Մանիպուլյացիա՝ Հայաստանում և Վրաստանում վարկերի տոկոսները ներկայացնելիս․ Նարեկ Կարապետյանը սխալ համեմատություն է անում

«Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի առաջին համար Նարեկ Կարապետյանը  երեկ՝ Մեծամորում հանրահավաքի ժամանակ, վարկերի տոկոսների մասին մանիպուլյատիվ համադրությամբ տվյալներ է ներկայացրել ։ 

«Հարևան Վրաստանում վարկերի տոկոսները 8 տոկոս են, Հայաստանում՝ 15, 17, 20, 25, մինչև 24 հասնում է էֆեկտիվ [տոկոսադրույքը]», – ասել է Կարապետյանը։

• Եթե Կարապետյանը համեմատում է Հայաստանի և Վրաստանի ազգային արժույթներով՝ դրամով ու լարիով տրված վարկերը, ապա նրա նշած թվերը չեն համապատասխանում երկու երկրների ֆինանսաբանկային վիճակագրությանը,
• Իսկ եթե Կարապետյանը Հայաստանի դեպքում վերցրել է դրամով վարկերը, իսկ Վրաստանի դեպքում՝ արտարժույթով վարկերը, ապա դա մանիպուլյացիա է, քանի որ համեմատությունը սխալ է։

Factor TV-ն ուսումնասիրեց Հայաստանի կենտրոնական բանկի և Վրաստանի ազգային բանկի հաշվետվությունները, որոնք ներկայացնում են, թե որքան անվանական տոկոսադրույքներով են տրվում վարկերը Հայաստանում և Վրաստանում։

Ճիշտ համեմատության համար կարևոր է միմյանց հետ համեմատել ազգային արժույթներով տրվող վարկերը՝ Հայաստանում դրամով և Վրաստանում լարիով։ Այս դեպքում տոկոսադրույքները բավական մոտ են ստացվում։

Նրբությունն այն է, որ Վրաստանի ազգային բանկը ներկայացնում է լարիով տրված վարկերի միասնական մեկ տոկոսադրույք, իսկ ՀՀ կենտրոնական բանկը ներկայացնում է դրանք տարբեր ժամկետներով վարկերի համար։

Գրաֆիկից երևում է, որ փետրվարին Վրաստանի ցուցանիշը եղել է Հայաստանի երկու ցուցանիշների մեջտեղում։ Իսկ մարտին Հայաստանում տոկոսադրույքները բարձրացել են, ինչի արդյունքում Հայաստանում տոկոսադրույքները վրացական վարկերի տոկոսներից բարձր են։

Ամենաթարմ հասանելի տվյալները երկու դեպքում էլ վերաբերում են հենց մարտին տրված վարկերին։ Հայաստանում տոկոսադրւյքը միջինում եղել է 15.85-17.29 տոկոս, Վրաստանում՝ 14.99 տոկոս։ Ինչպես տեսնում ենք՝ տոկոսադրույքները բավական մոտ են։

Երկու երկրների կենտրոնական բանկերն էլ, ազգային արժույթով տրվող վարկերից բացի, տալիս են տվյալներ նաև արտարժույթով տրվող վարկերի տոկոսադրույքների վերաբերյալ։ Հայաստանի դեպքում տվյալները ներկայացված են դոլարով տրված վարկերի համար, իսկ Վրաստանում՝ առհասարակ արտարժույթով տրված վարկերի վերաբերալ։

Այս գրաֆիկից նույնպես երևում է, որ տոկոսադրույքները կրկին մոտ են։ Վրաստանում դրանք գրեթե չեն փոխվել փետրվար-մարտին, իսկ Հայաստանում որոշակի փոփոխվել են։

Մարտին Հայաստանում դոլարով տրված վարկերի տոկոսադրույքները միջինում եղել են 7.92-9.28 տոկոս, իսկ Վրաստանում՝ 8.8 տոկոս։

Համեմատության մեջ կարելի է նշել, որ երկու երկրներում էլ դոլարով կամ արտարժույթով տրված վարկերի տոկոսադրույքները գրեթե կրկնակի ցածր են ազգային արժույթներով (դրամով և լարիով) տրված վարկերի տոկոսադրույքներին, ինչի պատճառով տարբեր ցուցանիշների համադրությունը մանիպուլյատիվ է։

Կարելի է ենթադրել, որ հենց այդպես է վարվել Նարեկ Կարապետյանը, քանի որ Վրաստանի համար նրա ներկայացրած ցուցանիշը մոտ է արտարժույթով վարկերի տոկոսադրույքին, իսկ Հայաստանի դեպքում՝ դրամով տրված վարկերի ցուցանիշին։ Դրա արդյունքում էլ նրա ներկայացրած տարբերությունը մեծ է ստացվել։

Գարիկ Հարությունյան