Արևմուտքը համոզված չէ՝ ՀՀ-ն ՌԴ-ի հարթակը չի գերադասի․ ԵՄ-ի ջանքերը կթափվեն ջուրը․ Բորիս Նավասարդյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Factor TV-ի հարցազրույցը Երևանի մամուլի ակումբի նախագահ, քաղաքագետ Բորիս Նավասարդյանի հետ

-Ստեփանակերտի բժշկական կենտրոնից արդեն դուրս գրվեցին երեք քաղաքացիներ, որոնք այնտեղ էին տեղափոխվել, որոնք ահաբեկվել էին ադրբեջանցիների կողմից։ Ինչո՞ւ ունենք այս վիճակը, փաստորեն, 27 քաղաքացի չի կարողանում հասնել Արցախ։

-Եթե խորքից գանք, ապա այս ամենի պատճառը, ըստ իս, այն է, որ ոչ մի կերպ չեն կայանում անմիջական Երևան-Բաքու և Ստեփանակերտ-Բաքու բանակցություններ։ Երևի մենք հույս ունեինք, որ միջազգային հանրության այն ակտիվությունը, որը տեսնում էինք վերջին ամիսների ընթացքում, և որը, կարծես, նպաստավոր էր Հայաստանի բանակցային դիրքերի համար, միանշանակ, հարցի վերջնական լուծում չէր կարող տալ, այլ ընդամենը, ինչպես նշեցի, բարելավում էր Հայաստանի բանակցային դիրքերը և հնարավորություն էր տալիս ՀՀ-ին և Ադրբեջանին՝ նստել և վերջապես սկսել խորությամբ քննարկել մեր հարաբերությունների ամբողջ օրակարգը։ Ըստ երևույթին, ո՛չ Ադրբեջանը, ո՛չ Հայաստանը նման շահագրգռություն չեն ցուցաբերել։ Եթե Ադրբեջանի դեպքում ինչ-որ առումով բացատրելի է, նրանք ունեն այլընտրանք՝ ուժային միջոցներով իրականացնել այն նպատակները, որ ունեն, իսկ թե ինչո՞ւ նման ջանքեր չկային Հայաստանի կողմից, դժվարանում եմ ասել։ Միգուցե, նախաձեռնություն կար, բայց մենք դրա մասին տեղյակ չենք։ Բայց եթե նախաձեռնություն չի եղել, կարծում եմ՝ մեր կողմից կոպիտ սխալ էր։

-Պարո՛ն Նավասարդյան, ինչո՞ւ չի հաջողվում գալ համաձայնության առանցքային կետերի շուրջ։ Եթե ուշադիր լսենք Նիկոլ Փաշինյանին, կարելի է մի քանի բան հանել։ Նախ՝ ասում է, որ Ադրբեջանը փորձում է մեր մի քանի կարմիր գծեր անցնել, բայց մենք այդ կարմիր գծերը չենք կարող անցնել։ Նրանք մեզանից ուզում են մանդատ՝ Լեռնային Ղարաբաղում էթնիկ զտում, ցեղասպանություն անելու, այսինքն՝ մենք ստորագրենք մի թղթի տակ, որից հետո իրենք կանեն այդ ցեղասպանությունը և կասեն՝ դուք ստորագրել եք, գործ չունեք։ Երկրորդ՝ խաղաղության երաշխավորի ինստիտուտին չեն համաձայնվում, դա էլ է, ըստ իրենց, կարմիր գիծ։ Մյուսը միջազգային մեխանիզմի մասին է, ըստ որի՝ Բաքուն և Ստեփանակերտը պետք է խոսեն։ Արդյո՞ք սրանք այն կարմիր գծերն են, որոնք պետք է չպաշտպանի ՀՀ իշխանությունը, որովհետև եթե չպաշտպանեց, իրենց էլի դավաճան են ասելու։

-Նախ՝ ես կարծում եմ, որ մենք չարաշահում ենք «կարմիր գիծ» հասկացությունը։ Ցանկացած կողմ, մանավանդ, եթե խոսքը հակամարտության մեջ գտնվող կողմերի մասին է, ունի բանակցային դիրքեր, որը փորձում է ցույց տալ, որ դրանք կարմիր գծեր են, որպեսզի դու հանկարծ կասկածի տակ չդնես, որ դրանք զիջման ենթակա են։ Դա սովորական մարտավարություն է բանակցային ցանկացած գործընթացում։ Եվ մինչև չեն սկսվում բանակցությունները, մինչև դու սեղանին չես դնում քո փաստարկները, մինչև դու միջազգային հանրությանը չես ներգրավում որպես մեդիատոր, որը կասի՝ կներեք, այ սա դեմ է միջազգային իրավունքի սկզբունքներին և այլն, և եթե այդ պնդումը քո օգտին է, ստանում ես դաշնակից բանակցային գործընթացում, որը լրացուցիչ առավելություն է։ Մինչև նման գործընթաց չլինի, մենք չենք հասկանալու՝ որոնք են այդ կարմիր գծերը։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում։

Ռոբերտ Անանյան