21.07.2026 | 21:26
Քննարկվել է Հայաստանի ՓՄՁ մրցունակության 2026–2030 թվականների ռազմավարական ծրագիրը
PKK-ն հայտարարել է, որ խաղաղության գործընթացում օրենսդրությամբ պետք է ապահովվի Օջալանի և մյուս բարձրաստիճան ղեկավարների ազատ արձակումը
Քաղաքականություն
21.07.2026 | 13:41
Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցությունը (PKK) հայտարարել է, որ Թուրքիայի հետ վերսկսված խաղաղության գործընթացի համար նախատեսված օրենսդրությունը պետք է ապահովի իր բանտարկված առաջնորդ Աբդուլլահ Օջալանի ազատ արձակումը և տարածվի խմբի բոլոր անդամների, այդ թվում՝ մյուս ղեկավարների վրա, գրում է Turkish Minute-ը։
Հաշտեցման նախաձեռնությունը սկսվել է 2024 թվականի հոկտեմբերին, երբ ծայրահեղ աջակողմյան «Ազգայնական շարժում» կուսակցության (MHP) առաջնորդ Դևլեթ Բահչելին անսպասելիորեն կոչ արեց Օջալանին՝ վայր դնել Քրդական բանվորական կուսակցության անդամների զենքը։ Օջալանը, իր հերթին, նման կոչ արեց 2025 թվականի փետրվարին, ինչը խմբին դրդեց հայտարարել հրադադարի և ինքնալուծարման մասին։
Քրդական կուսակցության անդամների մի խումբ այրեց զենքերը 2025 թվականի հուլիսին Հյուսիսային Իրաքում կայացած խորհրդանշական արարողության ժամանակ, իսկ ավելի ուշ խումբը հայտարարեց, որ դուրս է բերում իր ուժերը Թուրքիայից։
Այդ ժամանակից ի վեր բանակցությունները կենտրոնացել են զենքը վայր դնելու, PKK-ի անդամների վերադարձի, հետապնդումների դադարեցման, ինչպես նաև քաղաքացիական և քաղաքական կյանքին նրանց հնարավոր ինտեգրման գործընթացը կարգավորող օրենսդրության ուղղությամբ։ PKK-ի հայտարարությունը հնչել է տեղեկությունների ֆոնին, որ առաջարկվող «շրջանակային օրենքը» կարող է չառնչվել Օջալանին և բարձրաստիճան անձանց։
Կառավարությունը չի հրապարակել օրենքի նախագիծը կամ չի բացատրել՝ արդյո՞ք օրենսդրությունը կներառի պատժի մեղմացում, վերաինտեգրման միջոցառումներ կամ խմբի ղեկավարությանը վերաբերող դրույթներ։
«Օրենքը, որը չի ներառում Օջալանի ֆիզիկական ազատությունը, ոչ մի խնդիր չի լուծի։ Դա ակնհայտորեն կհամարվի գործընթացի խափանում»,- ասվում է PKK -ի գրավոր հայտարարության մեջ, որը տարածել է քրդամետ Fırat լրատվական գործակալությունը (ANF)։
Խումբը նշել է, որ օրենսդրությունը պետք է ընդգրկի բոլոր մակարդակների անդամներին՝ բարձրաստիճան ղեկավարներից մինչև շարքային զինվորներ, և հնարավորություն տա նրանց մասնակցել ժողովրդավարական քաղաքականությանը։
«Եթե 50 տարի տևած հակամարտությունը տեղափոխվի իրավական և քաղաքական հիմքերի վրա, շարժման ղեկավարությանն այն միջավայրից բացառելը, որտեղ ժողովրդավարական քաղաքականությունը կարող է ազատորեն վարվել, լուծում չի տա»,- ասվում է հայտարարության մեջ։
Նշվում է նաև, որ օրենսդրությունը պետք է մշակվի Օջալանի հետ խորհրդակցելով և ավելի լայնորեն անդրադառնա քրդական հակամարտությանը, այլ ոչ թե կենտրոնանա միայն զենքը վայր դնելու վրա։
«Չի կարելի ակնկալել, որ այս գործընթացի հաջողությունը կապահովի այն մոտեցումը, որը հարցը հանգեցնի պարզապես զենքը վայր դնելուն»,- ասվում է հայտարարության մեջ։
Միևնույն ժամանակ, քրդամետ «Ժողովուրդների հավասարություն և ժողովրդավարություն» կուսակցության (DEM) պատվիրակության անդամներ Փերվին Բուլդանը, Միթհաթ Սանջարը և փաստաբան Օզգյուր Ֆաիկ Էրոլը հանդիպել են Օջալանի հետ Իմրալը բանտային կղզում՝ առաջարկվող օրինագիծը քննարկելու համար։
Հանդիպումը տեղի է ունեցել իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության (ԱԶԿ) փոխնախագահ Էֆքան Ալայի և Բահչելիի հետ պատվիրակության բանակցություններից հետո, մինչ գործընթացի հաջորդ փուլի շուրջ քաղաքական շփումները շարունակվում էին։
Դեմոկրատական կուսակցության պաշտոնյաները այդ բանակցություններից հետո հայտարարել են, որ համաձայնություն է ձեռք բերվել շրջանակային օրինագիծը հուլիսին խորհրդարան ներկայացնելու վերաբերյալ։
Կառավարությունը շեշտում է անհրաժեշտությունը՝ ստուգելու, որ PKK-ն վայր է դրել զենքը և լուծարվել, սակայն հրապարակավ չի պարտավորվել ազատ արձակել Օջալանին կամ ընդհանուր համաներում չի հայտարարել։ Օջալանը 1999 թվականից ցմահ ազատազրկման պատիժ է կրում Ստամբուլից հարավ գտնվող Իմրալը կղզում։
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի
