Արցախը՝ բլոկադայի մեջ․ ինչպե՞ս Լաչինի միջանցքի բացմանը հասնել․ ՈւՂԻՂ

Արցախի տոտալ շրջափակում՝ կեղծ բնապահպանական պահանջներով, մատակարարվող գազի անջատում՝ հումանիտար աղետի ստեղծումով․ սա է վերջին օրերին ամենաքննարկվող հարցը։ Լաչինի միջանցքը փակելը մեկ դրվագ է ընդամենը Ալիևի բռնապետական ռեժիմի կողմից խաղաղ բնակիչների, հայկական բնակավայրերի ահաբեկման հետ կապված։

Ավելի քան երկու տարի Ադրբեջանը ռազմական հարձակումներ է իրականացրել ՀՀ-ի և Արցախի վրա։ Ալիևի ռեժիմը զավթել է տարածքներ ոչ միայն Արցախում, ինչպես, օրինակ, Խծաբերդը և Հին Թաղերը, Խրամորթը, Քարագլուխը և այլ բարձունքներ, այլև ՀՀ տարածքից է օկոպուցված ավելի քան 130 ք/կմ։ Պատերազմից հետո այս երկու տարվա ընթացքում Ադրբեջանի կողմից Արցախի դեմ 121 հանցագործության դեպք է արձանագրվել՝ մարդկային և նյութական կորուստներով․ սպանվել է 18 անձ՝ 3 քաղաքացիական, 15 զինվորական, սպանության փորձի է ենթարկվել 132 անձ, 54-ը՝ քաղաքացիական, 78-ը՝ զինվորական, հրազենային վիրավորում է ստացել և ֆիզիկական բռնության ենթարկվել 67 անձ, որից 16-ը՝ քաղաքացիական։ Սրանք Արցախի ՄԻՊ տվյալներն են 2022 թվականի նոյեմբերի դրությամբ։

Նիկոլ Փաշինյանը Կառավարության նիստում մեղադրեց Բաքվին նոյեմբերի 9-ի հայտարարության «ուղղակի և կոպիտ» ոտնահարման համար։ Վարչապետն ահազանգեց՝ հումանիտար իրավիճակը Լեռնային Ղարաբաղում ծայրաստիճան սրվել է։ Արցախցիները չեն կարող ազատ տեղաշարժվել, փակվել են գազով ջեռուցվող դպրոցները, ընտանիքներ են ակամա կիսվել՝ մի մասը ՀՀ-ում, մյուսը՝ Արցախում են։ Բացի այդ, առողջական ծանր խնդիր ունեցող արցախցիները զրկված են դեղորայքից, խափանվում են պարենի և առաջին անհրաժեշտության ապրանքների մատակարարումները։ Արցախը հարկադրված է անցնել խնայողական ռեժիմի։

Ֆրանսիան, ԱՄՆ-ը, ԵՄ-ն շատ հստակ կոչ են արել Ադրբեջանի կառավարությանը՝ բացելու Լաչինի միջանցքը։

ԱՄՆ Պետքարտուղարության խոսնակ Նեդ Փրայսը հայտարարել է․ «Լաչինի միջանցքի փակումը ծանր մարդասիրական հետևանքներ ունի և խոչընդոտում է խաղաղության գործընթացին։ Առաջ գնալու ճանապարհը բանակցություններն են»։

Իսկ ահա պաշտոնական Մոսկվան, ում խաղաղապահների աչքի առաջ են Ալիևի ակտիվիստները փակել Լաչինի միջանցքը, մտահոգված է միջանցքի արգելափակմամբ՝ անթույլատրելի համարելով քաղաքացիական բնակչության համար խնդիրներ ստեղծելը: Ռուս խաղաղապահներն աշխատանքներ են տանում Ադրբեջանի հետ՝ ասել է ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան։

Ի՞նչ պատճառներ ունի Արցախի շրջափակումն Իլհամ Ալիևի ռեժիմի կողմից, ո՞վ և ինչպե՞ս պետք է ապահովվի անվտանգությունը, և ո՞րը պետք է լինի ՀՀ-ի անելիքն այս իրավիճակում։ Factor TV-ի տաղավարում հրավիրված քննարկմանը մասնակցում են քաղաքագետ, Հայ կառուցողական կուսակցության ղեկավար Անդրիաս Ղուկասյանը, ազգային անվտանգության և ռազմական հարցերով փորձագետ, քաղաքական գիտությունների դոկտոր Հրաչյա Արզումանյանը, քաղաքագետ Էդգար Վարդանյանը, Անվտանգային քաղաքականության հետազոտական կենտրոնի փորձագետ Ռոբերտ Ղևոնդյանը, Լրագրողներ հանուն մարդու իրավունքների ՀԿ ղեկավար, իրավապաշտպան Ժաննա Ալեքսանյանը։