Իրավիճակը Մալիում․ մահացել է պաշտպանության նախարարը, երկրում թեժ մարտեր են

Մալիում տուարեգ ապստամբները՝ դաշնակցելով «Ալ-Քաիդայի» հետ կապված «Իսլամի և մուսուլմանների աջակցության խմբի» (JNIM) ջիհադիստների հետ, վերջին տարիների ընթացքում ամենախոշոր հարձակումներն են իրականացրել երկրում իշխող ռազմական խունտայի ուժերի դեմ։ Կիրակի՝ ապրիլի 26-ին, մի շարք ԶԼՄ-ներ հաղորդեցին Մալիի պաշտպանության նախարար Սադիո Կամարայի մահվան մասին, որը համարվում էր Ռուսաստանի կարևոր դաշնակիցներից մեկը։ AFP գործակալության տվյալներով՝ հղում անելով Կամարայի ընտանիքին և կառավարության աղբյուրներին, նախարարը, նրա երկրորդ կինը և երկու թոռները զոհվել են Կատիում (Բամակոյի արվարձան), նրա նստավայրի մոտ տեղի ունեցած ավտոմեքենայի պայթյունի հետևանքով։ Կատին համարվում է իշխող ռազմական խունտայի հենակետը, փոխանցում է DW-ն։

Ապրիլի 25-ին սկսված բախումները շարունակվում են երկրի բազմաթիվ շրջաններում, այդ թվում՝ Գաո, Սևարե և Կիդալ քաղաքներում՝ երկրի հարավում և հարավ-արևելքում, չնայած խունտայի հայտարարություններին, թե իրավիճակը վերահսկվում է։

Տուարեգների «Ազավադի ազատագրման ճակատ» (FLA) ապստամբական խմբավորումը ապրիլի 25-ին հայտարարեց Կիդալ քաղաքի գրավման մասին՝ այն նախկինում իրենց հենակետն էր, որը 2023-ից անցել էր կառավարական ուժերի վերահսկողության տակ։ Ապրիլի 26-ին տուարեգները հայտարարեցին ռուս վարձկանների հետ «համաձայնության» մասին, ըստ որի՝ Մալիի բանակը և նրան աջակցող «Աֆրիկյան կորպուսի» ռուսական ուժերը կարող են լքել Կիդալի շրջանի պաշարված ճամբարը։

Սակայն «Աֆրիկյան կորպուսի» հետ կապված Telegram-յան ալիքները չեն մեկնաբանում քաղաքից հնարավոր դուրսբերումը։ Վերջին մեկ օրվա մարտական ամփոփագրում նշվում է միայն, որ Կիդալում մի քանի առաջապահ դիրքեր «էվակուացվել են», իսկ ստորաբաժանումների մի մասը վերախմբավորվելով նահանջել է բնակավայրի ներսում ավելի շահավետ դիրքեր։

Մալիում ջիհադիստների և տուարեգների համակարգված հարձակումները դատապարտվել են Եվրամիությունում և ՄԱԿ-ում։ ԵՄ արտաքին գործերի և անվտանգության քաղաքականության բարձր ներկայացուցիչ Կայա Կալլասը հայտարարել է, որ ԵՄ-ն հաստատակամ է ահաբեկչության դեմ պայքարում և հավատարիմ է Մալիում ու ամբողջ Սահելի տարածաշրջանում խաղաղությանը և կայունությանը։

ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշը նույնպես դատապարտել է բռնության գործողությունները՝ կոչ անելով միջազգային համակարգված աջակցություն ցուցաբերել՝ Սահելում բռնի ծայրահեղականության և ահաբեկչության սպառնալիքին դիմակայելու համար։

2021 թվականի հեղաշրջումից հետո Մալիում իշխանությունը գտնվում է ռազմական խունտայի ձեռքում՝ անցումային նախագահ Ասիմի Գոյտայի գլխավորությամբ։ Նոր իշխանությունները սերտ կապեր են հաստատել Ռուսաստանի և «Վագներ» մասնավոր ռազմական ընկերության հետ, որի մարտիկներին Մալիում անվանում էին «ռազմական խորհրդատուներ»։ 2025 թվականի հունիսին «Վագները» հայտարարեց Մալիից դուրս գալու մասին, և նրանց փոխարինեց Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարության «Աֆրիկյան կորպուսը»։ Ռուս վարձկանները Մալիում բազմիցս մեղադրվել են խաղաղ բնակիչների սպանությունների համար։