03.10.2026 | 18:18
Ընթերցանությունը կրթության կարևորագույն մարտահրավերներից է. ԿԳՄՍ նախարար
Թբիլիսիում կկայանա Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 150-ամյակին նվիրված երեք գրքերի շնորհանդեսը
Մշակույթ
08.12.2019 | 20:02
Թբիլիսիում դեկտեմբերի 11-ին կկայանա Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 150-ամյակին նվիրված երեք՝ «Տասը հեքիաթ», «Թումանյան-150» և «Թումանյան լուսեղեն» գրքերի շնորհանդեսը։ Այս մասին տեղեկացնում են Հայ Առաքելական եկեղեցու Վիրահայոց թեմի մամլո և լրատվության ծառայությունից։
«2019 թվականին լրացավ հայ մեծ բանաստեղծ, հասարակական գործիչ Հովհաննես Թումանյանի և երգահան Կոմիտաս Վարդապետի 150-ամյակները: Միջոցառումները ներառվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հոբելյանական իրադարձությունների օրացույցում:
Հովհաննես Թումանյանն ապրել և ստեղծագործել է Թբիլիսիում: Նրա աճյունը հուղարկավորված է Թբիլիսիի հայ գրողների և հասարակական գործիչների Խոջիվանքի պանթեոնում: Հայ գրական, հասարակական անդաստանում Հովհաննես Թումանյանի անունն անխզելիորեն կապված է Վրաստանի ու վրացիների հետ: Վրաստանում Հովհաննես Թումանյանը մեծ ժողովրդականություն վայելող ու սիրված պոետներից մեկն է: Նրա լավագույն երկերը թարգմանված են վրացերեն: Նրան ուսումնասիրում են դպրոցներում: Նրա բանաստեղծություններն արտասանում են, երգում:
Վիրահայոց թեմը, համագործակցելով Վրաստանի և ՀՀ պետական և հասարակական հաստատությունների հետ, 2019 թվականին իրագործեց Մեծն Թումանյանին նվիրված հոբելյանական միջոցառումներ մայրաքաղաք Թբիլիսիում և տարածաշրջաններում: Հոբելյանական միջոցառումների ավարտ կդառնա Հովհաննես Թումանյանին նվիրված երեք գրքերի շնորհանդեսը, որը տեղի կունենա Վրաստանի Մշակույթի նախարարության հանդիսությունների սրահում: Այդ գրքերն են «Տասը հեքիաթ» ժողովածուն՝ հայերեն և վրացերեն, «Թումանյան-150» ժողովածուն՝ հայերեն և վրացերեն և «Հովհաննես լուսեղեն» գիրքը՝ վրացերեն:
«Տասը հեքիաթ» ժողովածուում տեղ են գտել Հովհաննես Թումանյանի այն չորս հեքիաթները, որոնք թարգմանվել են վրացի բանաստեղծ Իոսեբ Գրիշաշվիլիի կողմից, ավելացված ևս վեց հեքիաթ, որոնց թարգմանությունն իրականացրել է բանաստեղծ-թարգմանիչ Գիվի Շահնազարը: Վիրահայոց թեմի «Հովհ. Թումանյանի տուն» կենտրոնը աջակցել է նկարազարդման աշխատանքներին: Նկարազարդումներն իրականացրել են Իվանե Կեզուան և Շորենա Չաչանիձեն:Վրաստանում իրականացվող աշխատանքները համակարգել է Թեմի «Հովհ. Թումանյանի տուն» գիտամշակութային կենտրոնը: Հովհաննես Թումանյանի «Տասը հեքիաթ» ժողովածուում վրացերեն գրքի հեքիաթների թարգմանության, հրատարակության և տպագրության աշխատանքները նախաձեռնել և իրականացրել է Երևանի Թումանյանի թանգարանը:
«Թումանյան-150» ժողովածուի հրատարակությունն իրականացվել է Վրաստանի Մշակույթի նախարարության «Բազմազգ Վրաստան» ծրագրի շրջանակներում, Վիրահայոց թեմի և Վրաստանի գրողների միության «Թումանյան-150» նոր թարգմանությունների գրքի կազմման և տպագրության նախագծով, որի հեղինակներն են Վրաստանի գրողների միության համանախագահ Մաղվալա Գոնաշվիլին և Վիրահայոց թեմի «Հովհ. Թումանյանի տուն» գիտամշակութային կենտրոնի ղեկավար Գիսանե Հովսեփյանը, խորհրդատու՝ Երևանի Թումանյանի թանգարանի տնօրեն Անի Եղիազարյան: Գրքում զետեղված են Թումանյանի չթարգմանված քառյակները, ավելի վաղ թարգմանված մի քանի բանաստեղծություններ և նամակներ: Ժողովածուի առաջաբանը գրել է հայագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Բոնդո Արվելաձեն:
«Թումանյան լուսեղեն» գրքում տեղ են գտել Հովհ. Թումանյանի՝ Վրաստանին և վրաց բարեկամներին նվիրված բանաստեղծությունները, հոդվածները և նամակները, ինչպես նաև վրացի բարեկամների՝ Թումանյանին ուղղված նամակները, բանաստեղծությունները, գնահատականները: Գիրքը կազմել է վրացագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Հրաչյա Բայրամյանը: Գիրքը տպագրվել է Հայաստանի Հանրապետության Մշակույթի նախարարության, Վիրահայոց թեմի և անհատ բարերար Սերգեյ Սիմոնյանի ծախսերով: Տպագրության և հրատարակության աշխատանքները կազմել և համակարգել են Երևանի Հովհաննես Թումանյանի թանգարանը և Վիրահայոց թեմի «Հովհաննես Թումանյանի տուն» գիտամշակութային կենտրոնը»,- նշված է հաղորդագրության մեջ:
