Թուրքիայում ազգային փոքրամասնություններն իրենց մայրենի լեզվով հանրային վայրերում, պետական կառույցներում ազատ չեն կարող խոսել

Թուրքիայում Սոցիալ-քաղաքական  հետազոտական կենտրոնի (Sosyo-Politik Saha Araştırmaları Merkezi) վերջին զեկույցը ցույց է տալիս, որ Թուրքիայի քաղաքացիների կեսից ավելին, որոնց մայրենի լեզուն թուրքերենը չէ, հանրային վայրերում ազատ կերպով չեն խոսում իրենց մայրենի լեզվով, հայտնում են թուրքական լրատվամիջոցները։

Զեկույցը հիմնված է հայերեն, արաբերեն, չերքեզերեն, զազերեն, քրդերեն, լազերեն խոսող փոքրամասնությունների շրջանում հունվարին անցկացված հարցումների վրա։ Զեկույցի համաձայն՝ հարցվածների 40 տոկոսը ասել է, որ  իրենք հաճախ են ենթարկվում խտրականության, երբ խոսում են իրենց մայրենի լեզվով, մինչդեռ 34,8 տոկոսն ասել է, որ դա երբեմն է նկատվում։  Հարցվածների ավելի քան 58,6 տոկոսն էլ ասել է, որ անհանգստություն է զգում, երբ իրենց մայրենի լեզվով խոսում է հանրային վայրերում, օրինակ՝ դպրոցում կամ հիվանդանոցում: Գրեթե 65 տոկոսն ասել է, որ անհանգստություն է զգում մայրենի լեզվով խոսելիս այնպիսի վայրերում, ինչպիսիք են քաղաքապետարանը, թաղապետարանի գրասենյակները և դատարանները։

Նշենք, որ Թուրքիայում, ըստ Սահմանադրության 42-րդ հոդվածի, թուրքերենը միակ պաշտոնական լեզուն է։ Ասվում է, որ «Թուրքերենից բացի ոչ մի այլ լեզու չպետք է ուսուցանվի որպես մայրենի լեզու թուրք քաղաքացիների համար որևէ ուսումնական հաստատությունում»: Այս հոդվածի և դրա սահմանափակող մեկնաբանության պատճառով էթնիկ փոքրամասնությունները բախվում են մայրենի լեզվի օգտագործման խիստ սահմանափակումների:

 Նախորդ զեկույցները ցույց են տալիս,որ  հայերն ու ասորիներն այն էթնիկ խմբերի թվում են, որոնք ամենաշատն են ենթարկվում խտրականության ու ատելության խոսքի։

Էմմա Չոբանյան