Կալավանի օրինակով, բայց ոչ Կալավանի պես Բերդ քաղաքը՝ զբոսավայրային կենտրոն. Ռոբերտ Ղուկասյանի առաջարկով հնագույն ամրոցում պեղումներ են․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Տավուշ ամրոցը միջնադարյան Հայաստանի գրեթե չուսումնասիրված հուշարձաններից է, ժամանակակիցը՝ Ամբերդի, Անիի, Դվինի և այլն:

Դեռևս 1980-ական թվականներին հնագետ Հայկ Եսայանի կողմից ամրոցի տարածքում պեղումների փորձեր կատարվել են, բայց դրանք անավարտ մնացին: Մինչդեռ Տավուշ ամրոցը միջնադարյան Հայաստանի նախարարական տների նիստուկացի, կենցաղի և արհեստների, առևտրի ու ամրոցաշինության մասին արժեքավոր նյութեր է պարունակում:

Միջնաբերդը գրավում է բարձրադիր, զառիթափ ժայռերով եզերված բլրի գագաթի նեղ տարածքը։ Այստեղ շինությունների հետքեր չեն պահպանվել։ Միջնաբերդ  բարձրանալը հեշտ չէր։

XIV դարի վերջից անտերունչ մնացած Տավուշ ամրոցն աստիճանաբար ավերվել ու քայքայվել է: Սակայն ինչպես Տավուշ ամրոցը, այնպես էլ հարակից տարածքները դամբարանադաշտեր, գյուղատեղիներ, գերեզմանոցներ ու այլ հնավայրեր են, ընդգրկված են ապագա «Բերդ» արգելոց-թանգարանի համար նախատեսված տարածքների կազմում:

Ինչո՞ւ որոշվեց հենց այս ամրոցում հնագիտական պեղումներ անել և ինչքանով է այն կարևոր Բերդ քաղաքի համար: Հնագետների հետ տեղում աշխատող Ռոբերտ Ղուկասյանը նշում է՝ ո՛չ Կալավանի պես, բայց Կալավանի օրինակով Բերդում են կյանքն ակտիվացնելու:

Բերդից հետո ո՞րն է լինելու հաջորդ կանգառը․ Ռոբերտ Ղուկասյանը նշում է՝ կանգառները շատ են:

Թե ինչքան գումար է հատկացրել պետությունը՝ դեռ հստակ չէ, գումարի չափը կարող է փոխվել՝ կախված պեղումների ընթացքի փոփոխությունից: Ամեն դեպքում, վստահ են՝ պեղումներից հետո այդ գումարները, դեռ մի բան էլ ավելին, հետ է գալու, փոխվելու են բերդեցիների տրամադրությունն ու տրամադրվածությունը:

Շոշափելի արդյունքներ տեսնելու համար «երբ» և «ինչպես» հարցերը ևս դեռ անպատասխան են: Առաջիկա 2 ամիսների աշխատանքից հետո, գուցե, հնարավոր լինի արդեն ժամկետներից խոսել։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Իրինա Մկրտչյան