Բաքուն դիվանագետներին Գանձասար է տանում, որպեսզի հայերին ջնջի Ղարաբաղի պատմությունից․ Ալթայ Գոյուշով․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Հայկական կողմը, և մասնավորապես Հայաստանը, Ադրբեջանի համար ամենահարմար թշնամին է, Factor TV-ին տված հարցազրույցում այս մասին ասել է ադրբեջանցի պատմաբան Ալթայ Գոյուշովը՝ նշելով, որ արտաքին թշնամու կերպարն օգնում է իշխանություններին մոբիլիզացնել հասարակությունը և շեղել ուշադրությունը սոցիալական և տնտեսական խնդիրներից։

Նրա խոսքով՝ ազգայնական մոբիլիզացիան ծառայում է որպես իշխանությունը պահպանելու գործիք, մինչդեռ կոռուպցիայի դեմ համապարփակ պայքարը կարող է թուլացնել ղեկավարության վերահսկողությունը երկրի տնտեսության նկատմամբ։ Պատմաբանը սա կապում է Ադրբեջանի քաղաքական համակարգի հետ, որը նա բնութագրում է որպես ավտորիտար։ Նա նաև նշել է, որ չնայած հասարակության մի մասի կողմից դինաստիական կառավարման մերժմանը, Իլհամ Ալիևը հերոսի կարգավիճակ է ստացել Երկրորդ Ղարաբաղյան պատերազմում տարած հաղթանակից հետո։

Խոսելով Լեռնային Ղարաբաղից հայերի արտագաղթի մասին՝ Գոյուշովը դա անվանել է լուրջ բարոյական խնդիր Ադրբեջանի համար, քանի որ տարածքը լքվել է այնտեղ դարեր շարունակ ապրած բնակչության կողմից։

Միաժամանակ, պատմաբանը կարծում է, որ Ադրբեջանի իշխանությունները ձգտում են ժխտել պատմական հայկական ներկայությունը Ղարաբաղում, և օտարերկրյա դիվանագետներին այդ տարածքներ հրավիրելը նպատակ ունի միջազգային լեգիտիմություն ապահովել իրադարձությունների համար։

Նա նաև կարծում է, որ Բաքուն հետաքրքրված չէ Լեռնային Ղարաբաղ հայերի վերադարձի հարցի քննարկմամբ՝ նրանց Ադրբեջանի կազմում բնակության հեռանկարով, և ձգտում է բացառել այս հարցը խաղաղության գործընթացից։

Հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների վերաբերյալ Գոյուշովը նշել է, որ տարիների քարոզչությունը ստեղծել է հայերի դիվային կերպար, որը պատերազմից հետո հաղթահարելու համար լուրջ ջանքեր է պահանջել։

«Ի վերջո, մենք […] հարևաններ ենք. դրանից խուսափել հնարավոր չէ», – ընդգծել է նա։

Այս համատեքստում պատմաբանը քննադատել է Իլհամ Ալիևի հայտարարությունը, որում հայկական կողմին վերագրվող հանցագործությունները համեմատվել են Հոլոքոստի հետ և առաջինը որակվել է զգալիորեն ավելի լուրջ։ Գոյուշովը նման հռետորաբանությունը քաղաքականապես սխալ է համարում հետպատերազմյան կարգավորման տեսանկյունից։

Զուգահեռներ անցկացնելով Առաջին Ղարաբաղյան պատերազմից հետո ընկած ժամանակահատվածի հետ՝ պատմաբանը նշել է, որ հայկական կողմն այն ժամանակ ցուցաբերել է չափազանց ինքնավստահություն և չի կարողացել օգտվել խաղաղության հասնելու հնարավորություններից, այդ թվում՝ զիջումների միջոցով։ Այժմ, նրա կարծիքով, Ադրբեջանը նմանատիպ սխալ է թույլ տալիս։

Անդրադառնալով հակամարտության պատմական պատճառներին՝ նա նշել է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջին անկախ հանրապետությունների էլիտաները միջազգային քաղաքական և մտավոր տարածքի մաս էին կազմում, մինչդեռ խորհրդային մեկուսացումը սահմանափակում էր հասարակությունների կողմից համաշխարհային զարգացումների ընկալումը։

Լիակատար հաշտեցման հեռանկարների մասին խոսելով՝ պատմաբանը շեշտել է իշխող էլիտաների կողմից քաղաքական կամքի անհրաժեշտությունը, որը, նրա կարծիքով, ներկայում բացակայում է Ադրբեջանի ղեկավարության մոտ։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում։

Սամվել Մելիքսեթյան