ՄԻԵԴ-ը Թուրքային պարտավորեցրել է միլիոնավոր եվրոների փոխհատուցում վճարել հեղաշրջման փորձից հետո ապօրինի ձերբակալվածներին 

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (ՄԻԵԴ) Թուրքիային պարտավորեցրել է փոխհատուցում վճարել 468 անձի՝ որոշելով, որ նրանց կալանավորումը 2016 թվականի հուլիսին հեղաշրջման ձախողված փորձից հետո «ապօրինի» է եղել՝ «հիմնավոր կասկածների» բացակայության պատճառով, գրում է Turkish Minute-ը։

ՄԻԵԴ-ի այս վճիռը նախատեսում է ընդհանուր 2,34 միլիոն եվրոji ընդհանուր փոխհատուցում։ Այս որոշմամբ փոխհատուցման ընդհանուր գումարը, որը Թուրքիային պարտավորեցվել է վճարել ՄԻԵԴ-ի գործերով, կազմում է 10,76 միլիոն եվրո:

Առանձին գործեր դիտարկվել են Քեսքինն ընդդեմ Թուրքիայի, Մանավն ընդդեմ Թուրքիայի և Թանյաշն ընդդեմ Թուրքիայի գործերի համատեքստում: Երեք գործերն էլ վերաբերում են Գյուլենի շարժման հետ կապեր ունենալու կասկածանքով ձերբակալված անձանց։ Գյուլենական շարժումը, որը ոգեշնչված է հանգուցյալ թուրք կրոնական գործիչ Ֆեթուլլահ Գյուլենի կողմից, Թուրքիայի կառավարության և նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կողմից մեղադրվում է 2016 թվականի հուլիսի 15-ի ձախողված հեղաշրջման կազմակերպման մեջ և պիտակվում է որպես «ահաբեկչական կազմակերպություն», թեև շարժումը հերքում է իր մասնակցությունը հեղաշրջմանը։

Հեղաշրջման փորձից հետո թուրքական կառավարությունը պնդում էր, թե ByLock հավելվածն օգտագործվել է որպես գաղտնի հաղորդակցման գործիք բացառապես Գյուլենի շարժման կողմնակիցների միջև՝ չնայած որևէ ապացույցի բացակայությանը։

ՄԻԵԴ բոլոր երեք գործերով կասկածյալների մեծ մասը ձերբակալվել են ByLock հաղորդագրությունների հավելվածի ենթադրյալ օգտագործման համար:

ՄԻԵԴ վճիռները ցույց են տալիս Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի խախտումներ, որոնք վերաբերում են անձի ազատության և անվտանգության իրավունքին՝ կալանքի որոշումներում կոնկրետ և անհատական ապացույցների բացակայության պատճառով: Գործերը ՄԻԵԴ-ի որոշումների ավելի լայն շարքի մաս են կազմում, որը մինչ այժմ Թուրքիային մեղավոր է ճանաչել 2016 թվականից ի վեր կալանավորված 2353 անձի վերաբերող 60 գործով։

Թեև ՄԻԵԴ-ն ընդունել է հեղաշրջման փորձից հետո ստեղծված բացառիկ հանգամանքները, այն նշել է, որ արտակարգ դրությունը չի արդարացնում մարդու իրավունքների եվրոպական օրենսդրությամբ պահանջվող «ողջամիտ կասկածների» չափանիշի իջեցումը:

Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի