Բույսերը ձայներ են արձակում, երբ ցավ են զգում․ գիտնականների բացահայտումը

Լուրեր

11.04.2026 | 16:53
Իրանը չի կարողանում գտնել իր ականները Հորմուզի նեղուցում․ ԱՄՆ
11.04.2026 | 16:39
Օդի ջերմաստիճանը զգալի կնվազի․ տեղումներ են սպասվում, առանձին հատվածներում նաև բուք
11.04.2026 | 16:13
Գաբալայում Հայաստանի և Ադրբեջանի քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները քննարկել են խաղաղության օրակարգը
11.04.2026 | 16:05
Վիշինգային խարդախություն Հայաստանում. թիրախում են բջջային օգտատերերը՝ կեղծ «5G թարմացումների» միջոցով
11.04.2026 | 15:55
Լոս Անջելեսում ՀՀ գլխավոր հյուպատոսը մասնակցել է Տ․ Հովնան արքեպիսկոպոս Տերտերյանի նախաձեռնությամբ կազմակերպված ընդունելությանը
11.04.2026 | 15:30
NYMEX. Ոսկու գինը նվազել է 0.63%-ով և կազմել 4761.90 դոլար
11.04.2026 | 15:19
Վթարի ենթարկված ոստիկանները թեև Փաշինյանին չէին ուղեկցում, բայց նրա այցի առնչությամբ էին Լոռի մեկնում
11.04.2026 | 14:54
Վթարի մեղավորը «Նիսան»-ի վարորդն է եղել․ դուրս եկել հանդիպակաց գոտի․ ՔԿ
11.04.2026 | 14:35
Նորվեգիայում դահուկորդ է մահացել ձնահոսքի հետևանքով
11.04.2026 | 14:05
Կասեցվել է Ագարակում գործող լցակայանի գործունեությունը
11.04.2026 | 13:49
Հրդեհ Կամարիս բնակավայրում
11.04.2026 | 13:33
Արբելոան «Ժիրոնայի» հետ ոչ-ոքիից հետո խոսել է «Ռեալի» չեմպիոնական հավակնությունների մասին․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
11.04.2026 | 13:10
Ռուբլին արժևորվել է․ արտարժույթների փոխարժեքները՝ ապրիլի 11-ի դրությամբ
11.04.2026 | 12:56
Դեսպան Մկրտչյանը հյուրընկալել է Ջորջթաունի համալսարանի մի խումբ ուսանողների
11.04.2026 | 12:34
Ոստիկանության «Հոնդա» ավտոբուսի և «Նիսան»-ի վթարից  բուժօգնության դիմած 12 անձինք դուրս են գրվել ԲԿ-ից․ ԱՆ խոսնակ
Բոլորը

Սթրեսի պայմաններում բույսերը ոչ միայն ի վիճակի են փոխել գույնը, հոտը կամ ձևը, այլև «գոռալ»․ իսրայելցի գիտնականները պարզել են, որ որոշ մշակաբույսեր էտելիս կամ ջրազրկվելիս բարձր հաճախականության ձայներ են արձակում, գրում է Euronews-ը:

Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են այս շաբաթ Cell Press ամսագրում: Վեց տարի շարունակ կենսաբանները «լսել են» տարբեր բույսերի, այդ թվում՝ լոլիկի թփերի, խաղողի տունկերի, կակտուսների, եգիպտացորենի, ծխախոտի և ցորենի կուլտուրաների: Գիտնականների կարծիքով՝ այս երևույթի պատճառները պարզելու համար անհրաժեշտ է լրացուցիչ վերլուծություններ անցկացնել։

Յուրահատուկ կտկտոցը չի ընկալվում մարդու ականջի կողմից, բայց միջատները կամ կաթնասունները կարող են լսել այն:
Գիտնականներն օգտագործել են խոսափողներ՝ ձայնագրելու չվնասված բույսերի և սթրես տանող բույսերի հնարավոր ձայները:

Ըստ Թել Ավիվի համալսարանից հետազոտության ղեկավար Լիլահ Հադանիի՝ իր թիմը մի շարք մանիպուլյացիաներ է իրականացրել. «Մենք հիմնականում կտրել ենք ցողունները կամ խախտել ենք ոռոգման ռեժիմը. երկու դեպքում էլ բույսերը ձայներ էին արձակում»:

Փորձի սկզբում բույսերը տեղադրել են ակուստիկ տուփի մեջ՝ ջերմոցային միջավայրում։ Ստացված ձայնագրությունները վերլուծվել են հատուկ ալգորիթիմի միջոցով, որը «սովորել է» ճանաչել ձայները, որոնք արձակում են բույսերը սթրեսային իրավիճակում՝ չորանալուց կամ ցողունը վնասելուց։ Ձայների մի քանի օրինակներ, որոնք հավաքվել են կարճ ժամանակում, հասցվել են լսելի դիապազոնի։

Լիլահ Հադանին պնդում է, որ բույսերի մոտ ուլտրաձայնային տատանումներ գրանցվել են նախկինում ևս, սակայն առաջին անգամ պատմության մեջ գիտնականները փաստագրել են դրանց տարածումը օդային միջավայրում։

Իսկ շփվո՞ւմ են, արդյոք, բույսերը ձայների միջոցով։ Եթե անգամ մարդիկ ունակ չեն դրանք «լսել», դա չի նշանակում, որ բույսերը «լռում են» նաև կյանքի մյուս տեսակների համար։ Գիտնականների կարծիքով՝ հետագա հետազոտությունները կարող են ավելի շատ տեղեկություններ տալ այն մասին, թե ինչպես են բույսերը փոխգործակցում շրջակա միջավայրի հետ։

«Կա երկու տարբերակ․ հնարավոր է՝ բույսերն օգտագործում են կտկտոցները շփման համար, սակայն չի բացառվում, որ սա միայն ֆիզիկական գործընթացների կողմնակի արդյունք է»,- բացատրել է Հադանին։

 

Տաթև Ֆռանգյան