Երկաթուղու կոնցեսիայի փոխանցման մասին Երևանի հայտարարությունները տարօրինակ են. ՌԴ ԱԽ

«Հարավկովկասյան երկաթուղիներ» ընկերության կառավարման կոնցեսիան զիջելու անհրաժեշտության մասին Երևանի հայտարարությունները տարօրինակ են հնչում։ Այս մասին լրագրողներին ասել է Ռուսաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի տեղակալ Ալեքսեյ Շևցովը, գրում է ՏԱՍՍ-ը։

«Հայկական կողմի հայտարարությունները, թե, իբր, «Հարավկովկասյան երկաթուղիներ» ԲԲԸ-ի կողմից հայկական երկաթուղիների կոնցեսիոն կառավարումը «որոշակի մրցակցային կորուստներ է ստեղծում» հանրապետության համար, և այդ կոնցեսիոն կառավարումը երրորդ երկրներին զիջելու առաջարկներն առնվազն տարօրինակ են թվում»,- ասել է նա։

Ըստ Շևցովի՝ պայմանագիրը կնքվել է հայկական կողմի համար առավել բարենպաստ պայմաններով։

«Նախնական գնահատականներով՝ պոտենցիալ կոնցեսիոն գնորդները պետք է վճարեն առնվազն 250 միլիոն դոլար իրավունքների գնման և փոխհատուցման համար, տարեկան շուրջ 40 միլիոն դոլար ծախսեն շահագործման ծախսերի վրա, 400 միլիոն դոլար ներդնեն՝ վնասված Իջևանի հատվածի վերականգնման, շուրջ 200 միլիոն դոլար՝ Վանաձոր-Ֆիոլետովո հատվածի, շուրջ 40 միլիոն դոլար՝ Թուրքիայի և Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության հետ սահմանի հատվածների վերականգնման համար»,- նշել է նա։

Ըստ նրա՝ «Հայկական երկաթուղային ցանցում բեռնափոխադրումների ծավալները հաստատված չեն, դրանց աճի ներուժն անհասկանալի է, մինչդեռ ԵՏՄ-ից Հայաստանի դուրս գալու դեպքում դրանք երաշխավորված կնվազեն»։

Սակայն, Շևցովի խոսքով, տեսությունը միշտ կարելի է փորձարկել գործնականում։ Հնարավոր է, որ արդյունքները գերազանցեն սպասումները, և ԵՏՄ-ից դուրս գալու դեպքում Հայաստանի սոցիալական և տնտեսական կորուստներն ավելի մեծ լինեն։

2025 թվականի դեկտեմբերին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը խնդրել էր ռուս գործընկերներին արագ վերականգնել երկաթուղու այն հատվածները, որոնք տանում են դեպի Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ սահման (այդ հատվածներն անհրաժեշտ են Հայաստանի և ԱՄՆ-ի միջև «Թրամփի երթուղի» տրանսպորտային նախագծի իրականացման համար)։

Մարտի սկզբին Հայաստանի վարչապետը հայտարարեց Ռուսաստանի հետ երկաթուղու կառավարումը մեկ այլ երկրի, օրինակ՝ Ղազախստանին, ԱՄԷ-ին կամ Կատարին փոխանցելու վերաբերյալ քննարկումների մասին։ Մարտի 26-ին Փաշինյանը հույս էր հայտնել, որ Ռուսաստանը և Հայաստանը կհամաձայնվեն կառավարումը փոխանցել ղազախ գործընկերներին, սակայն մինչ օրս ռուս գործընկերները չեն հաստատել այս տարբերակը։

«Դեմ չենք լինի, եթե պարզվի, որ մեր և ՌԴ-ի միջև կա փոխադարձ ըմբռնում, և ղազախական ընկերությունը երկուսիս համար էլ ընդունելի է… Բայց ՌԴ-ի գործընկերները դեռ չեն ասել՝ «Լավ, համաձայն ենք, եկեք տենց անենք»։ Քննարկումն այլ ռեժիմով է, բայց այդպիսի գաղափարներ կան քննարկվող։ Առաջնահերթություններ չկան, հարցը չի քննարկվում, թևածող կամ քայլող գաղափարներ կան»,- ասել էր Փաշինյանը։

Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի