ԱԱԾ արխիվի ոչնչացում, աղմկահարույց որոշումներ՝ դատական համակարգում․ ի՞նչ է կատարվում․ ՈւՂԻՂ

2018-ի հեղափոխությունից չորս տարի անց Հայաստանում դեռ քննարկվում է՝ ինչպե՞ս բարեփոխել դատաիրավական համակարգը, անցկացնե՞լ վեթինգ, թե՝ ոչ, իրականացնե՞լ անվտանգային մարմիններում, ասենք՝ ԱԱԾ-ում լյուստրացիա, թե՝ ոչ, ի վերջո, անցումային արդարադատություն լինելո՞ւ է։

Իշխող ուժը, որ դատաիրավական համակարգի բարեփոխումների մի զգալի մասի իրականացումը սահմանադրական ապագա փոփոխությունների հետ է կապում, օրերս ԲԴԽ անդամ ընտրեց Հայկ Գրիգորյանին՝ Քննչական կոմիտեի նախկին նախագահին, իր հերթին՝ ԲԴԽ-ն Հակակոռուպցիոն դատարանի դատավոր ընտրեց Մնացական Մարտիրոսյանին։ Ավելի վաղ էլ Երվանդ Խունդկարյանն էր ՍԴ դատավոր ընտրվել ԱԺ-ում։ Իրավապաշտպաններն այս ընտրությունը որակում են նահանջ ժողովրդավարական սկզբունքներից՝ մատնանշելով այս մասնագետների ոչ գոհացուցիչ աշխատանքի փաստը։

Իրավական համակարգում ևս մեկ նշանակալի որոշում կայացվեց վերջերս։ ԱԱԾ-ի վրա ռուսական հատուկ ծառայությունների ազդեցության մասին ահազանգեր բազմիցս հնչել են։ Եվ չնայած լյուստրացիա անելու՝ հասարակական պահանջին, օրերս ԱԺ-ում ընդունվեց օրենքում փոփոխություն, որով առաջարկվեց ԱԱԾ-ին թույլատրել իր արխիվի մի մասը ոչնչացնել։ Սա կարող է նշանակել, որ ԱԱԾ-ն կարող է վերացնել, օրինակ,՝ քաղաքական ուժերի ներկայացուցիչների մասին եղած ինֆորմացիաներ, և հասարակությունն ընդմիշտ զրկվի ինչ-որ մի օր գործակալ-քաղաքական գործիչների բացահայտման հեռանկարից։

Արդյո՞ք բարեփոխման ճանապարհով է գնում Հայաստանի դատաիրավական համակարգը, և ինչպե՞ս ունենալ վստահելի իրավապահ կառույցներ, օրինակ՝ ԱԱԾ։ Factor TV-ի տաղավարում հրավիրված բանավեճին մասնակցում են Հելսինկյան ասոցացիայի նախագահ, իրավապաշտպան Նինա Կարապետյանցին, ՍԴ բարեփոխումների անդամ, Հանրապետության կուսակցության ներկայացուցիչ Մասիս Մելքոնյանին, արդարադատության նախարարի խորհրդական Լիաննա Թովմասյանին, ԲԴԽ աշխատակազմի դատական դեպարտամենտի վերահսկողության վարչության պետ Գագիկ Հարությունյանին և փաստաբան Հարություն Բաղդասարյանին։