Քաղաքականություն
19.12.2023 | 23:30
Թուրքիայի քրդամետ «Ժողովուրդների հավասարություն և ժողովրդավարություն» կուսակցության (DEM) մշակած զեկույցում ներկայացվում են 2023 թվականի առաջին 11 ամիսների ընթացքում կուսակցության անդամների նկատմամբ ոտնձգությունների և իրավունքների ոտնահարման լայնածավալ դեպքերը, գրում է Turkish Minute-ը։
Զեկույցը, որը հրապարակվել է կուսակցության իրավական և մարդու իրավունքների հանձնաժողովի համազեկուցողներ Նուրայ Օզդողանի և Օզթուրք Թյուրքդողանի կողմից, մանրամասնում է 2015 թվականից ի վեր կուսակցության անդամների դեմ հարձակումներն ու մարդու իրավունքների խախտումները։ Ըստ զեկույցի՝ 2023 թվականի հունվար-նոյեմբեր ամիսներին ձերբակալվել է կուսակցության 2906 անդամ, կալանավորվել՝ 319-ը։
2015 թվականից ի վեր կուսակցության դեմ ուղղված գործողությունների ընթացքում ձերբակալվել է առնվազն 22,818 կուսակցական, այդ թվում՝ համանախագահները։
«2015 թվականի հունվարից մինչև 2023-ի դեկտեմբերի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում ձերբակալվել են մեր կուսակցության 104 մարզային, 201 շրջանային համանախագահներ և մեկ մունիցիպալ համանախագահ։ Մեր կուսակցությունը տեսավ նաև 24 պատգամավորի և 30 Կենտրոնական գործադիր կոմիտեի անդամների ձերբակալությունը»,- ասել է Թյուրքդողանը՝ նշելով, որ խորհրդարանի յոթ անդամ և կուսակցության կոմիտեի 14 անդամ դեռևս կալանքի տակ են, իսկ 15 պատգամավոր զրկվել է պատգամավորական մանդատից։
Թուրքիայում քրդամետ կուսակցության անդամները կամ քաղաքական գործիչները հաճախ են մեղադրվում Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցության (PKK) հետ կապեր ունենալու համար, որը 1984 թվականից արշավ է մղում Թուրքիայի հարավ-արևելքում և Անկարայի կողմից ահաբեկչական կազմակերպություն է ճանաչված։
Զեկույցի համաձայն՝ 2015-2023 թվականներին արձանագրվել է, ընդհանուր առմամբ, 336 հարձակում, որոնց հետևանքով մահացել է կուսակցության երկու անդամ և վիրավորվել քրդամետ Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության (HDP) 76 անդամ:
Հոկտեմբերին քրդամետ Կանաչների ձախ կուսակցությունը (YSP) Անկարայում համագումարի ժամանակ իրեն վերանվանեց HEDEP, որի ժամանակ ընտրեց նաև նոր համանախագահների: Կուսակցությունը համագումարից հետո ծանուցել էր Գերագույն վերաքննիչ դատարանին իր անվան փոփոխության մասին, սակայն դատարանը մերժել է անվան փոփոխության խնդրանքը՝ պատճառաբանելով, որ դրա հապավումը նման է մի կուսակցության, որը փակվել է 2003 թվականին: Կուսակցությունը հիմա օգտագործում է DEM հապավումը։
Հավելենք, որ քրդամետ HDP-ն, որը բախվում է ահաբեկչության մեղադրանքների, և որի գործը դեռևս Սահմանադրական դատարանում է, մայիսի ընտրություններին մասնակցել էր YSP-ի ցուցակով, որպեսզի շրջանցի այն ռիսկերը, որոնք կարող էին առաջանալ ընտրություններից առաջ դրա հնարավոր փակման պատճառով:
Էմմա Չոբանյան
