ԵՄ ֆինանսավորմամբ իրականացվող ծրագրերը՝ հանուն դրական փոփոխությունների

Ստորև ներկայացնում ենք «Իրազեկ քաղաքացիների միավորման» հոդվածը` «ԵՄ ֆինանսավորմամբ իրականացվող ծրագրերը՝ հանուն դրական փոփոխությունների» թեմայով:

2019 թվականի ընթացքում Եվրոպական Միության աջակցությամբ «Դրական փոփոխություն՝ քաղաքացիական հասարակության հզորացման միջոցով»  ծրագրի շրջանակում հայաստանյան մի շարք լրագրողներ և քաղաքացիական ակտիվիստներ հնարավորություն ստացան իրականացնել բազմաթիվ ծրագրեր, որոնց նպատակը Հայաստանում ժողովրդավարության և ժողովրդավարական ինստիտուտների ամրապնդումներ էր։

Ստորև կներկայացնենք որոշ լրագրողական նախաձեռնություններ, որոնք իրականացվել են «Դրական փոփոխություն՝ քաղաքացիական հասարակության հզորացման միջոցով» ծրագրի շրջանակներում։

RElection

Այսպես, օրինակ, Infocom.am կայքի լրագրող Աստղիկ Քեշիշյանն իրականացրել է RElection կոչվող ծրագիրը, որի նպատակն է ակտիվ երկխոսություն ձևավորել հասարակության տարբեր շերտերի և կառավարության, Ազգային ժողովի ու քաղաքական ուժերի միջև, ինչի շնորհիվ հնարավոր կդառնա նպաստել ընտրական իրավունքի՝ որպես քաղաքացու անքակտելի իրավունքի ամրապնդմանը և ընտրական նոր մշակույթի ձևավորմանը։

Ծրագրի ընթացքում ընտրական իրավունքի վերաբերյալ հարցազրույցներ են իրականացվում քաղհասարակության և այլ կառույցների ներկայացուցիչների հետ, որոնց արդյունքում գեներացված գաղափարների հիման վրա անցկացվել է սոցհարցում։ Արդեն սոցհարցման արդյունքում մշակված գաղափարները նորից քննարկվել են քաղհասարակության փորձագետների կողմից և հետո ներկայացվել պետական ու քաղաքական կառույցներին։ Ուշագրավ է, որ այս ծրագրով նախատեսված բոլոր քայլերը ներկայացվում են Infocom.am կայքում, և այդ գործընթացը, ինքնին, բավական հետաքրքիր է և հիմք է ստեղծում նաև այլ քննարկումների համար։

Ֆոկուսի մեջ

Հետհեղափոխական Հայաստանում դեռևս չլուծված և խիստ մտահոգիչ խնդիրներին է նվիրված լրագրող Թեհմինե Ենոքյանի «Ֆոկուսի մեջ» ծրագիրը, որում բարձրացվում են կրթական, արդարադատության և խոշտանգումներից զերծ մնալու իրավունքների հետ կապված հարցերը։

Լրագրողը ծրագրի շրջանակներում պատրաստում է հատուկ ռեպորտաժներ, որոնք կոչված են վեր հանելու այս ոլորտներում մինչ այժմ առկա խնդիրները։ Հատկապես ուշագրավ է այն, որ ծրագրի հեղինակը, անդրադառնալով խոշտանգումներից զերծ մնալու իրավունքին, ներկայացնում է կոնկրետ պատմություններ, որոնցով, սակայն, նկարագրվում են այդ ուղղությամբ մեր երկրում տեղ ունեցող մարտահրավերները։ Մասնավորապես, պատրաստվող ռեպորտաժներով արձանագրվում է, որ խոշտանգում իրականացնող անձինք շատ դեպքերում մնացել են անպատիժ, և խոշտանգված ու այդ պատճառով հոգեկան խնդիրներ ձեռք բերած անձինք փոխհատուցում չեն ստացել։

Պետության ու ՀԿ-ների աջակցությունը դատապարտյալների վերասոցիալականացման հարցում

«Դրական փոփոխություն՝ քաղաքացիական հասարակության հզորացման միջոցով» դրամաշնորհային ծրագրի կողմից ֆինանսավորված ծրագրերից մեկն էլ վերաբերում է դատապարտյալների վերասոցիալականացման թեմային, որը հատկապես ակտուալ է հետհեղափոխական Հայաստանում հայտարարված համաներումից հետո։ 2018 թվականի նոյեմբերի վերջին համաներմամբ ազատված տասնյակ դատապարտյալներ ամիսներ անց նորից հայտնվել էին բանտերում կատարված նոր հանցագործությունների պատճառով։ Սա վկայում է այն մասին, որ դատապարտյալների վերասոցիալականացումը լրջագույն մարտահրավեր է, որի հաղթահարման համար անհրաժեշտ է թե՛ քաղհասարակության, թե՛ պետության գործուն միջամտությունը։ Ծրագիրն իրականացվում է «Հանրային իրազեկում և իրավագիտակցության բարձրացում» ՀԿ-ի կողմից։

Ծրագրի հեղինակներ Անահիտ Հակոբյան ու Զարուհի Մանուչարյանն այս նպատակով նկարահանել են ֆիլմ-պատմություններ, որոնցում ներկայացվում են վերասոցիալականացման խնդիրներ ունեցող դատապարտյալների պատմություններ և անդրադարձ է կատարվում ՀՀ արդարադատության նախարարության և հասարակական կազմակերպությունների գործունեությանը։ Ծրագիրը հետաքրքրական է նրանով, ստեղծվել է մասնագիտական հարթակ՝ socinfo.am կայքը, որը ոչ միայն ապահովելու է թիրախային խմբի իրազեկումը, այլ նաև կդառնա հետադարձ կապի օղակ՝ համապատասխան ինֆորմացիա տրամադրելով վերասոցիալականացման խնդիր ունեցող քաղաքացուն, նրա ընտանիքի անդամներին և հետաքրքրված այլ անձանց:

Վերոնշյալ ծրագրերը ԵՄ ֆինանսավորմամբ իրականացվող «Դրական փոփոխություն՝ քաղաքացիական հասարակության հզորացման միջոցով» ծրագրի մի մասն են միայն, և մեր առաջիկա հրապարակումներում կանդրադառնանք նաև քաղհասարակության ակտիվիստների կողմից նախաձեռնած ծրագրերին։

Այս հրապարակումը պատրաստվել է Եվրոպական միության և «Բաց հասարակության հիմնադրամներ – Հայաստան» կազմակերպության ֆինանսական աջակցությամբ։ Հրապարակման բովանդակությունն արտահայտում է միայն «Իրազեկ քաղաքացիների միավորման» տեսակետը, այլ ոչ Եվրոպական միության և «Բաց հասարակության հիմնադրամներ – Հայաստան» կազմակերպության դիրքորոշումը։