Ինչպես է բռնագանձվելու ապօրինի գույքը, եթե այն գրավադրված լինի. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Ապօրինի գույքի բռնագանձման հավանական սցենարները ոչ միայն լարվածություն են առաջացրել ներքաղաքական կյանքում, այլ նաև որոշակի հարցեր են առաջացնում, որոնք, հնարավոր է, բարդացնեն անօրինական գույքի բռնագանձումը:

Օրենքը, որը հնարավորություն է տալու բռնագանձել 50 մլն դրամը գերազանցող ցանկացած անօրինական գույք, չի տալիս այն հարցի պատասխանը, թե ինչ ընթացք է ունենալու բռնագանձումը, եթե դատարանի կողմից անօրինական ճանաչված գույքը մինչ այդ գրավադրված լինի: ԲՀԿ-ական պատգամավոր Միքայել Մելքումյանի համար նման իրավիճակների դեպքում լուծումներն անհասկանալի են: Նա կարծում է, որ պետք է փոփոխություններ կատարվեն․ «Դա ի՞նչ է նշանակում: Գրավադրվել է և վարկ է ստացվել դրա դիմաց: Հիմա գույքն է, թե վարկն է, կարող է պետությունը բանկի հետ որոշակի հարաբերություններ ձևավորի ռւ հետ վճարի այդ գումարը: Սա ուղղակի տարբերակ է, սրա վարչարարությունը պետք է պարզաբանվի»։

Ընդդիմադիր պատգամավորը կարծում է, որ այս թերությունները շտկելու համար դեռ բավականին ժամանակ կա: Նա նշում է՝ մինչև ենթադրյալ ապօրինի հարստացածի կարողությունները ուսումնասիրեն, 2 տարի ժամանակ կանցնի:

«Գործընթացը միանգամից չի լինելու: Երկու տարի ժամկետ է տրված, որ ուսումնասիրեն եկամուտները, ժամկետները ճշտեն, թե ոնց են ձեռք բերել, ինչ ճանապարհով: Այս ընթացքում պետությունը, կարծում եմ, որ կմտածի ձեր ասած սցենարների մասին»,- ասում է պատգամավորը։

Կենտրոնական բանկի նախկին նախագահ Բագրատ Ասատրյանը նման օրինակները որակում է անբարեխիղճ գործարք՝ թե՛ գույքի սեփականատիրոջ, թե՛ գրավառու կազմակերպության կողմից: Նա կարծում է, որ նմանատիպ դեպքերում պետությունը պետք է խնդիրը լուծի իրավական դաշտում․ «Դա ակնհայտ կարգից դուրս գործողություն է: Հնարավոր է, որ բանկի հետ լինի պայմանավորվածություն, որ ես քեզ այս գույքն եմ տալիս, և դու ինձ այսքան գումար ես տալիս: Սրանք անբարեխիղճ գործարքներ են, սրան այլ վերաբերմունք պետք է կիրառվի: Իրավական դաշտում պետք է խնդիրը լուծվի»:

Այնուհանդերձ, Բագրատ Ասատրյանը կարծում է, որ անօրինական գույքի բռնագանձման ժամանակ նման դեպքերը մասսայական բնույթ չեն կրի: Ըստ նրա՝ ապօրինի հարստացածները բանկային ծառայություններից ոչ միշտ են օգտվել: Իսկ ահա Իմքայլական պատգամավոր Արտակ Մանուկյանը կարևորում է անթերի օրենսդրություն ունենալու քաղաքական կամքը և նկատում, որ անհրաժեշտ կառուցակարգերի համար ժամանակ է պետք․ «Միայն օրենքի ընդունումով ողջ կառուցակարգերը մի օրվա մեջ չեն ձևավորվելու, բայց սա հենց այն քաղաքական կամքն է, որ հնարավորություն է ընձեռում բարեխիղճ և անբարեխիղճ ձեռքբերողների նմատմամբ, երբ որ կան, բավարար չափով կարողանա որոշակի ընթացակարգեր ապահովել։ Սա, որպես օրենսդրական նախաձեռնություն, համահունչ է գործող բոլոր ստանդարտներին»։

Գրավադրված ապօրինի գույքի բռնագանձման տարբերակների՝ թերի լինելուց զատ նաև հարց է առաջանում, թե գրավառու կազմակերպության համար ինչ խնդիրներ կառաջանան: Բագրատ Ասատրյանի խոսքով՝ բանկերը կամ վարկային կազմակերպություններն ինչ-որ առումով խնդիրներ կարող են ունենալ, եթե վարկառուն ընդամենը մեկ գույք գրավադրած լինի․ «Գիտեմ, որ անհանգստություն կա և տեղին է: Խնդիրը հետևյալն է․ այդ գույքը վարկի վերադարձման ապահովման միջոցներից մեկն է և եթե գույքը վերանում է, պարտավորությունը չի վերանում, այլ գույքերի վրա է պարտավորությունը դրվում։ Եթե քո գույքը գրավ է դրված և եթե սեփականատեր է փոխվում, ապա այստեղ նոր տիպի հարաբերություններ կծագեն․ պետություն և գրավառու հաստատություն: Հարցը լինելու է այն՝ ես բարեխիղճ գրավ վերցնող եմ, թե ոչ: Եթե իմ գործարքն օրինական է, ապա իմ գործարքն ուժի մեջ է: Այդ օրենքով գրավի իրավունքը չի վերանում: Եթե պետությունը բռնագանձի արգելանքը մնում է գույքի վրա»:

Կենտրոնական բանկի նախկին նախագահը նաև մեկ ուշագրավ փաստ է ընդգծում: Եթե գրավադրված գույքը փոխանցվում է պետությանը, ապա վարկային պարտավորությունը ևս ստանձնում է պետությունը․ «Գույքը փոխանցվում է պետությանը, պարտավորությունն էլ հետն է փոխանցվում: Պարտավորությունը մնում է ուժի մեջ: Եթե գույքը պետականացվում է, ապա բանկային պարտավորությունները չեն ոչնչանում: Այստեղ նոր տիպի հարաբերություն է գնալու․ հնարավոր է, որ վարկառուն վարկն այլ աղբյուրների հաշվին մարի, դա միակ միջոցը չէ»:

Թե այս օրենքը որքանով կնպաստի, որ իշխանությունների կողմից մատնանշած տարիների թալանը վերադարձվի պետությանը, ապագան ցույց կտա: Սակայն, ուշագրավ է, որ նախագահը դեռ չի ստորագրել գույքի բռնագանձման աղմկահարույց օրենքը: Նա որոշել է օգտվել Սահմանադրությամբ իրեն տրված 21-օրյա ժամկետից և ուսումնասիրել այն:

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Նարեկ Կիրակոսյան