Հիշեցնում է Կարսի պայմանագիրը Լենինի և Աթաթուրքի միջև․ Թոմաս դե Վաալը՝ ԼՂ-ի շուրջ ձեռք բերված համաձայնագրի մասին

Լուրեր

18.11.2026 | 10:22
ՄԻՊ-ն ընդգծել է երեխաներին առնչվող գործերը լուսաբանելիս անձնական տվյալների պաշտպանության և «Մի՛ վնասիր» սկզբունքի պահպանման կարևորությունը
18.11.2026 | 10:08
Արգենտինայի հավաքականը հաղթել է 7:0 հաշվով. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
18.11.2026 | 10:00
Նիկոլ Փաշինյանն ԱԺ-ում մասնակցում է 2027թ. բյուջեի նախագծի քննարկմանը. ՈՒՂԻՂ
18.11.2026 | 09:55
ՀՖՖ-ն աջակցում է ՖԻՖԱ-ի նախագահի եվրոպական թեկնածուին
18.11.2026 | 09:47
Արտարժույթների փոխարժեքները՝ նոյեմբերի 18-ի դրությամբ
18.11.2026 | 09:36
ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են
17.11.2026 | 23:25
Հայաստանի մի շարք հասցեներում էլեկտրաէներգիայի անջատումներ կլինեն
17.11.2026 | 23:10
25-ամյա հետախուզվողը հայտնաբերվել և ձերբակալվել է մայրաքաղաքում
17.11.2026 | 22:53
Սևանա լճի մակարդակը մեկ շաբաթում նվազել է 1 սանտիմետրով
17.11.2026 | 22:39
Ադրբեջանում առաջարկում են է՛լ ավելի խստացնել ՀԿ-ների գործունեությանը վերաբերող օրենսդրությունը
17.11.2026 | 22:22
Կյանքից հեռացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստ Հակոբ Ազիզյանը
17.11.2026 | 22:08
Դատարանը վարույթ ընդունեց հայցադիմումը․ ընտրություններից 12 օր առաջ ԸԸՀ-ն պահանջում է չեղարկել թեկնածուի գրանցումը
17.11.2026 | 21:56
ԱՄՆ-ն խստացնում է արհեստական բանականության առաջադեմ չիպերի արտահանման կանոնները՝ Nvidia-ի ղեկավարի շուրջ սկանդալից հետո
17.11.2026 | 21:40
Ադրբեջանն ու Վրաստանը համատեղ զորավարժությունների անցկացման հարցեր են քննարկել
17.11.2026 | 21:28
Տեղի են ունեցել ՀՀ-ԳԴՀ պաշտպանական խորհրդակցությունները
Բոլորը
Տաս տարի առաջ Կազանում Հայաստանը և Ադրբեջանը քննարկել են գործնականում նույն պայմանները, որոնք այժմ հաստատվել են վեցշաբաթյա արյունալի պատերազմից հետո ռազմական գործողությունների դադարեցման մասին համաձայնագրով, սակայն այն ժամանակ կողմերը չէին եկել համաձայնության: BBC-ի ռուսական ծառայությունը Հարավային Կովկասի հարցերով մասնագետ, ղարաբաղյան հակամարտության մասին «Սև պարտեզ» գրքի հեղինակ, Քարնեգի կենտրոնի ավագ հետազոտող Թոմ դե Վաալի հետ անդրադարձել է հարցին՝ արդյո՞ք այն հիմա այժմ գործուն կլինի։

«Բանակցային քարտեզն այժմ փոխվել է, բայց դրանում եղած շատ տարրեր մեզ վաղուց հայտնի էին։ Օրինակ՝ Լաչինի միջանցքը, Ղարաբաղի յոթ շրջանների վերադարձը ադրբեջանցիներին: Բայց ես կասեի, որ ներկայիս պատկերը հայերի համար շատ ավելի վատ է, քան ենթադրվում էր վեց շաբաթ առաջ, քանի որ հայկական կողմը կորցրեց Ղարաբաղի մի մասը՝ Հադրութի շրջանը և Շուշի քաղաքը, ինչը Հայաստանի համար ունի հիմնարար նշանակություն:

Ոչ պակաս կարևոր է այն, որ Ղարաբաղի կարգավիճակը որոշված ​​չէ, չնայած այս բոլոր տարիներին ադրբեջանական կողմն առաջարկում էր Ղարաբաղի համար  ինքնավար կարգավիճակ: Իսկ հիմա Ադրբեջանի նախագահ Ալիևն ասում է. «Ի՞նչ, դուք կարգավիճա՞կ էիք ուզում: Ահա ձեզ կարգավիճակ: Ոչ մի կարգավիճակ»: Նա, կարծես, ծիծաղում էր վարչապետ Փաշինյանի վրա: Կրկնում եմ՝ հայկական կողմի վիճակը շատ ավելի վատ է, քան վեց շաբաթ առաջ էր: Եվ  դեռ չեմ խոսում մարդկային հսկայական ողբերգության մասին. այս ընթացքում զոհվել է մոտ հինգ հազար մարդ»,- հայտարարել է դե Վաալը:

Անդրառանալով այս հակամարտությունում Թուրքիայի ու Ռուսաստանի դերակատարարությանը՝ փորձագետը կարծիք է հայտնել, որ թե՛ Ռուսաստանը, թե՛ Թուրքիան այժմ ավելի շահեկան դիրքում են գտնվում, քան մինչ հակամարտության մեկնարկն էր։

«Ռուսաստանն անկասկած վերադարձել է տարածաշրջան և իր խաղաղապահ ուժերը տեղում են: Հինգ տարի անց ադրբեջանական կողմը վետոյի իրավունք կունենա և, անկասկած, մեծ սակարկություններ կլինեն այս հարցի շուրջ: Բացի այդ՝ այս համաձայնագրով Ադրբեջանը կստանա կարևոր միջանցք՝ Հայաստանի հարավային հատվածով, որը կկապի Նախիջևանը և Ադրբեջանի մյուս մասը: Եվ նոր միջանցք, որը կապելու է Թուրքիան անմիջապես Ադրբեջանի հետ, իսկ Ռուսաստանը՝ Ադրբեջանի միջոցով Թուրքիային: Նրանց համար սա նշանակում է շատ ավելի ուժեղ ներկայություն Ադրբեջանում:

Կարծում եմ, որ այս համաձայնագիրը հիշեցնում է Կարսի պայմանագիրը Լենինի և Աթաթուրքի միջև: Սա իր տեսակ մեջ գերտերությունների միջև պակտ է, և հայտնի չէ, թե հասարակ մարդկանց շրջանում ով կշահի դրանից, բայց պարզ է, որ մեծ տերությունները նվաճել են իրենց հաղթանակները»,- արձանագրել է փորձագետը։

Թոմաս դե Վաալը նաև նշել է, որ դեռևս չի նկատվում հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորում, քանի որ Ղարաբաղի կարգավիճակի մասին ոչինչ չի ասվել, իսկ այս երկրներն այդ հարցում բևեռային դիրքորոշումներ ունեն, ինչից կարելի է եզրակացնել, որ մոտ ապագայում այս երկու երկրների միջև խաղաղություն չի լինի։ Սակայն, ըստ նրա, Հայաստանի ու Թուրքիայի հարաբերությունները տեսականորեն կարող են կարգավորվել, քանի որ Թուրքիայի համար խոչընդոտ էր «Ադրբեջանի շրջանների օկուպացիան»:

Տաթև Ֆռանգյան