ՆԱՏՕ-ի կործանիչների օդաչուներին թույլատրվել է Բալթյան երկրների վրա խոցել անվտանգությանը սպառնացող ինքնաթիռները
Քաղաքականություն
10.07.2026 | 16:34
ՆԱՏՕ-ն ընդլայնում է Բալթյան երկրների երկինքը պարեկող ռազմաօդային ուժերի կարգավիճակը։ Կործանիչների օդաչուները լիազորված կլինեն խոցել օդային տարածքը խախտած օբյեկտները՝ անօդաչու թռչող սարքերը և ռազմական ինքնաթիռները, որոնք անվտանգության սպառնալիք են ներկայացնում։ Դրա համար նրանց պետք չի լինի քաղաքական մակարդակում թույլտվություն ստանալ, գրում է Current time-ը:
«ՆԱՏՕ-ն Բալթյան երկրների օդային պարեկության առաքելությունը վերածում է հակաօդային պաշտպանության առաքելության, որը դաշինքին կտրամադրի ավելի մեծ ճկունություն և թույլ կտա ավելի արագ արձագանքել օդից սպառնալիքներին»,- X սոցիալական ցանցում գրել է Էստոնիայի արտաքին գործերի նախարար Մարգուս Ցահքնան։
Նա նաև հայտարարել է, որ Էստոնիայում գտնվող Ամարիի ավիաբազան այժմ կդառնա ՆԱՏՕ-ի պաշտոնական օպերատիվ բազա։
Էստոնիայի պաշտպանության նախարար Հաննո Պևկուրը ERR-ին բացատրել է, որ ՆԱՏՕ-ի կործանիչների օդաչուներն «այլևս կարիք չունեն կապվելու մայրաքաղաքի հետ»։
«Հրամանատարական կենտրոնը տալիս է հրահանգները. նախ մենք նույնականացնում ենք թռչող օբյեկտը, օրինակ՝ ռադարի միջոցով։ Այնուհետև օդաչուն այն նույնականացնում է տեսողականորեն, և երբ հաստատվում է, որ գետնի վրա կողմնակի վնասից կարելի է խուսափել կամ նվազագույնի հասցնել, այլևս չկան որևէ սահմանափակումներ, որոնք թույլ չեն տալիս օդաչուին սեղմել կոճակը»,- բացատրել է նա։
ՆԱՏՕ-ի օդային պարեկային առաքելությունը Լիտվայում, Լատվիայում և Էստոնիայում մեկնարկել է 2004 թվականին՝ Դաշինքին նրանց անդամակցելուց անմիջապես հետո։ Կործանիչները սովորաբար օդ էին բարձրացնում ռուսական ռազմական ինքնաթիռները որսալու և նույնականացնելու համար։
Այնուամենայնիվ, այն բանից հետո, երբ Ռուսաստանը սկսել է Ուկրաինայի վրա լայնածավալ ներխուժումը, անօդաչու թռչող սարքեր են սկսել թռչել դեպի Բալթյան երկրներ։ Մայիսին և հունիսին ՆԱՏՕ-ի կործանիչներն ուկրաինական անօդաչուներ են խոցել Էստոնիայի և Լատվիայի վրա։ Լիտվայի իշխանություններն էլ Ռուսաստանին մեղադրել են ուկրաինական ԱԹՍ-ները Բալթյան երկրներ ուղղորդելու մեջ՝ ռուսական թիրախների վրա հարձակումներին մասնակցելու մեջ մեղադրելու համար։
Մայիսին ՌԴ Արտաքին հետախուզության ծառայությունը հայտարարել էր, թե, իբր, Ուկրաինան Լատվիայի տարածքից Ռուսաստանի դեմ հարվածներ է պատրաստում, և որ Բալթյան երկրներն ուկրաինական բանակի համար «օդային միջանցք» են տրամադրում: Այն նաև սպառնացել էր Լատվիային «արդարացի հատուցմամբ»՝ չնայած ՆԱՏՕ-ին անդամակցությանը: Ռիգան հերքել էր այդ մեղադրանքները։
Լիտվայի նախագահ Գիտանաս Նաուսեդան նշել էր, որ ՆԱՏՕ-ի օդային տարածքի պաշտպանության ներկայիս առաքելությունը նախատեսված է խաղաղ ժամանակների համար, երբ կործանիչները միջադեպերին արձագանքում են ինքնաթիռներին ուղեկցելով:
«Այնուամենայնիվ, այսօր տեղի ունեցողը լիովին խաղաղ միջավայր չէ»,- ասել է նա՝ հավելելով, որ առաքելության կարգավիճակի փոփոխությունը կգործի որպես «զսպող գործոն»՝ վերջին անօդաչու թռչող սարքերի միջադեպերից հետո:
Տեղական լրատվամիջոցներին տված մեկնաբանություններում նա նշել է, որ այս որոշումը «զգալիորեն կբարելավի Լիտվայի հակաօդային պաշտպանության հնարավորությունները»:
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի

