Ինչպիսի պատասխանատվության պետք է ենթարկվեն ՄԻԵԴ վճիռներով խախտումներ թույլ տված դատավորները. ՔՆՆԱՐԿՈՒՄ

ՄԻԵԴ-ը հաճախ կայացնում է որոշումներ, որոնք բեկումնային և էական ազդեցություն են ունենում Հայաստանի իրավապահների քննած գործերով, երբ սխալներ և խախտումներ են հայտնաբերվում նրանց կայացրած որոշումներում։

Դրանք, սակայն, բացասական ազդեցություն են ունենում մարդկանց ճակատագրերի վրա։ Օրինակ, Նալբանդյաններն ընդդեմ ՀՀ-ի գործով ՄԻԵԴ-ի կայացրած որոշումը հիմք հանդիսացավ, որ գործը վերաբացվի և հետագա քննության արդյունքում՝ երիտասարդ աղջկա սպանության մեջ կասկածվող ամուսիններն արդարացվեն։ Այսպիսով՝ 19 տարի անց, ի վերջո, ապացուցվեց, որ 2004 թվականին դեռահաս աղջկան դաժանորեն սպանողները Նալբանդյան ամուսինները չեն եղել։ Մինչդեռ, կինը բանտում է անցկացրել 13 տարի, իսկ ամուսինը՝ 9 տարի։ Նալբանդյանների գործով պարզվեց նաև, որ ցուցմունքները ձեռք են բերվել խոշտանգման միջոցով։

Վանաձորի Կայարանի այգում դանակահարվել և մահացել էր 15-ամյա պատանի։ Երեք անգամ դատական ատյանների կողմից արդարացված Կունգուրցևը, սակայն, ընդհանուր առմամբ, անազատության մեջ է անցկացրել 41 ամիս։ Այսօր Կարենը կրկին դատարանում պայքարում է, այս անգամ՝ տարիների զրկանքների դիմաց փոխհատուցման պահանջով։

Ինչպե՞ս և ո՞ւմ մեղքով է երիտասարդի կյանքը 9 տարի շարունակ խաթարվել՝ դատական քաշքշուկների, ազատազրկումների պատճառով, ո՞ւմ սխալի կամ թերի քննած գործի հետևանքով է պետությունը հարկատուների հաշվից փոխհատուցում տրամադրելու Կարեն Կունգուրցևին։ Եվ, ընդհանրապես, ինչպե՞ս պետք է պետությունը վարվի այն դատավորների, դատախազների, քննիչների հետ, որոնք, համաձայն ՄԻԵԴ որոշումների, խախտումներ են թույլ տվել՝ բացասական կերպով ազդելով մարդկանց ճակատագրերի վրա։

2008 թվականից գոյություն է ունեցել օրենք, որով ՄԻԵԴ վճիռը կարող է կարգապահական վարույթի հիմք ծառայել, բայց 2018-ին այդ օրենքը խնդրահարույց համարելով՝ հանեցին կիրառությունից։ 2021-ին այս դրույթը կրկին Դատական օրենսգիրք մտցվեց, բայց կկիրառվի միայն փոփոխության ընդունումից հետո Հայաստանի դեմ կայացված վճիռների դեպքում։ 2022-ին կրկին փոփոխություն մտցվեց՝ հետադարձության ուժ տրվեց 15 տարի կտրվածքով։

Factor TV-ի տաղավարում հրավիրված քննարկմանը մասնակցում են իրավապաշտպան Նինա Կարապետյանցը, փաստաբաններ Արսեն Սարդարյանը, Գեորգի Մելիքյանը և Հովսեփ Սարգսյանը։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Ռոբերտ Անանյան