31.05.2026 | 20:00
չԾխելու ՇԵՐՏԵՐԸ. ինչպես է շրջանցվում արդեն 6 տարի գործող օրենքը․ ՏԵՍԱՆՅՈւԹ
ԱՄՆ-ն ցանկանում է պատժամիջոցներ սահմանել Միջազգային քրեական դատարանի նկատմամբ
Քաղաքականություն
23.09.2025 | 17:40
ԱՄՆ-ը քննարկում է Հաագայի Միջազգային քրեական դատարանի (ՄՔԴ) ամբողջ կազմի նկատմամբ պատժամիջոցներ սահմանելու հարցը։ Որոշումը, ըստ Reuters-ի վեց աղբյուրների, առաջիկայում կկայացվի, գրում է DW-ի ռուսական ծառայությունը։
«Անհատական պատժամիջոցների գործիքը սպառվել է։ Հիմա ավելի շատ հարց է՝ ե՞րբ, այլ ոչ թե՝ արդյո՞ք կարվի հաջորդ քայլը»,- ասել է բարձրաստիճան դիվանագիտական աղբյուրը։
Վաշինգտոնը նախկինում պատժամիջոցներ կիրառել է ՄՔԴ-ի առանձին պաշտոնյաների նկատմամբ, սակայն նոր միջոցառումները կտրուկ սրացում կներկայացնեն։ ԱՄՆ Պետքարտուղարությունը հաստատել է լրացուցիչ քայլեր պատրաստելու ծրագրերը՝ առանց մանրամասներ տրամադրելու։
ԱՄՆ վարչակազմը երկար տարիներ քննադատում է 2002 թվականին ստեղծված դատարանը: ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն Միջազգային քրեական դատարանն անվանել է «ազգային անվտանգությանը սպառնալիք» և «իրավական պատերազմի» գործիք ԱՄՆ-ի և նրա դաշնակից Իսրայելի դեմ։
ՄՔԴ-ն ավելի վաղ ձերբակալման օրդերներ էր տվել Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի, նախկին պաշտպանության նախարար Յոավ Գալանտի և պաղեստինյան արմատական «ՀԱՄԱՍ» շարժման առաջնորդների նկատմամբ՝ Գազայի հատվածում պատերազմի ժամանակ կատարված հանցագործությունների մեղադրանքով: Դատարանը Պաղեստինը համարում է պետություն-մասնակից, և այդ հիմքով իր իրավասությունը տարածում է պաղեստինյան տարածքներում կատարված գործողությունների վրա:
Աղբյուրների համաձայն՝ դատարանի՝ որպես հաստատության դեմ պատժամիջոցները կարող են լրջորեն բարդացնել դրա գործունեությունը՝ ազդելով աշխատակիցների աշխատավարձերի, բանկային հաշիվներին հասանելիության և ծրագրային ապահովման վրա։
Երեք ներքին աղբյուրներ հայտնել են, որ ազդեցությունը մեղմելու համար Միջազգային քրեական դատարանի աշխատակիցներն արդեն ստացել են 2025 թվականի մնացած մասի համար նախատեսված կանխավճարային աշխատավարձեր։ Դատարանի ղեկավարությունը նաև փնտրում է բանկային ծառայությունների և ծրագրային ապահովման այլընտրանքային մատակարարներ։ Ամերիկյան միջոցառումների հնարավոր ազդեցությունը քննարկվել է ճգնաժամային հանդիպումների ժամանակ։
Միաժամանակ, Բուրկինա Ֆասոն, Մալին և Նիգերը հայտարարել են Միջազգային քրեական դատարանից անհապաղ դուրս գալու մասին՝ այն անվանելով «նեոգաղութատիրական ճնշման գործիք»։
Երեք երկրներին կառավարող ռազմական խունտաները հայտարարել են, որ չեն ճանաչի Հաագայում գտնվող ՄԱԿ-ի դատարանի իրավասությունը։
«ՄՔԴ-ն ապացուցել է իր անկարողությունը՝ հետաքննելու և հետապնդելու ապացուցված պատերազմական հանցագործությունները, մարդկության դեմ հանցագործությունները, ցեղասպանության հանցագործությունները և ագրեսիայի հանցագործությունները»,- հայտարարել են երեք առաջնորդները։
ՄՔԴ-ից դեռևս արձագանք չի եղել այս որոշմանը։
Վերջին տարիներին Արևմտյան Աֆրիկայի երեք պետություններն էլ սերտ կապեր են հաստատել Ռուսաստանի հետ։ 2023 թվականին ՄՔԴ-ն Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի ձերբակալման օրդեր է տվել։
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի
