Ինչ է հայտնի «Ամերիաբանկ»-ը ձեռք բերելու մտադրություն ունեցող Bank of Georgia-ի մասին

«Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-ն և BOGG PLC-ն («ԲիՕՋիՋի» բաց բաժնետիրական  ընկերություն) համաձայնություն են ձեռք բերել գործարքի շուրջ։ Ըստ այդմ՝ Միացյալ Թագավորությունում գրանցված BOGG միջազգային ֆինանսական խումբը կդառնա «Ամերիաբանկի» հիմնական բաժնետեր՝ վճարելով 303․6 մլն դոլար: Բանկում իր բաժնեմասնակցությունը 10%-ի չափով կպահպանի նաև Վերակառուցման և Զարգացման Եվրոպական Բանկը (ՎԶԵԲ)։

«Ամերիաբանկից» Factor.am-ին հավաստիացրեցին, որ գործարքի վերաբերյալ բանակցությունները սկսվել էին դեռ 2 տարի առաջ։ Գործարքի կայացման համար անհրաժեշտ է նաև ՀՀ կենտրոնական բանկի համաձայնությունը։ Սա ամրագրված է «Բանկերի և բանկային գործունեության մասին» ՀՀ օրենքում։

Ով ով է

«Ամերիաբանկ» ՓԲԸ-ն Հայաստանի առաջատար բանկերից է, 2023 թ-ին եղել է 7-րդ խոշոր հարկատուն։ Բանկի ակտիվները գերազանցում են 1 տրիլիոն ՀՀ դրամը:

«Ամերիաբանկի» հիմնական բաժնետերերն են «Իմաստ Գրուպ (Սի-Ուայ) Լիմիթեդ» ընկերությունը (նախկին «Ամերիա Գրուպ (Սի-Ուայ) Լիմիթեդ»)՝ 48․82%, որի հիմնադիրը Ռուբեն Վարդանյանն է, ինչպես նաև Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը՝ 17․71 %, Ասիական զարգացման բանկը՝ 13․91 %, և «Ի Էս Պի Էս Հոլդինգ Լիմիթեդ»-ը (ESPS Holding Limited)` 12.05 %, որը գրանցված է Կիպրոսում և որում ընդգրկված են Ameria Group-ի մի շարք ղեկավարներ, այդ թվում՝ բանկի տնօրենների խորհրդի նախագահ Անդրեյ Մկրտչյանը:

Ի դեպ, բանկի խորհրդի անկախ անդամ է Կախաբեր Կիկնավելիձեն, որը 2016-2019 թթ. զբաղեցրել է BOGG-ին պատկանող Bank of Georgia-ի գլխավոր տնօրենի պաշտոնը, ապա եղել է նույն ընկերության գլխավոր տնօրենի խորհրդականը։

Այս գործարքից հետո Ռուբեն Վարդանյանն այլևս կապ չի ունենա «Ամերիաբանկի» հետ։ Գործարար, բարերար Ռուբեն Վարդանյանը, հիշեցնենք, 2022 թվականին հրաժարվել էր Ռուսաստանի քաղաքացիությունից, մեկնել Արցախ, որտեղ մոտ 4 ամիս զբաղեցրել էր ԼՂ պետական ​​նախարարի պաշտոնը։ 2023 թ-ի սեպտեմբերին Հակարիի կամուրջն անցնելիս ձերբակալվել է Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից։ Բաքվում նրան մեղադրանք են առաջադրել 3 ծանր հոդվածներով՝ ահաբեկչության ֆինանսավորումից մինչև ապօրինի զինված կազմավորումների ստեղծում։ 

«Ապրելու երկիր» կուսակցության համահիմնադիր Մեսրոպ Առաքելյանն իր ֆեյբուքյան էջում գրել է, որ Ռուբեն Վարդանյանն անձամբ չի հանդիսանում «Ամերիաբանկի» բաժնետեր, իսկ նրա 48․8 % բաժնեմասը կառավարման է հանձնված «Իմաստ գրուպ» ընկերությանը։ «Ոչ մի բաժնետեր իրավասու չէ նման հարցերի շուրջ միայնակ որոշում կայացնել: Ռուբեն Վարդանյանը վաղուց չի զբաղվել բանկի կառավարմամբ՝ դուրս գալով բանկի խորհրդի կազմից։ Կարճ ասած՝ Ռուբեն Վարդանյանը որևէ առնչություն չունի բանկի հնարավոր վաճառքի հետ»,- նշել է Առաքելյանը։

Bank of Georgia Group PLC-ն Մեծ Բրիտանիայում գրանցված  միջազգային ֆինանսական ընկերություն է, որը ցուցակված է Լոնդոնի ֆոնդային բորսայում։ Բանկի կապիտալիզացիան մոտ 1․4 մլրդ ֆունտ է, այն ներառված է FTSE 250 ինդեքսում, որը միավորում է բորսայի խոշորագույն ընկերությունները։ Ընկերության ամենամեծ բաժնետերը, ըստ ֆրանսիական Marketscreener կայքի, Georgia Capital PLC-ն է, բաժնետերերի շարքում են JPMorgan Asset Management (UK) Ltd-ն, ամերիկյան Black Rock, The Vanguard Group ընկերությունները և այլն։

Black Rock-ը, որի բաժնեմասը փոքր է՝ ընդամենը 3,89 տոկոս, Ադրբեջանում ներդրումային ծրագրեր է իրականացնում և սերտ համագործակցում Պետական նավթային հիմնադրամի հետ։ Դեռ 2014 թ-ին Bank of Georgia Group PLC-ն և ադրբեջանական PASHA Holding-ը Թբիլիսիում բաժնետոմսերի և արժեթղթերի համաժողով են անցկացրել։

PASHA Holding-ն ադրբեջանական կոնգլոմերատ է։ Այն վերահսկվում է Փաշաևների ընտանիքի կողմից, որի անդամ է փոխնախագահ և առաջին տիկին Մեհրիբան Ալիևան։ Ալիևայի դուստրերը՝ Լեյլան և Արզուն, ժառանգել են ընկերությունը 2013 թվականին։  

Գայանե Խաչատրյան