Չկա ՀՀ-ի կողմից հավանության արժանացած բանակցության տարբերակ, որտեղ տարածքների հանձնման հարցը չի եղել. Ստյոպա Սաֆարյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Լուրեր

17.11.2026 | 17:07
Հայաստանի Մ-17 հավաքականը ոչ-ոքի խաղաց Լյուքսեմբուրգի հետ. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
17.11.2026 | 17:00
Երևանի փողոցներում լքված գույքը կտեղափոխվի հատուկ տարածք․ սեփականատերերին 6 ամիս ժամանակ կտրվի՝ այն հետ պահանջելու համար
17.11.2026 | 16:52
Սկսվել է «Տիգրան ջան, սիրուն չի» օպերացիա. Գևորգ Ստեփանյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
17.11.2026 | 16:40
Մուսաևը 6 անգամ կրակել է Անի Ավետիսյանի ուղղությամբ, ապա գցել մահճակալին և հարվածներ հասցրել. հրապարակվել է Շաքի ներխուժած ադրբեջանցու մեղադրական եզրակացությունը
17.11.2026 | 16:36
ԱԺ-ում հայտարարությունների ժամ է․ ՈՒՂԻՂ
17.11.2026 | 16:23
Սերբիայում ռազմական ինքնաթիռ է կործանվել․ օդաչուն զոհվել է
17.11.2026 | 16:14
«Աննախադեպ գործողություն»․ Զելենսկին մանրամասներ է հայտնել Ղրիմի կամրջին հարվածի գործողությունից
17.11.2026 | 16:13
Գևորգ Ղազարյանը խզել է պայմանագիրն «Արարատ-Արմենիայի» հետ
17.11.2026 | 16:06
Արամ Վարդևանյանն ու Հնդկաստանի դեսպանը քննարկել են սահմանադրական բարեփոխումների սահմանափակումների վերաբերյալ Հնդկաստանի փորձը
17.11.2026 | 15:54
Ֆրանսիան պատրաստվում է նոր բողոքի ցույցերի` մինչ արհմիությունները համազգային գործադուլի կոչ են արել
17.11.2026 | 15:43
2026-ին ՔԿՀ-ներում մահվան 4 դեպք է արձանագրվել․ ՀԿ-ները մտահոգություն են հայտնում
17.11.2026 | 15:34
Բնական է, 10 բալանոց խցանումը նյարդայնացնում է ոչ միայն տիկին Հակոբյանին, այլև բոլորիս. Ավինյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
17.11.2026 | 15:26
Պրահայում երկու ուղևորատար գնացքների բախման հետևանքով 46 մարդ է տուժել․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
17.11.2026 | 15:24
Ալիկ Սարգսյանի անվան հետ կապվող ընկերությանը ձևական մրցույթով հատկացված 3,6 մլրդ դրամի հողերի վարձակալությունն անվավեր է ճանաչվել
17.11.2026 | 15:18
6 ամսով ձերբակալված Ուսման Նուրմագոմեդովն ազատ է արձակվել ԱՄԷ-ում
Բոլորը

«Ճանապարհ դեպի 44-օրյա պատերազմ» թեմայով քննարկման ժամանակ Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտի (ՄԱՀՀԻ) հիմնադիր Ստյոպա Սաֆարյանը ներկայացրեց Արցախի հարցով բանակցային գործընթացի ժամանակ սեղանին հայտնված պաշտոնական տարբերակները:

«Առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի օրոք միացման՝ Արցախի և Հայաստանի վերամիավորման քաղաքականությունը տրանսֆորմացվեց այլ հիմքի վրա՝ ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի: 1992թ. Հայաստանը, կարելի է ասել, հրաժարվեց 88-92թթ. ընկած հատվածում իր որդեգրած քաղաքականությունից:

Պետք է առանձնացնել հատկապես 97-98թթ-ին նրա նախագահության օրոք տեղի ունեցած երկու բանակցություններ: 97թ. փաթեթային տարբերակը փաստացի եղել է ռուսական նախաձեռնություն, որը նախատեսում էր Արցախի ինքնավարություն Ադրբեջանի կազմում: Այս տարբերակը նախատեսում էր նաև Մեղրիի տարածքով Ադրբեջանի և Նախիջևանի հաղորդակցության ապահովում, այսինքն՝ սիմետրիկ միջանցքի գաղափարը գալիս է 97թ. այդ տարբերակից: Այս տարբեակը Արցախի իշխանությունները մերժել են:

97թ. ներկայացվում է մյուս տարբերակը՝ փուլային տարբերակը, որով նախատեսվում էր ԼՂԻՄ-ին հարակից տարածքներից՝ հինգ շրջաններից հայկական զորքերի դուրս բերում, նաև Քաշաթաղից և Քարվաճառից, այս տարբերակի դեպքում սահմանվում էր Ադրբեջանի և Նախիջևանի միջև ցամաքային հաղորդակցության ապահովում: Այս տարբերակը նույնպես մերժվեց Արցախի իշխանությունների կողմից, նաև Ադրբեջանն է մերժել այս տարբերակը:

Իշխանափոխությունից հետո իշխանության եկած երկրորդ նախագահը և իր թիմը պնդում էին, որ Ղարաբաղը չպետք է հայտնվի Ադրբեջանի կազմում, պետք է ստանա հստակ կարգավիճակ, հորիզոնական հարաբերություններ ունենա Ադրբեջանի հետ… Ընդհանուր պետության տարբերակը նույնպես ռուսական նախաձեռնություն էր:

2001թ. քիվեսթյան տարբերակը ենթադրում էր տարածքների փոխանակում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև: Այս տարբերակում առանցքային էր, որ ԼՂԻՄ-ը, Շուշիի շրջանը, Լաչինը 88թ. սահմաններով միացվում էին ՀՀ-ին, դրա փոխարեն Ադրբեջանի վերահսկողության տակ էր անցնում Մեղրիի շրջանը, Աղդամի, Ֆիզուլիի, Կուբաթլուի, Զանգելանի շրջանները, նաև  Ղազախից ու Շահումյանից գրավյալ տարածքներ: Պաշտոնական Երևանը այդ տարբերակը չի համարել լավ լուծում հայկական կողմի համար:

Այդ տարբերակից հետո Մադրիդյան սկզբունքներն են առաջարկվել: Այն տեղ էր թողնում ազգային ինքնորոշման իրացման և ՀՀ-ին վերամիավորման համար, բայց տարբեր թվականերին բանակցված տարբերակներով առաջնահերթությունները փոխվում էին: 2007թ. Լավրովյան պլանով առաջնահերթությունը տրվում էր Արցախի կարգավիճակը ֆիքսելուն, իսկ դրա մոդիֆիկացված տարբերակներում արդեն դա ետին պլան էր մղվել, առաջին պլան էր եկել միջանկյալ կարգավիճակի հարցը:

Չկա ՀՀ-ի կողմից հավանության արժանացած բանակցության տարբերակ, որտեղ տարածքների հանձնման հարցը չի եղել: Սա կարևորագույն գործոն է: Հայաստանն ըստ էության, Արցախի վերաբերյալ իր դիրքորոշմամբ, ուղիղ թե անուղղակի, միջազգայնորեն լեգիտիմացրել է այդ տարածքների փոխանցումն Ադրբեջանին»,- նշեց Ստյոպա Սաֆարյանը:

Մանրամասները՝ տեսանյութում: