Ֆուտբոլային դիվանագիտությամբ մենք ո՛չ շահել ենք, ո՛չ էլ պարտվել. Արամ Սարգսյան

«Դիվանագիտության մեջ ավելի ճիշտ է, երբ որ դուք նախաձեռնում եք կամ ընդառաջ եք գնում նախաձեռնությանը՝ անգամ, եթե գիտեք, թե ինչով է այն ավարտվելու: Կարևոր է, որ այդ ճանապարհն անցնեք, որպեսզի բոլորը տեսնեն, որ դուք այդ գործընթացների մեջ մերժողական չեք»,- անդրադառնալով հայ-թուրքական արձանագրությունների առաջիկա կասեցմանը ՝ Factor.am-ին ասաց Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանը:

2009 թվականին Հայաստանը և Թուրքիան նախաստորագրեցին, ապա նաև ստորագրեցին «Դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման» և «Երկկողմ հարաբերություների զարգացման մասին» արձանագրությունները: Այս տարիների ընթացքում արձանագրություններն այդպես էլ կյանքի չկոչվեցին:

Երեկ Հունաստանում Էդվարդ Նալբանդյանը հայտարարեց՝ 2018 թվականի գարունը կդիմավորենք առանց հայ-թուրքական արձանագրությունների:

Արամ Սարգսյանից հետաքրքրվեցինք՝ կարո՞ղ ենք ասել, որ այլևս հայ-թուրքական հարաբերությունները մտան փակուղի: «Այս պահին միանշանակ այդպես է, քանի որ Թուրքիան ավելի կոշտացրեց իր դիրքորոշումները: Բոլորս գիտենք, թե ինչ են նշանակում Արցախի հարցում նրանց հայտարարությունները»,- ասաց մեր զրուցակիցը:

Այնուամենայնիվ՝ ըստ Արամ Սարգսյանի, Թուրքիայի համար կարևոր էր հայկական կողմի հետ հարաբերությունների կարգավորմանն ուղղված քայլ կատարելը. «Ամեն դեպքում Եվրոպայի հետ իրենց հարաբերությունների մի կետն էլ կապված է ՀՀ-ի հետ հարաբերությունների կարգավորման հետ: Այն հանգամանքը, որ Հայաստանի հետ սահմանը փակ է մինչ այսօր, Եվրոպայի հետ հարաբերություններում կարող է խոչընդոտ հանդիսանալ. այդ պայմաններում Եվրոպան Թուրքիային ընդառաջ չէր գնա: Նաև իրենց պատկերացումներով, արձանագրություններում կային այնպիսի կետեր, որոնք վերջապես լուծում էին հայկական հարցը, այսինքն՝ Հայ դատի մեր ողջ պահանջատիրությունը, կարծես թե, ի չիք էր դառնում»:

Արամ Սարգսյանը ֆուտբոլային դիվանագիտության մեջ նաև դրական կողմեր է տեսնում Հայաստանի համար. «Մեզ համար դրական էր այն, որ մենք գնացինք ընդառաջ, մենք հայտարարեցինք, որ մենք պատրաստ են դիվանագիտական հարաբերություններ ձևավորելուն, անգամ այդ իրավիճակում Թուրքիան հրաժարվեց արձանագրություններն իրականացնելուց»:

Ֆուտբոլային դիվանագիտության մեջ մենք ո՛չ շահել ենք, ո՛չ էլ պարտվել՝ ընդգծեց Սարգսյանը՝ հավելելով, որ հայկական կողմն ամեն դեպքում հանդես եկավ կառուցողական դիրքերից: Անդրադառնալով պնդումներին, թե արձանագրությունների ստորագրումը, ոչ թե հայկական կողմի նախաձեռնությունն էր, այլ գերտերությունների, Սարգսյանը նկատեց. «Կարող եմ ասել, որ հայկական կողմն ուներ ցանկություն դա կատարելու, եթե այդ քայլի արդյունքում ինչ-որ մի բան զիջեինք կամ կորուստ ունենայինք՝ դա վատ էր, բայց եթե անհրաժեշտ գործողություններով պահպանվեցին արժանապատվությունը, շահերը, ապա ինչու չպիտի գնայինք այդ քայլին: Հայաստանը քայլ արեց, բայց չստացվեց, որովհետև Թուրքիան հրաժարվեց այդ ամենից»:

Արամ Սարգսյանի համոզմամբ՝ դիվանագիտական այդ ճկունությունը հիմա էլ պետք է գործի դնել Արցախի հարցում. «Ադրբեջանը մեզ հիանալի հնարավորություն է տվել, ինքը հրաժարվում է Արցախի հետ բանակցություններից, դա նշանակում է, որ ինքը համարում է՝ Արցախը մեր տարածքն է և ասում է՝ ես քեզ հետ եմ քննարկում տարածքների հարցը: Իսկ մենք անընդհատ ասում ենք՝ չէ, մենք չենք պատասխանատու դրա համար»:

Առաջիկայում հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հավանականությանն անդրադառնալով՝ Արամ Սարգսյանն ասաց. չի կարելի նույն ձևով երկրորդ անգամ նույն գետը մտնել. «Դա արդեն անիմաստ և անպտուղ, մեզ վարկաբեկող գործողություն կլինի: Փակ սահմանների պայմաններում, իրենց ագրեսիվ հայտարարությունների ֆոնին մենք ի՞նչ հարց ունենք նրանց հետ քննարկելու: Ես կարծում եմ՝ հակառակը, պետք է սառեցվեն այդ՝ անգամ հնարավոր հարաբերությունները»:

Արամ Սարգսյանն առաջարկում է ճիշտ դիվանագիտություն վարելով միջազգային հանրությանը ցույց տալ Թուրքիայի իրական դեմքը. «Հիմա ոչինչ չանել և հույս ունենալ, որ մենք ՀԱՊԿ անդամ ենք ու մեզ վրա չեն հարձակվի՝ հիմարություն է: Կապ չունի այսօր, թե Ռուսաստանն ու Թուրքիան ինչքանով են մերձենում, ես համոզված եմ, որ ՌԴ-ն հասկանալու է, թե ում հետ է գնացել ընկերություն անելու, դա ոչ թե ռազմակավարական, այլ տակտիկական հարց է: Նրանք էլ են լավ հասկանում, որ Թուրքիայի վրա հույս դնելն անիմաստ է»:

Լիլիթ Շաբոյան