«Միջանցքի» հարցը ՀՀ-ն չի փակելու․ Երևանը նման կարողություն չունի՝ հարցը փակվելու է Իրանի, ՌԴ-ի հետ․ Սուրեն Սարգսյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Factor TV-ի հարցազրույցը միջազգայնագետ Սուրեն Սարգսյանի հետ

-Պարո՛ն Սարգսյան, Փաշինյան-Միշել-Ալիև բրյուսելյան հանդիպումների արդյունքները, կարծեք, տեսանելի են։ Սահմանազատման և սահմանային անվտանգության հարցերով Հայաստանի և Ադրբեջանի հանձնաժողովները ստեղծվել են, առաջին հանդիպումը երեկ տեղի է ունեցել։ Առնվազն տեխնիկական մասով իրադարձություններն արագ զարգանում։ Քննարկումների բովանդակային մասի առումով ի՞նչ ակնկալիքներ ունեք։

-Նախ՝ պետք է ասել, որ արագությունն իրականում զարմացնում է, որովհետև տպավորություն է, որ բոլորը հնարավորինս շտապ փորձում են պրոցեսներն առաջ տանել՝ յուրաքանչյուրը հաշվի առնելով իր շահերը։ Բնականաբար, Ադրբեջանն ունի իր շահերը, և դրա համար է փորձում առաջ մղել այս գործընթացը։ Հավաքական Արևմուտքն ունի իր շահերը, այն է՝ Ռուսաստանին զսպելը, և հնարավորություն կա այս պահին մեր տարածաշրջանում ազդեցությունը զսպելու։ Եվ սա ռազմավարություն է՝ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ռազմավարությունն է։ Ընդհանրապես, գերտերությունների համար սա շատ նորմալ երևույթ է, երբ փորձում ես քո մրցակցին ինչ-որ տարածաշրջանում, եթե ոչ ամբողջությամբ դուրս մղել, ապա գոնե հավասարակշռել նրա ներկայությունը։ Հիմա նույնը տեղի է ունենում Հարավային Կովկասում, որովհետև Ռուսաստանը զբաղված է ուկրաինական պատերազմով, և տպավորություն է, որ դեռևս երկար է շարունակելու մնալ Ուկրաինայում։ Եվ բնական է, որ այս ամենից բոլորը փորձում են օգտվել։ Թե ո՞րն է Հայաստանի շահը, մի փոքր ավելի բարդ է պատկերացնել՝ գոնե այս պահին։ Կարծես, Հայաստանը նույնպես շտապողականություն է դրսևորում, բայց այստեղ կարևոր հարց՝ այդ շտապողականությունը դրսևորում է Երևա՞նը, թե՞ ստիպում են։

-Իսկ Ձեր կարծիքով՝ Երևա՞նը, թե՞ ստիպում են։

-Չեմ բացառում, որ, այդուհանդերձ, Հայաստանի վրա լուրջ ճնշում կա գրեթե բոլոր կողմերից՝ հնարավորինս արագ գործողություններ անել, հնարավորինս արագ այս գործընթացների միջով անցնել։ Եթե նկատել եք՝ վերջին ամիսների ընթացքում ակտիվացել է Բրյուսելը։ Բրյուսելն ինքնուրույն չի ակտիվանում, այլ Վաշինգտոնի աջակցությամբ, և ԱՄՆ պետքարտուղարն էլ հայտարարել էր, որ կա աջակցություն բրյուսելյան գործընթացին։ Ի՞նչ է Բրյուսելն իրենից ներկայացնում․ ըստ էության՝ Մինսկի խմբի շրջանցման գործընթաց է տեղի ունենում, որովհետև բոլորը կարծում են, որ Մինսկի խումբն այլևս կենսունակ չէ՝ գործելու, առաջարկություններ ներկայացնելու, որովհետև ՄԽ-ում ԱՄՆ-ն ու   Ռուսաստանն ընդհանուր հայտարարի չեն կարող գալ, նույնը վերաբերում է նաև Փարիզին։ Այսինքն՝ ռուսներին դուրս թողնելու տարբերակը բացառապես նոր ձևաչափ ձևավորելն է, այլ ոչ թե գործող ձևաչափից ռուսներին ինչ-որ ձևով դուրս մղելը։

-Այդ զուգահեռ տարվող գործընթացները միմյանց չե՞ն խանգարելու։ Ռուսաստանը, իհարկե, խիստ զբաղված է Ուկրաինայում պատերազմով, բայց չի էլ ցանկանա հեշտությամբ զիջել դիրքերը Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում։

-Իհարկե՝ չի ցանկանա և չի էլ զիջելու։ Եթե նույնիսկ ինչ-որ առումով տակտիկական նահանջ անի, ինչ-որ բաներ թողնի և դուրս գա, բնականաբար, սա չի նշանակում, որ Ռուսաստանը տարածաշրջանից դուրս է գալու։ Ի դեպ, այդ ընկալումը կա նաև Արևմուտքում։ Այնտեղ հասկանում են, եթե նույնիսկ այսօր Ռուսաստանի վրա ճնշումը մեծ լինի, ինչ-որ ձևերով Մոսկվան զիջումների գնա, վաղը փորձելու է կրկին ներգրավվածություն ունենալ տարածաշրջանում։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում։

Թամարա Հակոբյան