Թուրքիայում քաղաքական այլախոհները ենթարկվում են կամայական հետապնդումների․զեկույց

Գերմանական PRO ASYL իրավապաշտպան կազմակերպության նոր զեկույցում ասվում է, որ թուրքական կառավարությունն օգտագործում է իր դատական ​​համակարգը՝ լռեցնելու քաղաքական այլախոհությունը՝ կամայականորեն հետապնդելով մարդկանց ահաբեկչության մեղադրանքով, գրում է Turkish Minute-ը։

Զեկույցում ասվում է, թե ինչպես է կառավարությունը հակաահաբեկչական օրենքների անորոշ և լայնորեն մեկնաբանված օրենքների միջոցով թիրախավորում քաղաքական ընդդիմախոսներին՝ այնպիսի զգայուն հարցերի վերաբերյալ, ինչպիսիք են կոռուպցիան և մարդու իրավունքները:

140 էջանոց զեկույցը, որը վերնագրված է «Թուրքիայում դատական ​​համակարգի իրավիճակի մասին. իրավական անորոշություն քաղաքական առնչվող քրեական դատավարությունում», ընդգծում է, թե ինչպես քաղաքական դրդապատճառներով դատավարությունները չեն համապատասխանում օրենքի գերակայության հիմնական չափանիշներին` զրկելով մեղադրյալներին արդար դատավարությունից:

Այն հեղինակել են երկու թուրք իրավաբան գիտնականներ, որոնք  անանուն  են մնացել անվտանգության նկատառումներից ելնելով․ զեկույցը հիմնված է փաստաբանների հետ հարցազրույցների, թուրքական և եվրոպական դատարանների վճիռների վերլուծության և միջազգային կառույցների զեկույցների վերանայումների վրա, ինչպիսիք են Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (ՄԻԵԴ) և Եվրոպայի խորհուրդը։

Զեկույցում ասվում է, որ դատական ​​համակարգը, որը խորապես վտանգված է 2016 թվականի ձախողված հեղաշրջումից հետո, այլևս չի գործում ինքնուրույն: Դատավորները և դատախազները, որոնք կայացնում են կառավարության համար ոչ ձեռնտու որոշումներ, պատժվում են, մինչդեռ իշխանամետ որոշումները հանգեցնում են պաշտոնի բարձրացման: PRO ASYL-ի հետաքննությունը ցույց է տալիս, որ կամայական մեղադրանքները, հատկապես ահաբեկչության հետ կապված, հաճախ օգտագործվում են հանրային ցույցերին մասնակցող անձանց նկատմամբ, նույնիսկ եթե նրանք տեղյակ չեն իրադարձությունների և ահաբեկչական կազմակերպությունների միջև ենթադրյալ կապերի մասին:

Ամենախոցելի խմբերի թվում են քրդերը, որոնք կազմում են Թուրքիայից Գերմանիա ապաստան հայցողների ամենամեծ մասը։ Միայն 2024-ի առաջին կիսամյակում Միգրացիայի և փախստականների դաշնային գրասենյակը (BAMF) արձանագրել է Թուրքիայի քաղաքացիներից ապաստանի տրամադրման շուրջ 16,000 դիմում, որոնցից շատերը քրդեր են։ Զեկույցում նշվում է նաև, որ Գյուլենի շարժման դեմ մարդու իրավունքների խախտումները շարունակվում են։

Գյուլենական շարժումը Թուրքիայի կառավարության և նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կողմից մեղադրվում է ձախողված հեղաշրջման կազմակերպման մեջ և պիտակվում է որպես «ահաբեկչական կազմակերպություն», թեև շարժումը հերքում է իր մասնակցությունը հեղաշրջման փորձին կամ որևէ ահաբեկչական գործունեությանը։

Հազարավոր բանտարկվածներից զատ Գյուլենի շարժման բազմաթիվ այլ հետևորդներ ստիպված են եղել փախչել Թուրքիայից՝ խուսափելու համար կառավարության ճնշումներից:

PRO ASYL-ը գերմանական  BAMF-ին կոչ է անում վերանայել Թուրքիայի վերաբերյալ իր ուղեցույցները՝ արտացոլելու թուրքական դատարաններում համակարգային չարաշահումները և քաղաքական ապաստան հայցողների համար ավելի լավ պաշտպանություն ապահովել։ Չնայած փաստագրված քաղաքական հետապնդումներին՝ Գերմանիայում Թուրքիայի քաղաքացիներին ապաստանի  տրամադրման տոկոսները նվազում են:

Զեկույցը եզրափակվում է զգուշացմամբ, որ առանց Գերմանիայի ապաստանի քաղաքականության մեջ փոփոխությունների և թուրքական դատական ​​թերությունների ճանաչման, Թուրքիայում քաղաքական հետապնդումներից փախչող մարդիկ կշարունակեն բախվել անարդար դատավարությունների և երկարաժամկետ բանտարկության։

Էմմա Չոբանյան