Իսրայելն ու Լիբանանը 1993 թ. ի վեր առաջին ուղիղ հանդիպումն են անցկացրել․ խաղաղության բանակցություններ սկսելու համաձայնություն է ձեռք բերվել
Քաղաքականություն
15.04.2026 | 10:38
Վաշինգտոնում Իսրայելի և Լիբանանի ներկայացուցիչների միջև 1993 թվականից ի վեր առաջին հանդիպումից հետո երկու կողմերը քայլեր են ձեռնարկել խաղաղության ուղիղ բանակցություններ սկսելու ուղղությամբ: Դրանց անցկացման ժամանակն ու վայրը պետք է համաձայնեցվեն ավելի ուշ, գրում է DW-ի ռուսական ծառայությունը։
Ամերիկյան կողմը Միացյալ Նահանգներում անցկացված Իսրայելի և Լիբանանի դեսպանների հանդիպումն անվանել է «պատմական հանգրվան»։ Վաշինգտոնը նաև հավաստիացրել է, որ պատրաստ է աջակցել երկու երկրներին հետագա բանակցությունների դեպքում և հույս հայտնել, որ դրանք թույլ կտան կնքել «համապարփակ խաղաղության համաձայնագիր»։
«Միացյալ Նահանգներն աջակցություն է հայտնել Իսրայելի՝ «Հըզբոլլահ»-ի շարունակվող հարձակումներից պաշտպանվելու իրավունքին։ Միացյալ Նահանգները վերահաստատել է, որ ռազմական գործողությունները դադարեցնելու ցանկացած համաձայնագիր պետք է կնքվի երկու կառավարությունների միջև՝ Միացյալ Նահանգների միջնորդությամբ, և ոչ թե որևէ առանձին բանակցային գործընթացի միջոցով: Միացյալ Նահանգներն ընդգծել է, որ այս բանակցությունները կարող են հիմք հանդիսանալ Լիբանանի վերակառուցման և տնտեսական վերականգնման գործում նշանակալի օգնության, ինչպես նաև երկու երկրների համար ներդրումային հնարավորությունների ընդլայնման համար»,- ասվում է Պետքարտուղարության հաղորդագրությունում։
Երկժամյա բանակցությունները տեղի են ունեցել եռակողմ ձևաչափով, դրանց մասնակցել են ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն, նրա խորհրդական Մայքլ Նիդհեմը, Լիբանանում ԱՄՆ դեսպան Միշել Իսան, ԱՄՆ-ում Իսրայելի դեսպան Եխիել Լեյթերը և ԱՄՆ-ում Լիբանանի դեսպան Նադա Համադե Մոավադը։
Բանակցություններից հետո Մոավադը լիբանանյան MTV հեռուստաալիքի եթերում հայտարարել է, որ հրադադարի, մարտական գործողությունների պատճառով տեղահանված մարդկանց վերադարձի և երկարատև հակամարտության պայմաններում Լիբանանում տիրող խորը մարդասիրական ճգնաժամը լուծելու կոնկրետ քայլերի շուրջ համաձայնության կոչ է արել։
Իսրայելը, իր հերթին, «աջակցել է բոլոր ոչ պետական ահաբեկչական խմբավորումների զինաթափմանը և Լիբանանում ահաբեկչական բոլոր ենթակառուցվածքների ապամոնտաժմանը, հայտնել իր հանձնառությունը Լիբանանի կառավարության հետ համագործակցելու հարցում՝ այս նպատակին հասնելու համար, որը ծառայում է երկու ժողովուրդների անվտանգությանը»։
Միաժամանակ, Իսրայելի արտաքին գործերի նախարար Գիդեոն Սաարը հայտարարել է, որ Իսրայելը ձգտում է «հասնել խաղաղության և կարգավորել հարաբերությունները Լիբանան պետության հետ», հաղորդում է The Times of Israel-ը:
«Իսրայելի և Լիբանանի միջև լուրջ տարաձայնություններ չկան: Խնդիրը «Հըզբոլլահ»-ն է»,- ասել է իսրայելցի պաշտոնյան։
Լիբանանյան շիաների «Հըզբոլլահ» շարժումը կտրականապես դեմ է արտահայտվել Իսրայելի և Լիբանանի միջև խաղաղության բանակցություններին և հանդիպման սկզբում հարձակվել Իսրայելի վրա։
ԱՄՆ-ն և Իսրայելը փետրվարի 28-ին օդային հարվածներ սկսեցին Իրանի դեմ, որի հետևանքով սպանվեցին երկրի գերագույն հոգևոր առաջնորդ այաթոլլահ Ալի Խամենեին և բազմաթիվ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ և անվտանգության աշխատակիցներ: Թեհրանը հակադարձեց՝ հրթիռներով և անօդաչու թռչող սարքերով հարձակվելով Պարսից ծոցի հարևան պետությունների վրա։ Սրան հետևեց «Հըզբոլլահ»-ի հարվածները Իսրայելի ուղղությամբ, որը պատասխանեց հակահարձակմամբ։
Ապրիլի 8-ի գիշերը ԱՄՆ-ն և Իրանը համաձայնեցին երկշաբաթյա հրադադարի: Այն չի տարածվել Լիբանանում Իրանի դաշնակից «Հըզբոլլահ»-ի դեմ Իսրայելի հարվածների վրա:
Ապրիլի 9-ին Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն հրահանգել էր Լիբանանի հետ ուղիղ բանակցություններ սկսել «Հըզբոլլահ»-ի զինաթափման և երկրների միջև խաղաղ հարաբերություններ հաստատելու վերաբերյալ։
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի