06.10.2026 | 17:37
«Կողք կողքի» միջազգային ներառական փառատոնի մասնակիցները Ազատության հրապարակում հանդես են եկել անվանի արտիստների հետ
Ինչպես ժողովրդի բացած ԱԺ դարպասները 10 ամիս անց փակվեցին ժողովրդի առջև. հետհեղափոխական Հայաստանում ժողովրդավարության առաջին հետքայլը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
Քաղաքականություն
22.08.2019 | 22:03
2018 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Նիկոլ Փաշինյանը քաղաքական էլիտայի և մոտ30 հազար քաղաքացիների հետ ազատագրեց Ազգային Ժողովի այգին: Խորհրդարանը շրջափակվեց իշխանության համակիրներով, ներսում աղմկոտ օրենքի նախագիծն ընդունած ՀՀԿ-ական, ԲՀԿ-ական և ՀՅԴ-ական պատգամավորներն էին: Նիկոլ Փաշինյանըպատգամավորների հետ բանակցեց, դուրս եկավ և հայտարարեց, որ Ազգային Ժողովի այգու մի հատված բաց է լինելու բոլորի առջև:
«Դա կլինի ամենակարևոր ուղերձը, որ այսօրվա պատգամավորներն ընկալել են ժողովրդի ուղերձը: Իսկ այդ ուղերձը հետևյալն է, որ ժողովուրդը հաղթել է, իսկ այդ հաղթանակը չի կարող խլել»,- ասել էր Նիկոլ Փաշինյանը:
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այս հայտարարությունից գրեթե մեկ տարի անց հաղթանակած ժողովրդի առջև ոստիկանական պատնեշով փակվեց Ազգային Ժողովի այգին: Ամուլսարը որպես հանք չշահագործելու պահանջով իրականացվող ակցիայի մասնակիցներին թույլ չտրվեց խորհրդարանի այգու տարածքում հանրային քննարկում անցկացնել: Այս կադրերը նկարահանվել են երեք օր առաջ: Ոստիկանները կարմիր բերետավորների հետ միասին բերման էին ենթարկում այն քաղաքացիներին, ովքեր ցանկանում էին մուտք գործել Ազգային Ժողովի այգու բաց տարածք: Կարմիր բերետավորները փորձում էին բերման ենթարկել նաև ուղիղ եթերում աշխատող Factor.am-ի լրագրողին: Իսկ իրավապաշտպան Զառա Հովհաննիսյանն ասֆալտին փռվեց:
Պարզվում է, որ ժողովրդի համար բացված Ազգային Ժողովի այգում առանց վերևների իմացության հնարավոր չէ նաև հարցազրույցներ տեսանկարահանել: Երեկ շուրջ կես ժամ Ազգային Ժողովի այգում ծառայություն իրականացնող ոստիկանները և ԱԱԾ աշխատակիցները Factor.am-ին թույլ չտվեցին նկարահանում կատարել՝ պատճառաբանելով, որ պետք է ղեկավարությունը տեղեկանա նկարահանման նպատակի և բովանդակության մասին:
«Եթերային բառեր եմ փնտրում՝ իրավիճակը բնութագրելու համար: Այսպիսի բան չէր կարող լինել հեղափոխությունից հետո: Անտրամաբանական է և անբարոյական՝ 20 րոպե ճշտել լրագրողից, թե ինչի մասին են խոսելու»,-անվտանգության աշխատակիցների գործողությունների վերաբերյալ ասաց իրավապաշտպան Նինա Կարապետյանցը:
Տևական բանակցություններից ու ճշտումներից հետո, ի վերջո, մեզ թուլ տրվեց նկարահանում իրականացնել ԱԺ այգու բաց հատվածում։ Անդրադառնալով օգոստոսի 19-ին տեղի ունեցած դեպքերին՝Նինա Կարապետյյանցը նկատեց. խաղաղ ցուցարարների առջև հանրային տարածքի դռները փակելով՝ իշխանությունները ցույց են տալիս, որ իրավիճակին ընդհանրապես չեն տիրապետում:
«Բացարձակ իշխանությունը հատկություն ունի մարդկանց փչացնելու, մենք գնում ենք դրան: Երբ վարչապետն ամեն անգամ ասում է, որ մենք լեգիտիմ իշխանություն ենք,և ես որոշում եմ կայացնելու, դա նորմալ չէ: Առնվազն ճիշտ չէ ժողովրդի առաջ դուռ փակելը: Դա հեղափոխական չէ, բարոյական չէ»,- ասաց իրավապաշտպանը:
ԱԺ իշխանական «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր, Ոստիկանության նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյա Արմեն Խաչատրյանը ոստիկանների գործողությունները և ցուցարարներին ԱԺ այգի չթողնելն իրավաչափ է համարում: Ըստ նրա՝ ոստիկանները գործել են սահմանված կարգով և կանխել են օրենքի խախտում.«Չէի ասի, որ Ոստիկանությունը կոշտ միջոցներ է կիրառել, պետք է սովորենք, որ Ոստիկանությունը կոշտ մարմին է կամ կոշտ է, կամ կարելի է ասել, որ Ոստիկանություն չկա»:
Ազգային Ժողովի ընդդիմադիր պատգամավորները ևս քննադատեցինիշխանությունների գործելաոճը, որի արդյունքում բնապահպանները չկարողացան հանրային տարածք մուտք գործել:Ամուլսարի հանքի շահագործմանը դեմ արտահայտվող քաղաքացիներին խորհրդարանի տարածք չթողնելուն զուգահեռ՝ Արմեն Խաչատրյանն արդարացնում է 2018 թվականի հոկտեմբերի 2-ին հազարավոր քաղաքացիների մուտքն ԱԺ այգի: Նա ասում է, որ Նիկոլ Փաշինյանը և քաղաքացիները հատուկ պահպանվող տարածք են մտել հեղափոխության տրամաբանության շրջանակում:
«Հեղափոխության ժամանակ գործում են այլ կանոններ, բայց դրանից հետո երկիրը պետք է մտնի բնականոն ընթացքի մեջ: Իրավունք չունենք վկայակոչել, թե նախկինում ինչ է եղել, ոնց է եղել»,- ասաց պատգամավորը:
Իրավապաշտպան Նինա Կարապետյանցը Factor.am-ի հետ զրույցում նկատեց, որ ժողովրդի առջև դռները չեն փակվում այնքան ժամանակ, որքան Նիկոլ Փաշինյանը չի ցանկանում. «Երբ Նիկոլ Փաշինյանին կարելի է ժողովրդի առջև դուռ չփակել, ուժ չկիրառել, բայց երբ Նիկոլ Փաշինյանը միանձնյա որոշում է կայացրել, որ պետք է Ամուլսարը շահագործվի, այդ որոշման դեմ պայքարող ժողովրդի հետ բիրտ վարվել: Մնում էր այդ օրը միայն կրակելը, ոտք ու ձեռք ջարդելը»:
Իրավապաշտպան Դանիել Իոաննիսյանըևս մտոհոգիչ է համարում այն, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը կարողանում է առանց խոչընդոտի մուտք գործել Ազգային Ժողովի այգի՝ իր հետ տանելով հարյուր հազարավոր քաղաքացիների, իսկ այլ դեպքերում քաղաքացիների համար մուտքը բացելու հարցը մնում է ԱԱԾ աշխատակիցների հայեցողությանը:
«Բավական մտահոգիչ է: Անվտանգության աշխատակիցներին հայեցողական հնարավորություն է տրված՝ թույլատրել կամ չթույլատրել: ժողովրդավարական երկրում նման բան չի կարող լինել»,- ասաց Իոաննիսյանը:
ԱԺ աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ Սամվել Մելիքսեթյանը ևս հստակ պատասխան չունի, թե ինչու քաղաքցիներին օգոստոսի 19-ին խորհրդարանի այգու բաց տարածք չեն թողել մտնել։Պարզվում է, որ 2018-ի հոկտեմբերի 2-ի իրադարձություններից հետո նոր իշխանություններն իրենց ապահովագրել են: Ազգային Ժողովի նախագահի՝ 2019 թվականի փետրվարի 12-ի որոշմամբ՝ ԱԺ այգու բաց հատվածում կազմակերպվող յուրաքանչյուր միջոցառում՝ օրենսդրությամբ նախատեսված հավաք, բողոքի ակցիա, ֆիլմերի և տեսահոլովակների նկարահանում, համերգ և այլն, կարող է իրականացվել միայն ԱԺ նախագահի գիտությամբ՝ աշխատակազմի ղեկավարի թույլտվությամբ և պահպանության ծառայության պետի համաձայնությամբ: Իրավապաշտպան Նինա Կարապետյանցը նշում է, որ լինում են դեպքե, երբ անհատներն այգում ավելի շատ են, քան միևնույն նպատակի համար եկածները: Ուստի անհասկանալի է, թե ինչու է նրանց մուտքը սահմանափակվում. «Լինում է, որ քաղաքացիներն այստեղ զբոսնում են և ավելի շատ են լինում: Այսինքն՝ մեկ հոգով գալ և մեծ քանակություն կազմել կարելի է, բայց մի քանի հոգով գալ մի նպատակի համար չի՞ կարելի»:
«Իրազեկ քաղաքացիների միավորում» ՀԿ ծրագրերի համակարգող Դանիել Իոաննիսյանն էլ ասում է, որ անգամ ժողովրդավարության առումով ցածր ցուցանիշ ունեցող երկրներում են քաղաքացիները խորհրդարանի պատերի տակ քննարկումներ իրականացնում: Իրավապաշտպանն ահազանգում է՝ ԱԱԾ-ն միջամտում է խաղաղ ցույցերին: Ըստ նրա՝ սա երկրորդ դեպքն է Հայաստանում՝Մարտի 1-ի արյունալի իրադարձություններից հետո:
«Դա պետք է որոշի խորհրդարանի ղեկավարությունը, ոչ թե անվտանգությունը, որն ԱԱԾ-ի ստորաբաժանում է: Վերջին անգամ ԱԱԾ-ին2008 թվականի դեպքերից հետո էր լիազորություն տրվել միջամտել ցույցերին»,- ասաց նա:
Դանիել Իոաննիսյանը, մեկնաբանելով ԱԺ նախագահի կողմից ընդունված որոշումը, որ այգում միջոցառում կազմակերպելիս պետք է պարտադիր ղեկավարությունից թույլտվություն ունենալ, ասաց, որ ցանկացած իրավական կարգավորում պետք է լինի տրամաբանական. «Պետք է նաև բխի ավելի բարձր իրավաբանական ուժ ունեցող օրենքներից՝ «Հավաքների ազատության մասին» օրենքը և այլ կարգավորումներ, որոնքսահմանում են հավաքների ազատությունը»։
Իոաննիսյանը կարծում է, որ քաղաքական իշխանությունը պետք է արձագանքի ոստիկանների գործողություններին, որոնց արդյունքում օգոստոսի 19-ին խաղաղ ցուցարարներին չթողեցին մոտենալ Բաղրամյան 26-ի մայթին, մտնել խորհրդարանի այգի, դրա փոխարեն կիրառվեց բիրտ ուժ: Քաղհասարակությունը կատարվածի հետ կապված հանդես եկավ հայտարարությամբ՝ պահանջելով, որ ոստիկանապետ Վալերի Օսիպյանը հանդես գա հաշվետվությամբ, հակառակ դեպքում՝ խոստանալով պահանջել նրա հրաժարականը։ Հայտարարությունից երեք օր անց դեռ որևէ արձագանք չկա։
Ի դեպ՝ Ոստիկանության գործողություններին որևէ կերպ, անգամ ֆեյսբուքյան գրառմամբ, չի անդրադարձել նաև վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: Կառավարության այսօրվա նիստում ևս վարչապետըոստիկանապետ Վալերի Օսիպյանին որևէ հարց չուղղեց հիշյալ իրադարձությունների մասին:
Նարեկ Կիրակոսյան
