«Բարոյական հաղթանակ» եզրի մեջ ոչ մի վատ բան չեմ տեսնում․ ապաքաղաքական զրույց Հարություն Մարությանի հետ. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Factor TV-ի A-politic հաղորդաշարի հյուրն է պատմական գիտությունների դոկտոր, Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտ հիմնադրամի տնօրեն Հարություն Մարությանը: Նրա կարծիքով՝ պատմական իրադարձությունները վերաիմաստավորվում են դրանց արդիական նշանակության լույսի ներքո: Մասնավորապես, Ցեղասպանությանն այսօր մենք անդրադառնում ենք նաև այն պատճառով, որ դրա կրկնության վտանգ կա: Հաղորդման հյուրը համաձայն չէ, սակայն, որ 2020 թվականի պարտությունից հետո «հիշելու և պահանջելու» կարգախոսն այլևս արդիական չի հնչում, հակառակը՝ թե՛ քաղաքական, թե՛ իրավական, թե՛ հետազոտական ուղղություններով աշխատանքը պետք է շարունակել:

Հայ նշանավոր մտավորականներ Երվանդ Օտյանը և Վրթանես Փափազյանը, հիմնավորելով «ապրիլի 24»-ը նշելու անհրաժեշտությունը, այդ հիմնավորումը զուգորդում էին Վարդանանց տոնի հետ: Պատմաբանը բացատրում է, որ Վարդանանց տոնը նշվում է որպես ազգային ինքնության և խղճի ազատության համար պայքարի կարևոր հանգրվան, և այդ առումով, ինչպես և Եղեռնի նահատակների ամենամյա հիշատակումը, ունի համաժողովրդական բնույթ: Հարություն Մարությանը դեմ է «բարոյական հաղթական» բառակապակցությունը հեգնելուն, որովհետև օտար նվաճողներին դիմադրությունն իսկապես բարոյական մեծ նշանակություն ունի:

Մեկնաբանելով «քաղաքական ազգ» և «էթնիկ ազգ» բնորոշումները՝ պատմաբանը նշում է, որ, օրինակ, ԱՄՆ-ում էթնիկ հայերը քաղաքական առումով ամերիկացիներ են, իսկ մյուս կողմից՝ մարդիկ, որոնք չեն պահպանել իրենց լեզուն, մշակույթը, քիչ բան գիտեն պատմությունից, կարող են ինչ-որ կենցաղային դրսևորումներով իրենց հայ համարել: Ուկրաինացիները, անկախ իրենց ազգային պատկանելությունից, մոտ են քաղաքական ազգ դառնալուն՝ պատերազմը նրանց համախմբել է: Հայաստանցիներին, չնայած մեր պետության մոնոէթնիկությանը, հաճախ խանգարում է «տեղայնական հայրենասիրությունը»:

Մանրամասները՝ տեսանյութում:

Արամ Աբրահամյան