26.06.2026 | 17:18
Հակասահմանադրական դրույթ է, երբ խմբագրվում է ընտրական իրավունքը. կարծիքս բացասական է. Վարդինե Գրիգորյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
ՌԴ-ում ինտերնետն այժմ վերահսկվում է ԱԴԾ-ի երկրորդ ծառայության կողմից, որի աշխատակիցները փորձել են թունավորել Նավալնիին․ The Bell
Հաղորդաշարեր
16.04.2026 | 23:16
WhatsApp-ի և Telegram-ի արգելափակման, ինչպես նաև VPN-ների դեմ պայքարի գործողությունների հետևում կանգնած է ԱԴԾ-ի երկրորդ ծառայությունը (Սահմանադրական համակարգի պաշտպանության և ահաբեկչության դեմ պայքարի ծառայություն), որը վերահսկողություն է հաստատել RuNet-ի նկատմամբ: Այս մասին գրում է The Bell-ը՝ հղում անելով աղբյուրներին, փոխանցում է Meduza-ն:
Աղբյուրների տվյալներով՝ ԱԴԾ-ի Երկրորդ ծառայությունը սկսել է սահմանափակումներ կիրառել RuNet-ի նկատմամբ առնվազն 2025 թվականի ամռանը։ Դրանցից մեկի համաձայն՝ հենց Երկրորդ ծառայությունն էր, որ անցյալ տարվա օգոստոսին առաջ է մղել WhatsApp-ում և Telegram-ում զանգերի սահմանափակումները։ Մեկ այլ աղբյուր նշում է, որ այդ ժամանակահատվածում Երկրորդ ծառայության ղեկավար Ալեքսեյ Սեդովը հանդիպել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ։ Հանդիպման ժամանակ Սեդովը խոստացել է նախագահին «կարգուկանոն հաստատել ինտերնետում և քարտ-բլանշ ստացել»։
2026 թվականի մարտի վերջին ԱԴԾ Երկրորդ ծառայության աշխատակիցները մասնակցել են Թվային զարգացման, կապի և զանգվածային լրատվության միջոցների նախարարության և հեռահաղորդակցության օպերատորների ու ինտերնետային ընկերությունների միջև կայացած հանդիպմանը: Մասնակիցներին փաստի առաջ են կանգնեցրել․ նրանցից պահանջվել է պայքարել արգելափակող շրջանցիկ գործիքների դեմ։
«Ամեն ինչ թվում էր լիակատար անհեթեթություն. նրանք պարզապես տպեցին և բաժանեցին թերթիկներ [VPN-ների դեմ պայքարի հրահանգներով] բոլոր ընկերության ղեկավարներին, հրամայեցին ստորագրել, ապա անմիջապես հավաքեցին դրանք: Յուրաքանչյուր ոք, ով չէր հնազանդվում, սպառնում էին պատժով»,- հայտնել է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի աղբյուրը:
The Bell-ը նշում է, որ ռուսական տեխնոլոգիական ընկերությունների ղեկավարները սովոր չեն նման վերաբերմունքի, սակայն, ինչպես նշել է այս հանդիպումների մասնակիցը, «ամեն ինչ փոխվել է, քանի որ ոլորտում նախաձեռնությունը ստանձնել է Երկրորդ ծառայությունը», որի ներկայացուցիչներն այժմ «գնում են ամենուր, որոշում են ամեն ինչ»։ Այս տեղեկատվությունը հաստատել է նաև հեռահաղորդակցության օպերատորի աշխատակիցը։
Վճարային ծառայությունների շուկայի աղբյուրը The Bell-ին հայտնել է, որ մի քանի շաբաթ առաջ, ԱԴԾ-ի Երկրորդ ծառայության խնդրանքով, ստուգվել են մի քանի խոշոր վճարային ծառայություններ։ Նրանց հարցրել են՝ արդյո՞ք մշակում են VPN ծառայությունների համար օգտատերերի վճարումները։ Աղբյուրի խոսքով՝ նման վճարումների խոշորագույն օպերատորներին, օրինակ՝ YuMoney-ին (պատկանում է Sberbank-ին), հանձնարարվել է անհապաղ դադարեցնել նման գործունեությունը։
Ըստ հրապարակման՝ ԱԴԾ-ի Երկրորդ ծառայությունը զբաղվում է քաղաքական հետապնդումներով։ Դրա աշխատակիցները ներգրավված են եղել ընդդիմադիր գործիչներ Ալեքսեյ Նավալնիի և Վլադիմիր Կարա-Մուրզայի թունավորման փորձերի մեջ։
Մարտի վերջին Ռուսաստանի Թվային զարգացման նախարարությունը խորհրդակցություն է անցկացրել խոշոր ռուսական ընկերությունների ղեկավարների հետ, որի ժամանակ նախարարության ղեկավար Մաքսութ Շադաևը հայտարարել է, որ մինչև ապրիլի 15-ը ընկերությունները պետք է սահմանափակեն իրենց հարթակներ մուտքը VPN-ներ միացված օգտատերերի համար։
Ընկերություններին, որոնց ծառայությունները շարունակում են գործել VPN-ներ միացված վիճակում, սպառնացել էին հեռացնել «սպիտակ ցուցակից» և զրկել Թվային զարգացման նախարարության կողմից իրենց տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հավատարմագրումից։ Ապրիլի 15-ին շատ ռուսական ծառայություններ դադարել են աշխատել միացված VPN-ների վիճակում։
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի
