Աուտիզմ ունեցող երեխաների կրթությունը հանրակրթական դպրոցներում. կարծիքներ ներառական կրթության մասին

«Ներառական կրթությունը Հայաստանում ճանապարհ է անցել և հռչակվել է, որ այդ կրթությունը յուրաքանչյուր երեխայի կրթական իրավունքն է, իսկ աուտիզմ ունեցած երեխաների համար ամենկարևոր քայլն արդեն արված է՝ քանի որ կա ընկալում, որ դպրոցի դռները բաց են բոլորի համար, սրան զուգահեռ կան նաև խնդիրներ առ այն, որ կրթության կազմակերպման գործընթացում տեսնում են ոչ թե երեխայի հնարավորությունները, այլ նրա ֆիզիոլագիական վիճակը»,- այս մասին այսօր «Աուտիզմ ունեցող երեխաների կրթությունը հանրակրթական դպրոցներում. ներառականության խնդիրները» թեմայով քննարկման ժամանակ ասաց «Հույսի կամուրջ» ՀԿ-ի նախագահ Սուսաննա Թադևոսյանը։

Վերջինս նաև ընդգծեց, որ թեև առկա բացերին, կան նաև դպրոցներ, որոնք համագործակցում են տարբեր կառույցների և ծառայությունների հետ, որոնք առաջին հերթին աջակցում են այն ուսուցիչներին, որոնք աշխատում են այս կամ այն խնդիրն ունեցող երեխաների հետ։

Քննարկման մասնակից՝ «TMM – Սովորեցրու ինձ ավելին» ուսուցման և զարգացման կենտրոնի ղեկավար Լենա Հարությունյանը, որը նաև աուտիզմ ունեցող երեխայի ծնող է, խոսեց նախակրթական հաստատություններում առկա խնդիրների մասին։

«Եթե հետ գնանք մի քանի տարի առաջ, ապա պետք է շեշտել, որ շատ դժվար էր կազմակերպել այդ ժամանակ երեխայի կրթությունը, համագործակցել մանկավարժների, դաստիարակների և դայակների հետ։ Դժվար էր հասնել նրան, որ երեխաները կարողանան հաղորդակցման հմտություններ ձեռք բերել հենց մանկապարտեզում, իսկ այժմ  այս հարցում բավականին փոփոխություններ կան, թեև դեռ խնդիրներ էլ են առկա և՛ մանկապարտեզներում, և՛ դպրոցներում»,- ասաց Հարությունյանը՝ նշելով, որ իր որդին փորձել է ներառական դպրոցում կրթության ստանալ, սակայն դա տևական  չի ստացվել։

«Մենք խնդիրներ ենք ունեցել նաև ներառական սխալ ծրագրերի հետ կապված»,- ասաց աուտիզմ ունեցող երեխայի ծնողը՝ հավելելով, որ իր համար կարևորը ոչ թե դպրոցում իր երեխայի ստացած ակադեմիական գիտելիքներն են, այլ ընդամենն իր հասակակիցների հետ ժամանակ անցկացնելը։

Ազգային ժողովի «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Սոֆիա Հակոբյանն էլ թեմայի վերաբերյալ նկատեց, որ այսօր դպրոցներում աուտիզմ ունեցող երեխաների խնդիրները շատ հաճախ պայմանավորված են նրանով, որ չկան պատրաստված մասնագետներ, շատ հաճախ նրանք վախենում են, որ կարող են սխալվել և դրանով երեխային վնասել, ուստի այստեղ կա կարծրատիպեր կոտրելու անհրաժեշտություն։

Միևնույն ժամանակ, սակայն, պատգամավորն ընդգծում է, որ  նախորդ տարիների հետ համեմատած կա զգալի առաջընթաց․ «Հայաստանում ներառական կրթության ոլորտում թռիչքաձև փոփոխություն կա. հեռավոր համայնքներում ևս գործում է ներառական կրթություն, և մարդիկ սիրով են ընդունում դա, սա մեծ առաջընթաց է»։

Պատգամավորի խոսքով՝ թեև շատ հաճախ խոսում ենք նախակրթարաններում և դպրոցներում խնդիրներ ունեցող երեխաների համար անհրաժեշտ պայմանների բացակայության մասին, սակայն հավատացնում է՝ երբ մտածողությունն ու միջավայրը հարմարեցված են, ապա չհարմարեցված միջավայրն անգամ նկատելի չէ։