Քննարկում՝ «Հայ-ռուսական հարաբերություններ. հանրային նոր վերաբերմունք» թեմայով (ուղիղ)

Վրաստանում «Agile Spirit 2017» զորավարժությանը մասնակցությունից Հայաստանի՝ վերջին պահին հրաժարվելը և Երևանի վեց փողոցների անվանափոխության «Ելք»-ի նախաձեռնությանը Մոսկվայի պաշտոնական շրջանակներից հնչած կոշտ գնահատականները խոսում են, մի կողմից, Հայաստանում ՌԴ-ի դերի վերանայման գործընթացի շարունակականության, իսկ մյուս կողմից՝ ՀՀ-ի վրա Ռուսաստանի ճնշումների նոր ալիքի առկայության մասին:

Հատկանշական է, որ եթե ժամանակին ՀՀ-ի վրա Ռուսաստանի ազդեցության գործիքները կիրառվում էին քաղաքական էլիտաների մակարդակում, այժմ հատկապես ՌԴ-Արևմուտք լարվածության խորացման համատեքստում, դրանք դառնում են բազմազան: Բանը հասել է նրան, որ Ռուսաստանի Դաշնության Կապի, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և զանգվածային կոմունիկացիաների վերահսկման դաշնային ծառայությունը պաշտոնապես («Роскомнадзор») պահանջել է ՀՀ-ում գրանցված «Իրազեկ քաղաքացիների միավորման» ՀԿ-ի ArmRus.info լրատվական կայքից հեռացնել Հայաստանի ներդրողների ակումբի անդամ Ռուբեն Թաթուլյանի (քրեական աշխարհում հայտնի «Ռոբսոն» մականվամբ)՝ Չեխիայում ձերբակալության մասին նյութը (http://armrus.info/archives/29039):

«Ռոսկոմնադզոռն» իր պահանջը հիմնավորում է Ռուսաստանի Դաշնության «Անձնական տվյալների մասին» օրենքի դրույթներով:

Այս ամենի ֆոնին հայաստանյան հասարակությունում ավելի ու ավելի շատ են հարցականի տակ դնում ՌԴ-ի՝ որպես ռազմավարական դաշնակցի դերն ու նշանակությունը: Շատ հաճախ, երբ Հայաստանի եւ Ռուսաստանի անգամ ամենավերին էշելոնի պաշտոնյաները խոսում են բարեկամական, եղբայրական հարաբերությունների ընդլայնման ու խորացման մասին, երկու երկրների հասարակություններում միմյանց նկատմամբ ընկալումների մեջ ֆունդամենտալ տեղաշարժեր են տեղի ունենում: Այդ տեղաշարժերի դինամիկան հաճախ ոչ միայն չի համապատասխանում եղբայրության մասին պաշտոնական բուռն հռետորաբանությանը, հաճախ ավելին՝ ճիշտ հակառակ գործընթացի ականատեսն ենք դառնում:

Ըստ 2016 թ-ի վերջին հրապարակած Եվրասիական զարգացման բանկի հետազոտության արդյունքների, ՀՀ բնակչության շրջանում Ռուսաստանի՝ որպես բարեկամական երկրի նկատմամբ դրական վերաբերմունքը կտրուկ, ավելի ճիշտ երկնիշ անկում է գրանցել: Մեկ տարվա ընթացում Հայաստանում ավելի քան 17 տոկոսով նվազել է Ռուսաստանը որպես բարեկամ պետություն համարող մարդկանց քանակը: Անցած տարվա տվյալներով ՀՀ բնակչության 69 տոկոսն է Ռուսաստանին բարեկամ պետություն համարում: Ժամանակային առումով ՌԴ-ի նկատմամբ հանրային ընկալումներում բացասական միտումները կարծես դառնում են անկասելի: Եվրասիական զարգացման բանկի հետազոտության համաձայն` 2015 թ.-ին նույն ցուցանիշը կազմում էր 86 տոկոս, իսկ 2014 թ.-ին՝ 87 տոկոս:

Ինչպիսի՞ն են Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերությունների ներկայիս որակը, ի՞նչ տրամաբանությամբ են դրանք զարգանում, կա արդյոք դրանց վերարժեքավորման անհրաժեշտություն, ինչպիսի՞ն են այդ հարաբերությունների հանրային ընկալումները և արդյոք այդ ընկալումներն ազդում են երկկողմ պաշտոնական հարաբերությունների վրա: Այս հարցերի շուրջ սեպտեմբերի 11-ին ժամը 12:00-ին «Հոդված 3» ակումբի հրավիրած ««ՀԱՅ-ՌՈՒՍԱԿԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ. ՀԱՆՐԱՅԻՆ ՆՈՐ ՎԵՐԱԲԵՐՄՈՒՆՔ ՆԵՈԳԱՂՈՒԹԱՏԻՐԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԿԵՐՈՒԹՅԱՆԸ» հանրային քննարկմանը:

Քննարկման բանախոսներն են.

ԱՎԵՏԻՔ ԻՇԽԱՆՅԱՆ, Հայաստանի հելսինկյան կոմիտեի նախագահ

ԱԼԵՔՍԱՆԴՐ ԻՍԿԱՆԴԱՐՅԱՆ, Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ

ԱՂԱՍԻ ԹԱԴևՈՍՅԱՆ, ազգագրագետ

ԲՈՐԻՍ ՆԱՎԱՍԱՐԴՅԱՆ, Երևանի մամուլի ակումբի նախագահ