Արտահերթին ընդառաջ Facebook-ը հայ օգտատերերին կհուշի՝ որ լուրն է ճիշտ, որը՝ սուտ․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Հայաստանի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ՝ Ֆեյսբուքում կհայտնվեն հուշումներ, որ այս կամ այն տեղեկությունը կեղծ է։ Ֆեյսբուք ընկերությունը և հայկական Մեդիա նախաձեռնությունների կենտրոնն են ստուգելու այդ լուրերը և մարդկանց տեղեկացնելու՝ այն ճի՞շտ է, թե՞ սխալ։

«Այսօր բոլորը որպես ինֆորմացիայի աղբյուր ընդունում են Facebook-ը, և ինչ Facebook-ը մատուցում է, այն էլ կարդում են։ Էլ չեն խորանում՝ սա որակյալ կայք է, թե սունկ-կայք։ Սունկ-կայքերն էլ դիմում են էմոցիաներին, դիմում են ինչ-որ անհավանական բաների, սենսացիոն վերնագրեր են դնում, դրա շնորհիվ մարդկանց բերում են իրենց հարթակներ, ստանում են քաղաքական շահ կամ գովազդ են վաճառում։ Եվ էս ամբողջի մեջ միակ տուժողը հասարակությունն է»,- բացատրում է մեդիափորձագետ Արթուր Պապյանը։

Facebook-ի հետ համատեղ նախաձեռնությամբ հայկական լրատվական դաշտին հետևող թիմը ղեկավարող Գեղամ Վարդանյանը բացատրում է, որ իրենք ընտրելու և ստուգելու են առավել շատ տարածվող և առավել վտանգավոր լուրերը։

«Հայաստանում միշտ է այդպես, բայց հատկապես ընտրական շրջանում ավելի շատ է ապատեղեկատվությունը, սովորաբար աճում է։ Եվ նաև ինչո՞ւ ընտրական շրջանում։ Որպեսզի ընտրական շրջանում ընտրողներին օգնեն ճիշտ ընտրություն կատարել, ապատեղեկատվության, կեղծ ու սուտ լուրերի, մանիուլյացիաների չրտրվել», – բացատրում է Վարդանյանը։

Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի ղեկավար Աշոտ Մելիքյանը կարծում է, որ այդպիսի ծրագիր վաղուց պետք է լիներ։ Մելիքյանը բացատրում է՝ հիմա ինֆորմացիոն դաշտը վտանգներ է պարունակում, որոնց դեմ պետք է պայքարել։

«Մանիպուլյացիաները, ֆեյք լուրերը և ապատեղեկատվությունն այն աստիճանի են հասել, որ լուրջ ազդեցություն ունեն տեղեկատվական դաշտում, և ինչ-որ մի բան, իհարկե, պետք է անել, և այս նախաձեռնությունն այդ տեսանկյունից շատ հրատապ է», – բացատրում է Մելիքյանը։

Ծրագրի ղեկավար Գեղամ Վարդանյանը նշում է, որ Facebook-ը ունի իր քաղաքականությունը, և այս ընթացքում քաղաքական գործիչների ասածները ստուգման ենթակա չեն։ Սոցցանցը, ըստ Վարդանյանի, համարում է, որ դա նրանց խոսքի ազատության իրավունքն է, և ստուգման չի գնում։

Այլ դեպքերում հայկական կողմը ստուգելու է լուրերը, դրանց մասին, վրացական կողմի միջնորդությամբ, հայտնելու է Ֆեյսբուքին, որն էլ հրապարակումների կողքին կարող է գրել, որ դրանք կեղծ են կամ որ լուսանկարը հին է և այլն։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Գարիկ Հարությունյան