Քաղաքականություն
21.12.2023 | 23:30
Թուրքիայի Լրատվամիջոցների և իրավունքի ուսումնասիրությունների ասոցիացիայի լրագրող Ալի Սաֆա Քորկութի կողմից պատրաստված նոր զեկույցում ասվում է, որ երկրի դատարանները 2022 թվականին արգելափակել են X (Twitter) հարյուրավոր հաշիվներ և հազարավոր թվիթներ, գրում է Turkish Minute-ը։
Նշվում է, որ միաժամանակ արգելափակվել է առնվազն 4427 URL-ի մուտքը։
Թվիթերի արգելքի մասին զեկույցը պատրաստվել է «Լրագրության զարգացումը Արևմտյան Բալկաններում և Թուրքիայում» նախագծի շրջանակում, որն իրականացվել է Թուրքիայի լրագրողների ասոցիացիայի (TGC) կողմից՝ ԵՄ ֆինանսական աջակցությամբ։ Զեկույցն անդրադառնում է Թուրքիայում 2022 թվականին X-ում արտահայտման ազատության և թափանցիկության տվյալներին:
Զեկույցի համաձայն՝ 2022 թվականի հունվարի 1-ից մինչև դեկտեմբերի 31-ն ընկած ժամանակահատվածում 393 որոշումների արդյունքում Թուրքիայում արգելվել է Twitter-ի առնվազն 487 հաշիվ և 3940 գրառում։
Երբ 3,940 արգելափակված գրառումների բաշխումն ուսումնասիրվել է ըստ թեմաների, պետական պաշտոնյաներին քննարկողներն առաջատարն են եղել՝ 2,106 գրառումներով: Դատարանի 17 որոշումներից վեցը, որոնք հանգեցրել են 2106 թվիթերի արգելքի, կայացվել են Թուրքիայի մշակույթի և զբոսաշրջության նախարար Մեհմեդ Նուրի Էրսոյի մասին քննադատական գրառումներն արգելափակելու համար։ Նույն կատեգորիայում ամենաշատ թվով գրառումներն արգելափակելու որոշում է կայացվել Անկարայի ոստիկանության վարչության հակաահաբեկչական բաժանմունքում ծառայող ոստիկանի մասին գրառումների համար։ 1973 թվիթ՝ այն պնդումների վերաբերյալ, որ սպան խոշտանգել է կալանքի տակ գտնվող մարդկանց, արգելափակվել է Անկարայի քրեական դատարանի 2022 թվականի դեկտեմբերի 23-ի որոշմամբ:
Ինչ վերաբերում է այլ թեմաներին, պետական պաշտոնյաներին հաջորդած թվիթներում իրենց տեղն ունեն նաև իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության հետ սերտորեն կապված անհատների և կազմակերպությունների հետ կապված քննարկումները (77)։
Հասարակական հաստատությունների կատեգորիայում արգելափակվել է 118 թվիթ՝ 20 դատական որոշումներով, որոնք բոլորն արվել են Թուրքիայի փոստային և հեռագրական տնօրինության խնդրանքով։ Քննարկվող թվիթերը քննադատել են փոստի ծառայությունները։
Վերջին տարիներին Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կառավարությունն ուժեղացրել է լրագրողների, քաղաքական հակառակորդների և այլոց նկատմամբ հետապնդումները՝ նախագահին և կառավարությանն առցանց քննադատելու, սոցիալական ցանցերում քննադատական հոդվածներ տարածելու կամ հավանելու համար:
Freedom House-ի՝ հոկտեմբերին հրապարակված զեկույցի համաձայն՝ Թուրքիան կրկին դասվել է առցանց ազատությունների հարցում «ոչ ազատ» երկրների շարքին։
Էմմա Չոբանյան
