Իմ երեխան լիներ` դատի կտայի. Պապոյանը` մանկապարտեզում երեխաների բերանով ատելության խոսքի տարածման մասին․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

«Երեխաների՝ գիտակցված, տեղեկացված հավաքներին մասնակցության իրավունքը բխում է լավագույն շահից, բայց նաև լավագույն շահից է բխում, որ երեխաների մասնակցությունը չօգտագործվի մեծահասակների կողմից իրենց կարծիքն արտահայտելու համար»,-  այս մասին հայտարարեց Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպան Քրիստինե Գրիգորյանը ԱԺ մշտական հանձնաժողովների համատեղ նիստում «Հայաստանի Հանրապետության 2021թ. պետական բյուջեի կատարման մասին» տարեկան հաշվետվության քննարկման ժամանակ:

«Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Գևորգ Պապոյանն անդրադարձավ մանկապարտեզում երեխաների շուրթերով ատելության խոսքի տարածման մի դեպքի:

«Վերջերս սոցիալական ցանցերում հայտնի հոլովակ կար, մասնավոր մանկապարտեզներից մեկի սաներին՝ 4-5 տարեկան երեխաների, իմ տպավորությամբ, կազմակերպված հանել էին դուրս, և երեխաները արտաբերում էին բառեր, որոնցից իրենք ակնհայտորեն չեն հասկանում: Չի կարող 4-5 տարեկան երեխան հասկանալ, եզրակացություններ անել դրա մասին և գոռալ: Դա դասական ատելության խոսքի տարածումն էր՝ 4-5 տարեկան երեխաների: Եթե ես ծնող լինեի ու իմ երեխայի հետ դա տեղի ունենար, դատի կտայի»,- նշեց պատգամավորը և հետաքրքրվեց, թե այդ հարցում ՄԻՊ-ն ու պետությունն ի՞նչ ունեն անելու:

ՄԻՊ-ը վստահեցրեց, որ իրականացնում են սոցիալական կայքերի և մամուլի մշտադիտարկում և պատգամավորի նշած դեպքը նույնպես տեսել են: Եվ հաջորդ օրվա իրենց հայտարարությամբ անդրադարձել էին երևույթին, առանձնազրույցներ ունեցել նաև տվյալ հաստատության հետ:

«Մենք մեր նախաձեռնությամբ էինք սկսել ուսումնասիրել հարցը, որովհետև ամենավտանգավոր բանը, որ տեսել էինք, այն էր, որ երեխաները, ում հնարավոր էր նույնականացնել այդ տեսանյութի մեջ, ուղղակիորեն դարձել էին թիրախավորման և ատելության խոսքի առարկա: Մենք, ի դեպ, հիմքեր չունեինք պնդելու կամ մտածելու, որ դա կազմակերպված էր եղել, դա էին վկայում  մեր խոսակցությունները հաստատության հետ: Բայց ակնհայտ էր, որ երեխաները խաղի տրամաբանությամբ ուղղակի կրկնում էին ինչ-որ բաներ, որոնց մասին իրենց տարիքին, առերևույթ հասունության մակարդակին համահունչ չէին կարող գիտակցել դրա ամբողջ էությունը, իմաստը:

Կամ երեկվա միջոցառման ժամանակ բացասական քաղաքական լոզունգն ուղղակի երեխաների կողմից վերցվել էր սրտիկի մեջ, ակնհայտ է, որ երեխաները չեն հասկանում դրա էությունը»,- նշեց ՄԻՊ-ը:

Իսկ թե ինչ է պետք անել՝ Գրիգորյանն ասաց, որ երեխայի ծնողները, խնամակալները, դաստիարակները, ուսուցիչները, այսինքն՝ օրենքով երեխայի համար պատասխանատու բոլոր անձինք պարտավոր են առաջնորդվել երեխայի շահով: Նրա խոսքով՝ Սահմանադրությամբ, ազգային օրենսդրությամբ երեխայի իրավունքները հստակ սահմանվել են: «Իրավունքներ, բայց նաև ծնողների, մեծահասկաների համար՝ պարտականություններ: Բնականաբար յուրաքանչյուր ծնող օրենսդրությամբ նախատեսված լիազորությամբ, նաև գիտակցմամբ կարող է ձեռնարկել միջոցներ»,- նշեց Գրիգորյանը:

ՄԻՊ-ի դիտարկմամբ՝ այս հարցում անելիք ունի նաև պետությունը. նախակրթական, կրթական, հանրակրթական հաստություններում, նաև բուհերում իրազեկել, հասցնել գիտելիք իրավունքների վերաբերյալ: «Շատ դեպքերում ես տեսնում եմ, որ կան կանխակալ կարծիքներ, որ երեխաները որևէ կերպ հավաքներին չեն կարող մասնակցել կամ երեխաների որևէ տեսակ մասնակցությունն է արգելված, սա նույնպես թյուր պատկերացում է: Բայց կարևոր է հասցնել նաև ծնողներին, որովհետև ծնողավարությունը շատ կարևոր առաքելություն է»,- ասաց ՄԻՊ-ը:

Գրիգորյանը հավելեց, որ համակարգային այսպիսի խնդիրների վերաբերյալ պետք է քննարկումներ ունենալու ԿԳՄՍՆ-ի, Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության հետ՝ հասկանալու, թե կրթության տարբեր մակարդակներում ինչպես են ապահովում, որ այդ իրազեկումը տեղ հասնի:

Գրիգորյանն ընդգծեց, որ ՄԻՊ-ը միակ պետական հաստատությունն է, որին երեխաները կարող են դիմել առանց ծնողների, խնամակալների օգնության:

Մանրամասները՝ տեսանյութում: