Էրդողանի՝ նախագահի պաշտոնում երրորդ անգամ առաջադրվելը հակասահմանադրական է․ ԶԼՄ-ներ

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը չի կարող իր թեկնածությունն առաջադրել առաջիկա նախագահական ընտրություններում։ Այս մասին գրում է թուրքական Cumhuriyet-ը։

Մասնավորապես, հրապարակման համաձայն, 2017 թվականի հանրաքվեով կատարված փոփոխություններով միևնույն անձը չի կարող նախագահի պաշտոնը զբաղեցնել երկու անգամից ավելի ժամկետով։

Նշվում է, որ այդ հանրաքվեն հակասում էր Սահմանադրության ոգուն և փիլիսոփայությանը։ Սահմանադրական փիլիսոփայության ու իրավունքի առումով նման հանրաքվե չպետք է անցկացվեր։

Ըստ հրապարակման՝ 2017 թվականի հանրաքվեն անցկացվել է ոչ թե նոր Սահմանադրության, այլ գործող Սահմանադրության որոշ հոդվածների փոփոխության տեսքով։ Հետևաբար, յուրաքանչյուր կետ, որը չի փոխվում, միշտ վավեր է:

101-րդ հոդվածը, որը վերաբերում է նախագահի ընտրությանը և ընդունվել է 2007 թվականի հանրաքվեով, սահմանում է, որ նախագահի լիազորությունների ժամկետը հինգ տարի է։ Այն կանոնը, որ անձը կարող է Հանրապետության նախագահ ընտրվել երկու անգամից ոչ ավելի, ընդունվել է նաև 2017 թվականին։ 101-րդ հոդվածը, որը սահմանում է նախագահի ընտրությունը համընդհանուր ընտրական իրավունքով, առաջին անգամ կիրառվել է 2014 թվականի օգոստոսի ընտրություններում, երկրորդ անգամ՝ 2018 թվականի հունիսին։

Արդյունքում Էրդողանը, որը երկու անգամ նախագահ է ընտրվել 2014 և 2018 թվականների ընտրություններում, փաստորեն, հիմա չի կարող առաջադրվել։ Սակայն նա կարող է առաջադրել իր թեկնածությունը միայն այն դեպքում, եթե խորհրդարանը ընդունի որոշում «ընտրությունների թարմացման» վերաբերյալ։ Դրա օգտին պետք է քվեարկի խորհրդարանի 600 պատգամավորներից առնվազն 360-ը, սակայն իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունը, որը գլխավորում է նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը, ինչպես նաև նրան սատարող «Ազգայնական շարժում» կուսակցությունը չունեն այդքան մանդատ։ ԱԶԿ-ն ունի 286 մանդատ, իսկ ԱՇԿ-ն՝ 48։

Ըստ հրապարակման՝ Էրդողանը կարող է այդ դեպքում արտահերթ ընտրությունների անցկացման որոշում կայացնել և լեգիտիմացնել իր թեկնածության առաջադրումը։

Հավելենք, որ Էրդողանն օրերս հայտարարել էր, որ առաջադրվելու է որպես նախագահի թեկնածու իշխող ուժի կողմից։

Էմմա Չոբանյան