Փաշինյանը չի՛ ասում ճիշտը մինչև վերջ՝ Ադրբեջանը պե՛տք է համաձայնվեր լուծմանը, եթե ԼՂ-ն չհանվեր բանակցային պրոցեսից․ Էդգար Վարդանյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Նիկոլ Փաշինյանն այսօր շուրջ երեք ժամ 44-օրյա պատերազմի հանգամանքները քննող հանձնաժողովում հանդես եկավ բանակցային պատմության, պատերազմի վերաբերյալ բացատրություններով։ Խոսելով 1994-ից հետո տեղի ունեցած բանակցություններից, ընդունված փաստաթղթերից՝ ՀՀ վարչապետը հիշեցնում էր 1999-ին ստորագրված Ստամբուլի խարտիան, ԵԱՀԿ Լիսաբոնի գագաթնաժողովը, որի եզրափակիչ մասում հնչել էր ԵԱՀԿ գործող նախագահի՝ Շվեյցարիայի արտաքին գործերի նախարար Ֆլավիո Կոտիի հայտարարությունը, որում ուրվագծվում էին ԼՂ հարցի կարգավորման որոշակի սկզբունքներ, որոնք ենթադրում էին ԼՂ-ի բարձր մակարդակի ինքնավարություն՝ Ադրբեջանի կազմում։

Փաշինյանը հիշեցրեց նաև 1994-ի ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի 4 բանաձևերը, որոնցով պահանջ էր ներկայացվում հայկական կողմերին՝ դուրս բերել զորքերը 7 շրջաններից։ Նա հիշատակեց նաև տարածքային ամբողջականության փոխադարձ ճանաչումները ՀՀ-ի և Ադրբեջանի միջև։

Factor TV-ին տված հարցազրույցում քաղաքագետ Էդգար Վարդանյանին հարց ուղղեցինք՝ արդյո՞ք Փաշինյանի այս թվարկումից իսկապես հետևում է, որ միջազգային հանրությունն անգամ 1994-ի հաղթանակից հետո ԼՂ-ն տեսել է Ադրբեջանի կազմում, թե՞ չնայած այս փաստաթղթերի ընդունմանը՝ ամեն դեպքում ԼՂ-ի անկախության հնարավորությունը պահպանվել էր։

«Այսօր փաստացի հանձնաժողովի նիստում Փաշինյանն ասաց, որ պատերազմը կանխորոշված էր նախկին բանակցային պրոցեսով, և ինքը ժառանգել է մի բան, որը խնդրահարույց էր, և պայթելու պոտենցիալ ուներ՝ ծայրահեղ բացասական հետևանքների բերելու վտանգով։ Հղում անելով բանակցային պատմությանը՝ Փաշինյանը մարտահրավեր նետեց բոլորին, այդ թվում՝ Քոչարյանին, Սերժ Սարգսյանին, Տեր-Պետրոսյանին, որ նրանք ևս ներկայացնեն իրենց մոտեցումները, սա կարծես դատական գործընթաց լինի։ Ես գտնում եմ, որ հիմնավոր է Փաշինյանի այն պնդումը, որ միջազգային հանրությունը ԼՂ-ն համարել է Ադրբեջանի մաս՝ ոչ ոք չի ճանաչել անկախ, ՀՀ-ի մաս, նրան որևէ կարգավիճակ չի տվել։ Եթե անկախ չես, ՀՀ-ի մաս չես, որտե՞ղ ես։ Բայց Փաշինյանը մինչև վերջ չի ասում ճշմարտությունը՝ եթե Քոչարյանի օրոք ԼՂ-ն չհանվեր բանակցություններից, միջազգային հանրությունն Ադրբեջանի համաձայնությունը չէ՞ր հարցնելու հարցը կարգավորելիս։ Նրանք չեն ասել՝ Ադրբեջանի կամքը պարտադիր չէ կոնֆլիկտը լուծել ինքնորոշման իրավունքով, միշտ են ասել՝ Ադրբեջանը պետք է համաձայնվի լուծմանը»,- ասաց քաղաքագետը։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում։

Ռոբերտ Անանյան