Վանում բազմաթիվ պատմական հուշարձաններ գտնվում են փլուզման վտանգի տակ՝ անտեսված վիճակի պատճառով։ Օրինակ՝ Վանի Բաշկալե շրջանի հայկական 1700-ամյա Սուրբ Բարդուղիմեոս եկեղեցին առանձնանում է որպես պատմական հոյակերտ կառույց, սակայն տարիներ ի վեր անտեսված լինելու և անփութության պատճառով մեծ վնասներ է կրել։ Վանա լճի եզակի տեսարանով 700-ամյա Սուրբ Թովմասի հայկական վանքը նույնպես նմանատիպ ճակատագիր ունի։ Վանի Գևաշ …