Եթե փաստեր կան, որ նախկին իշխանությունները ճնշում են դատավորներին, թող դրանք բացահայտվեն. Սիրանուշ Սահակյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Factor.am-ի հարցազրույցը Բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողովի նախկին նախագահ, «Իրավական ուղի» ՀԿ համահիմնադիր Սիրանուշ Սահակյանի հետ

– Տիկի՛ն Սահակյան, Արդարադատության նախարարությունը մշակել է ՀՀ հակակոռուպցիոն ռազմավարությունը, որը նախատեսում է ստեղծել հակակոռուպցիոն իրավապահ մարմին՝ Հակակոռուպցիոն կոմիտե, որտեղ կմիավորվեն իրավապահ մարմնի հակակոռուպցիոն լիազորությունները։ Ի՞նչ կարծիք ունեք այս նախաձեռնության վերաբերյալ:

– Նախ՝ մեր Քրեական օրենսգրքում բացակայում է կոռուպցիոն հանցագործություն հասկացությունը։ Ունենք գլխավոր դատախազի հրաման, որը պարբերական կերպով մատնացույց է անում ՔՕ այն հոդվածները, որոնք, գլխավոր դատախազի կարծիքով, համարվում են կոռուպցիոն հանցագործություններ։ Նշեմ, որ այդ հրամանը շատ ավելի վաղ է ընդունվել, անխոցելի չէ, կան բազմաթիվ հանցագործություններ, որտեղ բացակայում է իշխանության դիրքի օգտագործումը հանուն անձնական շահերի, բայց արհեստականորեն դրանք որակված են որպես կոռուպցիոն հանցագործություններ։ Այս տեսանկյունից այդ ռեֆորմը մեծ օգուտ չի տա, քանի դեռ լուծված չէ կոռուպցիոն հանցագործության հարցը: Քանի դեռ օրենսդրական մակարդակում չունենք կոռուպցիոն հանցագործություն հասկացությունը, խիստ արհեստական կլինի հատուկ այդպիսի գործեր քննող մարմնի ձևավորումը։

– Հակակոռուպցիոն ռազմավարության ընդունումը և նման մարմնի ստեղծումը ենթադրում է նաև համապատասխան օրենսդրական փոփոխություններ, որոնք, հավանաբար, դեռ կլինեն:

– Կարծում եմ՝ հերթականության հարց գոյություն ունի: Եթե ցանկանում ենք ունենալ կոռուպցիոն հանցագործությունները քննող մասնագիտացված քննչական մարմին, պետք է սկսենք կոռուպցիոն հանցագործությունների շրջանակը հստակեցնելուց։

– Մինչ Հակակոռուպցիոն ռազմավարության նախագիծը, իշխանությունները հայտարարեցին, որ դատական համակարգում կիրառվելու է վեթինգ։ Ձեր կարծիքով՝ բոլոր դատական ատյանների գործող դատավորները որքա՞ն են փոխկապակցված նախկին իշխանությունների հետ և ինչպե՞ս են կրում նրանց կամ ֆինանսական միջամտությունների ազդեցությունը։

– Կարծում եմ, որ դատական իշխանության նկատմամբ կա մեկ ռեալ ազդեցության աղբյուր, եթե խոսքն արտաքին ազդեցությանն է վերաբերում՝ դա գործող քաղաքական իշխանության ազդեցությունն է։ Գործող իշխանությունն է, որ ռեալ հնարավորություն ունի ներազդելու դատական իշխանության վրա։

– Գործող իշխանությունները գտնում են, որ դատավորների վրա ավելի շուտ ազդեցության հնարավորություն ունեն նախկին իշխանությունները, քանի որ դատավորների մեծ մասը նրանց կողմից է նշանակվել։

– Քանի որ ողջ քննչական ապարատն իր օպերատիվ հետախուզական լծակներով գտնվում է գործադիր իշխանության ենթակայության տակ, վերջիններս հնարավորություն ունեն բացահայտելու դատավորի նկատմամբ ապօրինի ազդեցության դեպքերը: Եթե գործող իշխանությունն իսկապես փաստեր ունի, որ նախորդ իշխանությունը ճնշում է գործադրում դատավորի նկատմամբ, իր այս ողջ գործիքակազմով բացահայտեն դրանք և ենթարկեն քրեական պատասխանատվության։ Եթե չեն բացահայտվում, ես դա համարում եմ ավելի շատ քաղաքական նկրտումների համատեքստում, քան իրավական բարեփոխումների շրջանակում։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում:

Արմինե Ավետյան