Թեժ ակցիա, թե՞ թակարդ. գնորդին մոլորեցնող տնտեսվարողները պատասխանատվության կենթարկվեն. ՏԵՍԱՆՅՈւԹ

Թեժ ակցիա, խելահեղ զեղչեր, նվերների վերաբերյալ շռայլ խոստումներ․․․ Հայկական շուկայում այս ամենի պակաս չկա, իսկ թե որքանով են դրանք իրական ու շահավետ գնորդների համար, դժվար է ասել։ Քաղաքացիները նշում են, որ իրական զեղչերի հազվադեպ կարելի է հանդիպել, իսկ մոլորեցնող հայտարարությունների՝ ինչքան ուզես:

Կեղծ զեղչերի վերաբերյալ հայտարարությունները չեն վրիպել նաև Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի աչքից։ Մինչ այժմ, սակայն, ոլորտի օրենսդրական կարգավորում չի եղել։ Այժմ հանձնաժողովը փոփոխություններ է առաջարկում Առևտրի և ծառայությունների օրենքում, ըստ որի՝ կսահմանվի, թե ինչ է ակցիան, ինչպես և երբ կարող է կիրառվել։

Նախագծով զեղչի հաշվարկի համար ելակետ կարող է դառնալ ապրանքի վերջին 1 ամսվա վաճառքի միջինացված գինը։ Կարգավորման նպատակն է բացառել ապրանքը նախապես թանկացնելու, հետո՝ զեղչելու դեպքերը։

Բացի այդ, զեղչը ժամանակային սահմանափակում կունենա։ Զեղչված արժեքը կարող է գործել առավելագույնը 3 ամիս։ Նույն ապրանքը տարվա ընթացքում կարող է զեղչվել առավելագույնը 3 անգամ, յուրաքանչյուր անգամ զեղչի տոկոսը պետք է հաշվարկվի նախորդ գնի համեմատ։

Հաջորդ կարգավորումը վերաբերում է զեղչված ապրանքների քանակին։ Այսպիսով՝ զեղչի առավելագույն հայտարարված չափով պետք է զեղչված լինի ապրանքների նվազագույնը 20 տոկոսը։

«Ենթադրենք՝ ունի 60 տեսակ ապրանք, ապա այդ դեպքում նվազագույնը 12 ապրանք պետք է ունենան, եթե, օրինակ, 50 տոկոս է ասել, 50 տոկոս զեղչի կիրառման պայման»,- նշում է Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի անդամ Տիգրան Մարկոսյանը։

Պահանջներ են սահմանվել նաև ակցիաների վերաբերյալ իրազեկման համար։ Հայտարարության մեջ տառաչափերը իրարից կարող են տարբերվել ոչ ավելի, քան 2 անգամ։

«Գործնականում շատ եք հանդիպում, երբ «մինչև» բառը գրված է շատ փոքր, և սպառողը խնդրի է բախվում։ Օրինակ՝ տեսնելով 50 տոկոս զեղչ, դրամարկղում պարզում է, որ «մինչև» բառը նշանակում է տվյալ դեպքում 20 տոկոս կամ 30 տոկոս»,- մանրամասնում է Մարկոսյանը։

Սոցցանցային տիրույթը ևս զերծ չի մնա վերահսկողությունից։ Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողվը ինտերնետային առևտրի համար ևս գործիքակազմ ունի։

Առաջարկվող նախագիծը մշակվել է քննարկումների արդյունքում, որոնց մասնակցել են նաև տնտեսվարողները։ Նրանք ևս ներկայացրել են իրենց առաջարկներն ու դիրքորոշումը։ Հենց տնտեսվարողների առաջարկությամբ էլ որոշվել է անցումային դրույթ սահմանել․ կանոնները կկիրառվեն ոչ թե ընթացիկ, այլ օրենքի ընդունումից հետո ներկայացվող ակցիաների վրա։ Իսկ պահանջները խախտողները պատասխանատվության կենթարկվեն՝ նախազգուշացումից մինչև տուգանք՝ նախորդ տարվա շահույթի մինչև 5%-ի չափով։

Նմանատիպ օրենսդրության կարիք Հայաստանում վաղուց կար, նշում է «Իրազեկ և պաշտպանված սպառող ՀԿ»-ի նախագահ Բաբկեն Պիպոյանը։ Նրա խոսքով՝ բիզնեսը, այնուամենայնիվ, կարող է դիմադրել։

«Շատ կարևոր է, որպեսզի հասարակական սեգմենտն ինքն իր մասով նաև ճիշտ դիրքավորվի, որպեսզի եթե ինչ-որ մեկը իր սեփական շահը պաշտպանելու ավելի մոտիվացված է, օրինակ՝ այս դեպքում բիզնեսը, ստիպված չլինի պետությունը հետքայլ անի»,- նշում է Պիպոյանը։

Նրա խոսքով՝ ավելի կոշտ միջամտության կարիք կար, սակայն նմանատիպ կարգավորումների սահմանումն արդեն իսկ դրական է գնահատում։

Մանրամասները՝ տեսանյութում:

Անժելա Պողոսյան