Ռուսաստանից նոր հոսքը կնպաստի դոլարի փոխարժեքի նվազմանը, անշարժ գույքի գների բարձրացմանը․ Կառլեն Խաչատրյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Պատերազմի հետևանքով տնտեսական իրավիճակը մոռացության տրվեց։ Բայց Ադրբեջանի հարձակմանյ հենց առաջին օրը Կենտրոնական բանկը կարևոր որոշում ընդունեց, կարևոր թվեր հայտնեց։ Այս մասին զրուցել ենք ԵՊՀ կառավարման և գործարարության ամբիոնի վարիչ, տնտեսագետ Կառլեն Խաչատրյանի հետ։

-Պարո՛ն Խաչատրյան, Հայաստանում  գնաճի տեմպը նվազել է, բայց Կենտրոնական բանկը, միևնույնն է, բարձրացրեց տոկոսադրույքը, փորձում է զսպել տնտեսությանը։ Կա՞ այստեղ հակասություն։

-Մեծ հաշվով գնաճի տեմպը նաև պետք է պայմանավորել հենց Կենտրոնական բանկի ագրեսիվ քաղաքականությամբ, որովհետև երկու-երեք ամիսը մեկ ԿԲ-ն միշտ բարձրացրել է վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը։ Ու եթե ԿԲ-ն նման ագրեսիվ վարքագիծ չցուցաբերեր, դժվար է կանխատեսել, թե գնաճն իրականում ինչ մակարդակի կլիներ։

Եթե բացառապես Կենտրոնական բանկի տեսանկյունից նայենք ԿԲ-ն օբյեկտիվորեն իր գործն է անում, այլ բան, որ դրան էկոնոմիկայի նախարարությունը պետք է հակազդի իր տնտեսական քաղաքականությամբ, փորձի չեզոքացնել «վնասը», որ ԿԲ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը հասցնում է տնտեսական աճին։

Ամբողջ խնդիրն այն է, որ Կենտրոնական բանկը փորձում է գները հնարավորինս կայուն պահել, իսկ կառավարության տնտեսական բլոկի պատասխանատուները որևէ քայլ չեն ձեռնարկում տնտեսությունը կայունացնելու, տնտեսվարողների վիճակը բարելավելու համար։

-Ռուսաստանից մարդկանց նոր հոսք է գալիս մոբիլիզացիայի հայտարարությունից հետո։ Սա, կարծես, մի քանի ուղղությամբ է ազդելու մեզ վրա։ Որո՞նք են այդ ուղղությունները։

-Հասկանալի է, որ մոբիլիզացիան և պատերազմական գործողությունների խորացումը Ռուսաստանի վրա բացասաբար է ազդելու տնտեսական տեսանկյունից, իսկ Ռուսաստանի հետ մենք մոտ 1/3-ով առևտրատնտեսական հարաբերություններ ունենք։ Բացի դրանից, Ռուսաստանից ստանում ենք մեր մասնավոր տրանսֆերտների մոտ 40-45 տոկոսը։ Եվ Ռուսաստանում ցանկացած խնդիր չի կարող չանդրադառնալ թե՛ տրանսֆերտների հոսքի, թե՛ արտահանման-ներմուծման ցուցանիշների վրա։

Ինչ վերաբերում է այն հոսքին, որ մոբիլիզացիա հայտարարելուց հետո նկատվում է, դա լրացուցիչ կապիտալ ներհոսք է ապահովելու դեպի Հայաստանի տնտեսություն։

Եվ մյուս փոփոխությունը, որի վրա ազդեցություն կունենա սա, դոլարի փոխարժեքն է։ Ամենայն հավանականությամբ, դոլարի փոխարժեքը կրկին կսկսի նվազել։ Իսկ դա կրկին արտահանելի հատվածի համար խնդիրներ է առաջացնելու։

-Բացասականներից նշեցիք դոլարի հարցը, բայց տեսնում ենք նաև վարձակալության գների շուրջ աղմուկ։ Մարդիկ սպասում են, որ ռուսների գալով ավելի են բարձրանալու վարձակալության գները։

-Դատելով նրանից, որ ավիատոմսերի գները աճել են, իսկ դա նշանակում է, որ մեծ հոսք կա, ու կտրուկ է պահանջարկը՝ մենք, այո, անշարժ գույքի շուկայում գների բարձրացում կնկատենք։ Ու դա ոչ միայն վարձով տրվող տներին կվերաբերի, այլև հյուրանոցային ծառայություններին, ռեստորաններին և այլն։ Այսինքն այդ ծառայությունների՝ հիմնականում սպասարկող հատվածում պետք է գների բարձրացում ակնկալել։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում։

Գարիկ Հարությունյան