«Հայո՞ց, թե՞ Հայաստանի պատմություն» երկընտրանքի և անցյալի փաստերն «ընտրելու» մասին. ապաքաղաքական զրույց Ռուբեն Սաֆրաստյանի հետ. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Factor TV-ի A-politic հաղորդաշարի հյուրն է պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Ռուբեն Սաֆրաստյանը: Նա հիշեցնում է, որ խորհրդային շրջանում ուսումնասիրում և դասավանդում էին «հայ ժողովրդի պատմություն», որովհետև հանրապետությունները որպես առանձին պետական միավորներ չէին դիտարկվում: Անկախության տարիներին պատմաբանների մեջ վեճ կար՝ անվանել առարկան «Հայաստանի պատմություն», թե՞ «Հայոց պատմություն»: Ի վերջո, ընտրվեց երկրորդ՝ ավանդական տարբերակը:

Պատմաբանի խոսքով՝ դա չի նշանակում, որ այդ երկու անվանումների մեջ խորը հակասություն կա. ի վերջո, մեր պատմությունը հիմնովին կապված է պետականության ձգտման, տեսլականի հետ: Պատահական չէ, որ դարերի ընթացքում եվրոպական և օսմանյան քարտեզներում պահպանվում էր «Հայաստան» անվանումը՝ նույնիսկ այն ժամանակահատվածներում, երբ մենք չունեինք անկախ պետականություն:

Ըստ Ռուբեն Սաֆրաստյանի՝ լավ կլիներ, որ այդ բոլոր խնդիրները սկզբից քննարկվեին ակադեմիական մակարդակով, մասնագիտական շրջանակներում:

Պատմական անցյալից ո՞ր փաստերը պետք է ընտրվեն ուսումնասիրությունների, ինչպես նաև դասավանդման համար՝ բոլո՞րը, թե՞ միայն այն փաստերը, որոնք համապատասխանում են «ժամանակի ոգուն»: Ըստ հաղորդման հյուրի՝ պատմաբանի պատվի գործն է՝ ներկայացնել բոլոր փաստերը: Բայց երբ դրանց այս կամ այն մեկնաբանությունն է տրվում, ուսումնասիրողը պետք է փաստարկներ ներկայացնի:

Ինչ մնում է դասագրքերին, ապա այստեղ, Ռուբեն Սաֆրաստյանի կարծիքով, պետք է համատեղել «ժամանակի ոգին» և արժեքային մոտեցումները:

Մանրամասները՝ տեսանյութում:

Արամ Աբրահամյան