«Գլոբալ արտահայտման» 2025թ․ զեկույցում Հայաստանը տարածաշրջանում առաջատարն է

«Article 19» մարդու իրավունքների միջազգային կազմակերպությունը հրապարակել է իր ամենամյա «Գլոբալ արտահայտման զեկույց 2025»-ը՝ The Global Expression Report 2025-ը։

Զեկույցում Հայաստանը 161 երկրի շարքում զբաղեցնում է 59-րդ հորիզոնականը․ մեր երկիրը 67 միավորով գտնվում է ավելի քիչ սահմանափակումների խմբում։ Հայաստանը մեր տարածաշրջանում ունի լավագույն ցուցանիշը։

Վրաստանը 77-րդ տեղում է՝ 56 միավորով և գտնվում է սահմանափակումներով խմբում, Ադրբեջանը ճգնաժամային խմբում է, զբաղենում է 144 տեղը՝ 6 միավորով։ ՀՀ մյուս հարևաններից Թուրքիան 9 միավորով 137 տեղում է՝ կրկին ճգնաժամային խմբում, Իրանը 8 միավորով 140-րդ հորիզոնականում է՝ ճգնաժամային խմբում։

Զեկույցում նշվում է, որ մարդկանցից ավելի քան երկու երրորդն ավելի քիչ արտահայտվելու ազատություն ունի, քան տասը տարի առաջ։

Վերջին 10 տարվա ընթացքում ավելի քան 5.6 միլիարդ մարդու արտահայտվելու ազատությունը նվազել է։ 77 երկրում  միավորները վատացել են, և միայն 35 երկիր է այժմ դասակարգվում որպես «բաց»։ Նշվում է, որ մեզանից միայն 4%-ը՝ 300 միլիոնից պակաս մարդ, ընդամենը 15 երկրում վերջին տասնամյակում զգացել է խոսքի արտահայտման բարելավում։

Հիմնվելով խոսքի ազատության 25 ցուցանիշների վրա՝ զեկույցը հետևում է արտահայտման ազատությանը 161 երկրներում և յուրաքանչյուր երկրին տալիս 0-ից 100 միավոր։ Այս միավորը յուրաքանչյուր երկիր դասում է խոսքի ազատության հինգ կատեգորիաներից մեկում։ Այդ կատեգորիաները ներառում են՝ «բաց», «քիչ սահմանափակումներով», «սահմանափակված», «խիստ սահմանափակված», «ճգնաժամային»։

Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի