Միջնակարգ կրթությունը Հայաստանում անվճար չէ, քանի դեռ միջին դպրոցում վճարում են դասագրքերի համար

Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը դիմել է Սահմանադրական դատարան՝ պետական հանրակրթական դպրոցների դասագրքերն անվճար դարձնելու համար։  Մասնավորապես՝ պաշտպանը շեշտել է, որ «Կրթության մասին» ՀՀ օրենքն ամրագրում է դասագրքերի անվճար տրամադրում միայն 1-ից 4-րդ դասարանի աշակերտների համար, իսկ 4-րդից բարձրերի համար սահմանված են վճարներ: Մինչդեռ, համաձայն Սահմանադրության, պետական ուսումնական հաստատություններում միջնակարգ կրթությունն անվճար է:

«Ստեղծված իրավիճակում, փաստորեն, սահմանելով «թաքնված վճարներ» վտանգվում է անվճար միջնակարգ կրթություն ստանալու երեխայի սահմանադրական իրավունքը»,-ասված է պաշտպանի դիմումում:

«Հանրային քաղաքականության ինստիտուտ» հասարակական կազմակերպության հետազոտությունների համակարգող Ավետիք Մեջլումյանը  Factor.am-ի հետ զրույցում նշում է, որ թաքնված վճարների հարցը ծագում է մաշված դասագրքերը նորերով փոխարինելու գործընթացում։

Դասագրքերի միջին գինը 5-10-րդ դասարանցիների համար միջինում կազմում է 400 դրամ, դրանց միջին թիվը՝ 16։ Այսպիսով՝ ամեն աշակերտ դասագրքերի համար վճարում է միջինում 7 հազար դրամ։  Ավետիք Մեջլումյանը եզրակացնում է՝ միջնակարգ կրթությունը, փաստորեն, Հայաստանում անվճար չէ։

Կրթության և գիտության նախարարության աշխատակազմի իրավաբանական վարչության պետ Լուսինե Գրիգորյանը, սակայն,  նշում է․ «Պետությունը ստեղծել է կրթական համակարգ, հիմնել է պետական ոչ առևտրային կազմակերպություններ՝ ի դիմս հանրակրթական դպրոցների, որտեղ ապահովում է երեխաների՝ անվճար կրթություն ստանալու իրավունքը»։  

Պաշտպանն իր դիմումում նկատել է, որ օրենքով կամ նորմատիվ այլ իրավական ակտով որևէ տարբերակված մոտեցում չի նախատեսվում խոցելի խմբերին դասագրքերի վճարներից ազատելու համար՝ այդ գործընթացը թողնելով ուսումնական հաստատության մանկավարժական և ծնողական խորհուրդների որոշմանը:

Լուսինե Գրիգորյանի խոսքով՝ գործում են մի շարք օրենքներ, որոնցով պետությունը երաշխավորում  է, օրինակ,   հաշմանդամություն, ծնողական խնամքի կարիք ունեցող երեխաների անվճար կրթություն ստանալու իրավունքը։  «Հանրային քաղաքականության ինստիտուտի» ներկայացուցիչը, սակայն,  պնդում է, որ խոցելի խմբերի տարբերակված մոտեցում, որպես այդպիսին, չկա։ Նա  նաև նկատում է, որ ներկայումս անվճար դասագրքերը կազմում են ընդհանուր դասագրքերի ծավալի ընդամենը տասը տոկոսը։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Աննա Բաբաջանյան