Քաղաքական հաշվարկ․ ԿԸՀ-ն ասում է՝ չի ազդել, ԲՀԿ-ն՝ հակառակը․ ի՞նչ կլիներ, եթե 3 տեղամաս չզրոյացվեր. Փա՞ստ, թե՞ փուստ. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը (ԿԸՀ) և «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը (ԲՀԿ) տրամագծորեն հակադիր կարծիքներ ունեն 12/13, 10/51 և 35/65 տեղամասերի քվեարկության արդյունքներն անվավեր ճանաչելու վերաբերյալ։ ԲՀԿ-ից պնդում են՝ դրանք էական ազդեցություն ունեն խորհրդարանի ձևավորման վրա, մինչդեռ ԿԸՀ որոշման մեջ նշվում է հակառակը։

«Փաստ, թե փուստի» թողարկմանը ներկայացրել ենք՝ արդյո՞ք կարող են այդ երեք տեղամասերի արդյունքներն ազդել ընտրությունների վերջնական պատկերի վրա։

Կիրակի՝ հունիսի 14-ին, ԿԸՀ նախագահ Վահագն Հովակիմյանն իրենց որոշումը ներկայացնելիս հայտարարեց. «Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը գտնում է, որ թիվ 12/13, 10/51 և 35/65 ընտրական տեղամասերի քվեարկության արդյունքների անվավեր ճանաչումը չի ազդում ընտրությունների արդյունքների վրա»։

Այս որոշման համաձայն՝ ԲՀԿ-ն հավաքել է 58 հազար 287 քվե, ինչը կազմում է ընդհանուր ձայների 3.9893%-ը։ Խորհրդարան անցնելու համար անհրաժեշտ 4%-անոց շեմը չհաղթահարելու պատճառով կուսակցությունը դուրս է մնում ԱԺ-ից։

Այս սցենարի դեպքում խորհրդարան է անցնում երեք քաղաքական ուժ՝ հետևյալ համամասնությամբ (ներառյալ՝ ազգային փոքրամասնությունների մանդատները).

• «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցություն – 64 պատգամավոր։
• «Ուժեղ Հայաստան» դաշինք – 29 պատգամավոր,
• «Հայաստան» դաշինք – 12 պատգամավոր։

ԲՀԿ լիազոր ներկայացուցիչ Իվետա Տոնոյանը ԿԸՀ նիստում փաստարկեց, որ այդ երեք տեղամասերի հաշվառմամբ ԲՀԿ-ն հայտնվում է խորհրդարանում, ինչն էլ փոխում է ամբողջ քաղաքական պատկերը։

«Այն, որ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության՝ խորհրդարանում ներկայացված լինելու դեպքում փոխվում է Ազգային ժողովի քանակային համամասնությունը, արդյո՞ք դա էական ազդեցություն չի ընտրական գործընթացի վրա»,- ասում է նա։

Եթե այդ երեք տեղամասերի քվեները հանենք անճշտություններից և ներառենք հաշվարկի մեջ, ԲՀԿ-ի ձայները դառնում են 58 հազար 509, ինչը կազմում է 4.0046%։ Սա նշանակում է, որ ներառական հաշվարկի դեպքում ԲՀԿ-ն հաղթահարում է շեմը և ստանում 5 մանդատ։

Այս դեպքում պատկերը կփոխվեր հետևյալ կերպ.

• «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցություն – 61 պատգամավոր,
• «Ուժեղ Հայաստան» դաշինք – 28 պատգամավոր,
• «Հայաստան» դաշինք – 12 պատգամավոր,
• «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցություն – 5 պատգամավոր։

Եթե ԲՀԿ-ն չի անցնում խորհրդարան, իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը ստանում է մանդատների 60%-ից ավելին (ձայների 3/5-ը) և կարողանում է միանձնյա ընդունել բացառիկ կարևորության որոշումներ։ Իսկ եթե ԲՀԿ-ն անցնում է, ՔՊ-ն կորցնում է 3/5-ի մեծամասնությունը։

Ըստ Սահմանադրության՝ պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն 3/5-ն է անհրաժեշտ հետևյալ հարցերի համար.

• Սահմանադրական օրենքների փոփոխություն (ԱԺ կանոնակարգ, Ընտրական, Դատական օրենսգրքեր, Կուսակցությունների, Հանրաքվեի մասին օրենքներ և ՄԻՊ օրենք)։
• Բարձրագույն դատական կազմի ընտրություն (ՍԴ դատավորներ, Վճռաբեկ դատարանի թեկնածուներ, ԲԴԽ 5 անդամներ)։
• Կարևորագույն պաշտոնյաների նշանակում/ազատում (գլխավոր դատախազ, ՄԻՊ, ԿԸՀ նախագահ և անդամներ, ՀՌՀ անդամներ, Հաշվեքննիչ պալատի նախագահ, Կենտրոնական բանկի նախագահ)։

Այսպիսով, 3 տեղամասերի քվեների ճակատագիրն ուղղակիորեն ազդում է նրա վրա՝ արդյո՞ք ապագա խորհրդարանում իշխող ուժը կունենա 3/5 մեծամասնություն, թե՞ ստիպված կլինի առանցքային նշանակումների հարցում գնալ կոնսենսուսի։

Մենք ձեզ ներկայացրինք Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի որոշումը, դրա վերաբերյալ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության դիրքորոշումը, փաստացի և տեսական հաշվարկներ ԱԺ սպասվող կազմի մասին։ Դուք որոշեք, թե որն է փաստ, որը՝ փուստ։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Գարիկ Հարությունյան