Մեկ բաժակ կաթի հետևում․ ինչպես է կառուցված Հայաստանի կաթնամթերքի ամենամեծ ֆերման․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
Տնտեսություն
03.07.2026 | 18:30Վճարովի բովանդակություն
Լոռու դաշտերից սկսվող ճանապարհն ամեն օր ավարտվում է մեր սեղանին՝ մեկ բաժակ կաթով։ Բայց այդ ճանապարհը շատ ավելի երկար է, քան թվում է առաջին հայացքից։ Ընդարձակ ֆերմերային տնտեսությունում «Երեմյան» ընկերությունների խումբն իրականացնում է այն, ինչն անվանում են «սերմից՝ սեղան» հայեցակարգ։ Այստեղ ամեն ինչ սկսվում է սերմի ընտրությունից, շարունակվում կերի արտադրությամբ, կենդանիների խնամքով, կաթի ստացմամբ և ավարտվում սպառողի սեղանին հասնող առողջ արտադրանքով։
Ընկերության գյուղատնտեսական նախագծերի ղեկավար Արծրուն Խաչատրյանի խոսքով՝ գործընթացի հիմքում սեփական կերի արտադրությունն է, քանի որ կաթի որակը ձևավորվում է հենց սկզբնական փուլում։
«Մեր «սերմից՝ սեղան» հայեցակարգին հավատարիմ մնալով՝ մենք գտնվում ենք ֆերմային կից դաշտերում, որտեղ աճեցնում ենք մեր կերերը։ Այս տարի ցանել ենք 420 հեկտար եգիպտացորեն և 500 հեկտար աշնանացան գարի ու ցորեն»,- նշեց նա։
Ընկերությունում ընդգծում են, որ կերի արտադրությունն ամբողջությամբ իրենց վերահսկողության տակ է, ինչը թույլ է տալիս կառավարել թե՛ քանակը, թե՛ որակը։
Արտադրական շղթայի հաջորդ կարևոր փուլը վերամշակումն է։ Ֆերմայում առաջացող գոմաղբը չի դառնում թափոն․ դրա հեղուկ մասն օգտագործվում է մոտակա դաշտերում, իսկ պինդ մասը՝ ավելի հեռու տարածքներում՝ որպես բնական պարարտանյութ։
Դաշտերից ճանապարհը տանում է դեպի խելացի անասնաֆերմա, որտեղ պահվում է շուրջ 1500 գլուխ խոշոր եղջերավոր անասուն։ Այստեղ «Հոլշտեյն» մաքրացեղ կովերի աճը, վերարտադրությունն ու կաթնատվության ցիկլը կազմակերպված է փուլային համակարգով․ կենդանիները տեղափոխվում են տարբեր մասնաշենքեր՝ ըստ զարգացման փուլերի։
Հորթերը մինչև 75 օրական սնվում են կաթով, այնուհետև անցնում են աճեցման փուլ, իսկ սեռահասուն դառնալուց հետո սերմնավորվում և կրկին վերադառնում են կթու խմբեր։
Ֆերմայում ուշադրության կենտրոնում է նաև կենդանիների բարեկեցությունը․ գործում են ազատ պահվածքի պայմաններ, մշտական օդափոխություն, ավտոմատ հովացման համակարգ, մաքուր ջուր և բարձրորակ կեր։ Կովերի վզին ամրացված թվային վզկապները շուրջօրյա տվյալներ են փոխանցում յուրաքանչյուր կենդանու առողջական վիճակի, ակտիվության և կեր ընդունելու մասին, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ արձագանքել ցանկացած փոփոխության։
Կաթի ստացման գործընթացը կազմակերպված է փակ շղթայով, որպեսզի այն չշփվի արտաքին միջավայրի հետ։ Ըստ մասնագետների՝ այս մոտեցումը նվազեցնում է բակտերիաների ներթափանցման ռիսկը և ապահովում է կաթի բարձր որակը։
Կթի գործընթացում կիրառվում է գերմանական GEA ֆիրմայի 40 տեղանոց շրջանաձև կթարան, որը մեկ ժամում սպասարկում է 220-250 գլուխ կենդանի։ Մեկ կովն օրական միջինում տալիս է շուրջ 35 լիտր կաթ։
Ընկերությունում նշում են, որ ունեն FSSC 22000 միջազգային սննդի անվտանգության սերտիֆիկատ, որը հաստատում է արտադրության համապատասխանությունը բարձրագույն ստանդարտներին։ Բացի այդ, «Երեմյան կաթնամթերքը» միակն է, որն ունի պետական գրանցմամբ մանկական կաթի վկայական։
«Երեմյան կաթնամթերք»-ը ներառում է ավելի քան 60 տեսակի կաթնամթերք՝ կաթ, մածուն, թթվասեր, ռեժան, ինչպես նաև հայկական և իտալական պանիրների լայն տեսականի։ Ընկերությունում ընդգծում են նաև սպառողի գիտակցված ընտրության կարևորությունը՝ նշելով, որ կաթնամթերք գնելիս կարևոր է հասկանալ հումքի ծագումը և արտադրողի վերահսկողության մակարդակը։
Ընդհանուր առմամբ, «սերմից՝ սեղան» հայեցակարգը թույլ է տալիս վերահսկել ամբողջ արտադրական շղթան՝ դաշտերից մինչև պատրաստի կաթնամթերք, ապահովելով վերահսկելի, անվտանգ և որակյալ արտադրանք։
Մանրամասները՝ տեսանյութում։
Արփի Հակոբյան

