Մարդիկ, այո, պե՛տք է պահանջեն աշխատավարձերի բարձրացում, բայց գնաճի սպիրալի ռիսկ կա․ Աղասի Թավադյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Հայաստանում տարածքային համաչափ զարգացման խնդիրների, ամեն ինչ Երևանում կենտրոնացնելու, մարզերի թերզարգացման, ինչպես նաև տնտեսական Կենտրոնական բանկի քաղաքականության մասին Factor TV-ն զրուցել է տնտեսագետ, Tvyal.com կայքի հիմնադիր Աղասի Թավադյանի հետ

-Պարո՛ն Թավադյան, մի օրինակ դիտարկենք։ Երբ ուսումնասիրում ենք մարզերի գյուղմթերքի իրացման տվյալները, ստացվում է, որ երևանամերձ մարզերն իրենց գյուղմթերքը կարողանում են վաճառել, իսկ, օրինակ, Լոռիում ինչ արտադրում են, մեծ մասը սպառում են տեղում։ Ի՞նչ անել, որ այս խնդիրը լուծվի։

-Այդ խնդիրը կա, որովհետև շատ երևանակենտրոն է Հայաստանը։ Պաշտոնական տվյալներով՝ բնակչության մեկ երրորդն է ապրում Երևանում, բայց զգացողությունն այն է, որ այդ թիվը կեսի է հասնում։ Ամբողջ տնտեսությունն ապրում է Երևանով, և ինչքան մոտ ես ապրում Երևանին, այնքան զարգացման աստիճանը բարձր է։

Պետք է մարզերում էլ որոշակի զարգացման կենտրոններ ստեղծել, որոնք դեկլարատիվ չեն, և առաջին հերթին ուշադրություն դարձնել ենթակառուցվածքներին, որովհետև եթե չկան նորմալ ենթակառուցվածքներ, ոչ ոք չի ուզենա գնալ, ենթադրենք, Սյունիքի մարզում գործ դնել։

-Բայց եթե ենթակառուցվածքներ կան, արդյո՞ք դա բավարար պայման է։

-Իմ կարծիքով՝ Հայաստանում օրենսդրությունը բավական լավն է։ ԿԲ-ի տոկոսադրույքն է բարձր, որը խնդիրներ է առաջացնում արտադրողների մոտ, սակայն դա էլ կարելի է հասկանալ, որովհետև ԿԲ-ն, այսպես ասած, երկու քարի արանքում է։ Իրենք գնահատել են, որ մոտ ժամանակներում գնաճի սպիրալի ռիսկը շատ մեծ է, և ավելի լավ է վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը բարձր պահել։

Գնաճն այն փուլում է, որ հասել է աշխատավարձերի գնաճին, երբ մարդիկ պահանջում են իրենց աշխատավարձերը բարձրացնել։ Իսկ աշխատավարձերը բարձրացնելիս կազմակերպությունները պիտի հավելյալ կապիտալ ներգրավեն, իսկ դա բարձր տոկոսադրույքների պայմաններում ավելի բարդ է։

-Բայց արդյո՞ք մարդիկ չպետք է պահանջեն աշխատավարձերի բարձրացում այն դեպքում, երբ գնաճ կա։

-Ես չասացի՝ չպիտի պահանջեն։ Իհարկե, պե՛տք է պահանջեն, սակայն կազմակերպությունների համար այս պահին ինչ-որ չափով դժվար կլինի բարձրացնել, որովհետև կազմակերպությունները հավելյալ միջոցներ պիտի ներգրավեն կամ իրենց ապրանքները պիտի վաճառեն, հիմնականում արտասահմանում։

2023 թվականի սկզբից արդեն ռուբլին էլ է արժեզրկվում, որը դժվարացնում է նաև արտահանումը դեպի Ռուսաստան։ Այսինքն՝ փողն էլ է քիչ գալիս։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում։

Գարիկ Հարությունյան