Գրագիտության աստիճանները, «տեքստ» բառի թարգմանությունը և Խորենացու «տիեզերագնացները». ապաքաղաքական զրույց Դավիթ Գյուրջինյանի հետ. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Լուրեր

16.11.2026 | 23:32
Սևանի մակարդակը մեկ շաբաթում իջել է 1 սմ-ով․ տարեսկզբի համեմատ աճը 31 սմ է
16.11.2026 | 23:22
Լուսինե Բեկչյանն ազատվել է ԱԺ նախագահի օգնականի պաշտոնից
16.11.2026 | 23:01
Նոր Ջեյմս Բոնդը կլինի Ռոբերտ Պատինսոնը
16.11.2026 | 22:44
Երևանի Ֆուչիկի փողոցն առաջարկվում է անվանափոխել կոմպոզիտոր Վլադիլեն Բալյանի անունով
16.11.2026 | 22:26
Ձմեռային անվադողերի պարտադիր պահանջը խախտել է 400 վարորդ, որից 63-ը՝ Երևանում
16.11.2026 | 22:10
Բայրամովը Մեծ Բրիտանիայի պետքարտուղարի հետ քննարկել է Հայաստանի հետ կարգավորման գործընթացը
16.11.2026 | 21:59
Իրաքն ու Հորդանանն անվտանգության մտահոգությունների պատճառով արգելափակում են Telegram-ը
16.11.2026 | 21:47
Բորիս Նեմցովի սպանության համար դատապարտվածները գաղտնի ազատ են արձակվել և ապրում են Չեչնիայում․ «Проект»
16.11.2026 | 21:32
Օտարերկրյա միջամտություններ և հիբրիդային սպառնալիքներ․ Միրզոյանի ելույթը Բրյուսելում
16.11.2026 | 21:15
Դատավորը մեղադրյալի աթոռին. ինչո՞ւ Մասիս Մելքոնյանը զրկվեց անձեռնմխելիությունից․ ՏԵՍԱՆՅՈւԹ
16.11.2026 | 21:00
ԹԵԺ ԲԱՆԱՎԵՃ․ «Քաղաքացիական պայմանագիր», «Ուժեղ Հայաստան», «Հայաստան»․ պիտի փոխվի՞ Սահմանադրությունը. ՏԵՍԱՆՅՈւԹ
16.11.2026 | 20:49
Բազմաբնակարան բնակելի համալիրի կառուցման թույլտվություն կտրվի․ նախագիծը Երևանի ավագանին կքվեարկի չզեկուցվող հարցերի փաթեթում
16.11.2026 | 20:27
38 երկիր նախազգուշացրել է այս ձմռանն Ուկրաինայում միջուկային վթարի վտանգի մասին
16.11.2026 | 20:13
ԵՄ նոր պատժամիջոցների ցանկում են ՌԴ խոշորագույն նավթավերամշակման գործարանները, «ЮMoney»-ն, ավելի քան 40 բանկեր, Մատվիենկոյի որդին
16.11.2026 | 20:00
Դիտեք ԱԺ-ի և Հ1-ի ծեծկռտուքներն ու պարզ կլինի՝ ինչու է պետք միլիոնավոր դոլարներ ծախսել կրթության վրա․ Արմեն Մարտիրոսյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
Բոլորը

Factor TV-ի A-politic հաղորդաշարի հյուրն է Լեզվի կոմիտեի նախագահ Դավիթ Գյուրջինյանը։ Նրա կարծիքով՝ մարդը կարող է գրաճանաչ լինել և նույնիսկ գրագետ, բայց չկարողանա հասկանալի լեզվով շարադրել իր մտքերը: Գրագիտությունը, այդպիսով, ունի իր աստիճանները: Որոշակի աստիճանի մարդուն պետք է հասցնի դպրոցը: Սակայն հաճախ ուսուցիչները պատրաստվածության նման մակարդակ չունեն: Այս համատեքստում անդրադառնալով մանկավարժական բուհերի խնդրին՝ լեզվաբանը նշում է, որ այդտեղ մարդիկ ընդունվում են իրենց գիտելիքների հանրագումարով, բայց շատ դժվար է 18 տարեկան երիտասարդի դեպքում ստուգել, թե որքանով է նա գիտակցում իր առաքելությունը և որքանով է պատրաստ ծառայել մանկավարժությանը:

Հաղորդման հյուրի համոզմամբ՝ ցանկացած օտար բառ հայերեն թարգմանելու պարագայում պետք է հաշվի առնել, թե ինչպես այն կներառվի լեզվական պրակտիկայի մեջ և արդյո՞ք հնարավոր կլինի այդ բառից տարբեր ձևեր կազմել: Դավիթ Գյուրջինյանը նաև հիշեցնում է, որ շատ բառեր, որոնք մեզ զուտ «հայկական» են թվում, նույնպես ավելի վաղ փոխառվել են այլ լեզուներից:

Լեզվաբանը կարևորում է նաև այն համատեքստը, որում կիրառվում է այս կամ այն բառը: Պաշտոնական ելույթներում, հաղորդումներով, հոդվածներում մենք չենք կարող մեզ թույլ տալ այնպիսի արտահայտություններ, որոնք հնարավոր են առօրյա շփումներում: Այդ առիթով Լեզվի կոմիտեի նախագահը խոսում է, այսպես կոչված, «նիրհող» բառերի մասին: Օրինակ, «տիեզերագնաց» բառը հայերենում օգտագործվել է 5-րդ դարում՝ Մովսես Խորենացու ճառերից մեկում, և հետո, վերաիմաստավորվելով, հարություն է առել 20-րդ դարի 60-ական թվականներին:

Մանրամասները՝ տեսանյութում:

Արամ Աբրահամյան