Բույսերը ձայներ են արձակում, երբ ցավ են զգում․ գիտնականների բացահայտումը

Լուրեր

16.05.2026 | 21:37
Փաշինյանը ներկայացրել է վարորդական իրավունքից զրկված անձանց խնդրի լուծման իր տարբերակը
16.05.2026 | 21:15
Նախընտրական պաստառ պոկելու գործով ձերբակալվածը Նուբարաշենի հոգեբուժարանում ինքնասպան է եղել
16.05.2026 | 20:00
ՀՀ ԱԳ փոխնախարարը ԵԽ գլխավոր քարտուղարին է հանձնել «Մարզական մրցումների մեքենայությունների մասին» կոնվենցիայի վավերագիրը
16.05.2026 | 19:57
Սուրեն Իշխանյանը` Մ-17 ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնության ոսկե մեդալակիր
16.05.2026 | 19:44
«Ուժեղ Հայաստանի» քարոզարշավը. ՈՒՂԻՂ
16.05.2026 | 19:36
Ժաննա Անդրեասյանն այցելել է Շվանիձոր․ հիմնանորոգված մանկապարտեզն արդեն գործում է, դպրոցը՝ կահավորման փուլում
16.05.2026 | 19:00
Մերոնք պատրաստ են սրճարանում մեծ գումար ծախսել, բայց թանգարանի դեպքում խնայում են. Բելլա Իսահակյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.05.2026 | 18:39
Երևանի 2 վարչական շրջանում փոշու պարունակությունը գերազանցել է սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան
16.05.2026 | 18:16
ՀՀ ԱԳ փոխնախարարը Քիշնևում անդրադարձել է արտաքին տեղեկատվական միջամտությունների սպառնալիքներին
16.05.2026 | 17:53
Կայացել է ԿԳՄՍ նախարարին կից հասարակական խորհրդի հերթական նիստը
16.05.2026 | 17:33
Ֆրանսիայում դատական քննություն է սկսվել Սաուդյան Արաբիայի թագաժառանգ արքայազն Մուհամեդ բին Սալմանի դեմ՝ Ջամալ Խաշոգիի սպանության գործով
16.05.2026 | 17:19
Ուկրաինա են վերադարձվել 528 զոհված զինծառայողների մարմիններ
16.05.2026 | 17:02
Մայիսի 17-ից օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա
16.05.2026 | 16:55
Լևանդովսկին հայտարարել է «Բարսելոնայից» հեռանալու մասին
16.05.2026 | 16:44
Գործազուրկ, բայց խոշոր եկամուտով. ինչ է հայտարարագրել Հայկ Մարությանը
Բոլորը

Սթրեսի պայմաններում բույսերը ոչ միայն ի վիճակի են փոխել գույնը, հոտը կամ ձևը, այլև «գոռալ»․ իսրայելցի գիտնականները պարզել են, որ որոշ մշակաբույսեր էտելիս կամ ջրազրկվելիս բարձր հաճախականության ձայներ են արձակում, գրում է Euronews-ը:

Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են այս շաբաթ Cell Press ամսագրում: Վեց տարի շարունակ կենսաբանները «լսել են» տարբեր բույսերի, այդ թվում՝ լոլիկի թփերի, խաղողի տունկերի, կակտուսների, եգիպտացորենի, ծխախոտի և ցորենի կուլտուրաների: Գիտնականների կարծիքով՝ այս երևույթի պատճառները պարզելու համար անհրաժեշտ է լրացուցիչ վերլուծություններ անցկացնել։

Յուրահատուկ կտկտոցը չի ընկալվում մարդու ականջի կողմից, բայց միջատները կամ կաթնասունները կարող են լսել այն:
Գիտնականներն օգտագործել են խոսափողներ՝ ձայնագրելու չվնասված բույսերի և սթրես տանող բույսերի հնարավոր ձայները:

Ըստ Թել Ավիվի համալսարանից հետազոտության ղեկավար Լիլահ Հադանիի՝ իր թիմը մի շարք մանիպուլյացիաներ է իրականացրել. «Մենք հիմնականում կտրել ենք ցողունները կամ խախտել ենք ոռոգման ռեժիմը. երկու դեպքում էլ բույսերը ձայներ էին արձակում»:

Փորձի սկզբում բույսերը տեղադրել են ակուստիկ տուփի մեջ՝ ջերմոցային միջավայրում։ Ստացված ձայնագրությունները վերլուծվել են հատուկ ալգորիթիմի միջոցով, որը «սովորել է» ճանաչել ձայները, որոնք արձակում են բույսերը սթրեսային իրավիճակում՝ չորանալուց կամ ցողունը վնասելուց։ Ձայների մի քանի օրինակներ, որոնք հավաքվել են կարճ ժամանակում, հասցվել են լսելի դիապազոնի։

Լիլահ Հադանին պնդում է, որ բույսերի մոտ ուլտրաձայնային տատանումներ գրանցվել են նախկինում ևս, սակայն առաջին անգամ պատմության մեջ գիտնականները փաստագրել են դրանց տարածումը օդային միջավայրում։

Իսկ շփվո՞ւմ են, արդյոք, բույսերը ձայների միջոցով։ Եթե անգամ մարդիկ ունակ չեն դրանք «լսել», դա չի նշանակում, որ բույսերը «լռում են» նաև կյանքի մյուս տեսակների համար։ Գիտնականների կարծիքով՝ հետագա հետազոտությունները կարող են ավելի շատ տեղեկություններ տալ այն մասին, թե ինչպես են բույսերը փոխգործակցում շրջակա միջավայրի հետ։

«Կա երկու տարբերակ․ հնարավոր է՝ բույսերն օգտագործում են կտկտոցները շփման համար, սակայն չի բացառվում, որ սա միայն ֆիզիկական գործընթացների կողմնակի արդյունք է»,- բացատրել է Հադանին։

 

Տաթև Ֆռանգյան