Էրդողանը Սև ծովի թուրքական ջրերում լցանավերի վրա ԱԹՍ-ների հարվածներն անվանել է «մտահոգիչ սրացում»

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը դատապարտել է Ուկրաինայի կողմից Սև ծովի թուրքական ափերի մոտ Ռուսաստան ուղևորվող նավթատար լցանավերի վրա անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումները՝ դրանք անվանելով մտահոգիչ սրացում, որը պատերազմը տանում է թուրքական ջրեր, գրում է Turkish Minute-ը։

«Մենք ոչ մի դեպքում չենք կարող ընդունել այս հարձակումները, որոնք սպառնում են նավարկության անվտանգությանը, շրջակա միջավայրին և մեր բացառիկ տնտեսական գոտում ապրող մարդկանց»,- հայտարարել է Էրդողանը՝ անդրադառնալով Սև ծովի այն տարածքին, որտեղ Թուրքիան, միջազգային իրավունքի համաձայն, ունի բնական պաշարների նկատմամբ հատուկ իրավունքներ։

Մեկնաբանությունները հաջորդում են ուրբաթ երեկոյան ուկրաինական ռազմածովային ուժերի կողմից Ռուսաստանի հետ կապված «Kairos» և «Virat» լցանավերի ուղղությամբ անօդաչու թռչող սարքերի հարվածներին, որոնք ուղևորվում էին դեպի Նովոռոսիյսկի ռուսական նավահանգիստ՝ արտահանման համար նավթ բեռնելու։ Նավերը, որոնք բաց կոդով պատժամիջոցների տվյալների բազաներում նկարագրվում են որպես Ռուսաստանի «ստվերային նավատորմի» մաս, որն օգտագործվում է արևմտյան նավթային սահմանափակումները շրջանցելու համար, հարվածներ են ստացել Թուրքիայի հյուսիսային ափերի մոտ, ինչը հրդեհներ է առաջացրել։ Զոհերի մասին տեղեկություններ չկան։

Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Օնջու Քեչելին հայտարարել է, որ Անկարան բանակցություններ է սկսել «համապատասխան կողմերի» հետ՝ Սև ծովում հակամարտության տարածումը կանխելու և Թուրքիայի տնտեսական շահերը պաշտպանելու համար։

Ուկրաինայի անվտանգության ծառայությունները պնդում են, որ գործողության ընթացքում նրանք օգտագործել են տեղական արտադրության Sea Baby ռազմածովային անօդաչու թռչող սարքեր՝ լցանավերը ներկայացնելով որպես օրինական թիրախներ, որոնք կապված են Ռուսաստանի նավթային եկամուտների հետ, որոնք օգնում են ֆինանսավորել 2022 թվականին սկսված լայնածավալ ներխուժումը։ Կիևը կոչ է արել արևմտյան կառավարություններին գործել «ստվերային նավատորմի» դեմ և Ռուսաստանի տարածքում գտնվող նավթավերամշակման գործարաններին հարվածելուց անցել է ծովում նավերին հարվածելուն՝ Մոսկվայի արտահանման կարողությունները սահմանափակելու նպատակով։

Սև ծովը դարձել է պատերազմի հիմնական թատերաբեմ, չնայած ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիան, 1936 թվականի Մոնտրյոյի կոնվենցիայի համաձայն, վերահսկում է Բոսֆորի և Դարդանելի նեղուցների միջոցով մուտքը։

Անկարան փակել է նեղուցները ռազմանավերի մեծ մասի համար Ռուսաստանի ներխուժումից կարճ ժամանակ անց և ավելի ուշ միջնորդել Ուկրաինային՝ ծովով հացահատիկ արտահանել։ Այն փորձում է պահպանել աշխատանքային հարաբերությունները և՛ Կիևի, և՛ Մոսկվայի հետ՝ անօդաչուներ վաճառելով Ուկրաինային, միաժամանակ, ներմուծելով ռուսական գազ և համակարգելով էներգետիկայի և զբոսաշրջության հարցերը։

Վերջին հարվածները տեղի են ունեցել նաև ուկրաինական անօդաչու թռչող սարքի առանձին հարձակումից հետո, որը վնասել էր Նովոռոսիյսկի Կասպյան խողովակաշարերի կոնսորցիումի տերմինալի ենթակառուցվածքները, որը ղազախական և ռուսական նավթի վերբեռնման խոշոր կետ է։

Ղազախստանն ու Թուրքիան մտահոգություն են հայտնել, որ Ուկրաինայի կողմից ռուսական էներգետիկ ենթակառուցվածքների և նավագնացության դեմ արշավը կարող է վնասել Սևծովյան տարածաշրջանում իրենց տնտեսական և անվտանգության շահերին։

Էրդողանը նշել է, որ Թուրքիան կշարունակի զգուշացնել բոլոր կողմերին, որ իր բացառիկ տնտեսական գոտում առևտրային նավագնացության վրա հարձակումներն անընդունելի են և կարող են հանգեցնել ծովում հակամարտության ավելի լայն սրման։

Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի