Տեսչական բարեփոխման զոհերը բողոքում են, կառավարությունը սոցիալական հետևանքների մասին չի մտածում

 Տեսչությունների վերակազմավորման գործընթացը սկսելիս կառավարությունը հայտարարում էր, որ սեպտեմբերին արդեն ունենալու ենք ձևավորված տեսչական մարմիններ։ Օգոստոսի վերջին ավարտվեց երեքի ձևավորումը։ Այս պահին ձևավորված է նաև չորրորդը՝ կրթության տեսչական մարմինը, որը դեռ ղեկավար չունի։ 18 տեսչությունների փոխարեն լինելու է 6 տեսչական մարմին։ Գործընթացը ցավոտ է հատկապես առողջապահության նախկին տեսչությունում։ Այն ներկայացված էր Հայաստանի բոլոր մարզերում։ Նախկին աշխատողները վստահեցնում են, որ նորաստեղծ տեսչական մարմնում նախկին 400-ից ավելի հաստիքներից մնացել են ընդամենը 200-ը։

Քաղծառայության մասին օրենքով, քաղծառայողներն անցնում են կադրային կարճաժամկետ ռեզերվ՝ հետագայում աշխատանքային առաջարկներ ստանալու ակնկալիքով։ Մյուսներին աշխատանքից ազատել են առանց որևէ երաշխիքի։

Factor.am-ի հետ կապ հաստատեցին առողջապահության նախկին տեսչության մի խումբ մասնագետներ։ Նրանք արդեն 3 ամիս է, պարապուրդում են։ «Մեզ ոչ մի առաջարկ չի եղել։ Քաղծառայողները հույս ունեն, որ կտեղավորվեն, իսկ մենք օդում ենք»,- փոխանցեց մասնագիտությամբ համաճարակաբան նախկին աշխատակիցը։ Նա և մյուսները դեռ հույս ունեն, որ աշխատանք կունենան նոր մարմնում և իրենց անունները խնդրեցին չնշել։ Մեր զրուցակիցները հիշում են, թե ինչպես համաճարակաբանության և հիգիենայի կենտրոնը 2013 թվականին «բարեփոխեցին»՝ մի մասը միացնելով առողջապահության տեսչության հետ, մյուսի հիման վրա ստեղծեցին հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոն։

«Այս բարեփոխման արդյունքում կենտրոնի երևանյան գրասենյակում մնաց 11 աշխատող։ Մենք և տեսչությունը միևնույն գործառույթներն էինք կատարում։ Օրինակ, դպրոցական ինֆեկցիաների դեպքում, տուբերկուլյոզի հետ կապված համաճարակաբանական հետազոտությունների ժամանակ և տեսչությունից, և կենտրոնից զանգում էինք հիվանդներին, այնքան էինք անհանգստացնում, որ հիվանդն էլ չէր ուզում պատասխաներ։ Երեք տարի 9 ամիս սպասեցինք, որ մեկը ղեկավարներից կնստի, տարանջատում կանի, թե ով ինչով պետք է զբաղվի։ Չարեցին։ Այդ բարեփոխումը չմարսած՝ հիմա նորից լուծարվում ենք», – ներկայացրեց մեր վրդովված զրուցակիցը։

Տեսչության նախկին աշխատակիցների ներկայացմամբ՝ Երևան քաղաքը մինչև բարեփոխումները սպասարկում էին 60 համաճարակաբաններ, հետո մնացին 11-ը, ինչը քիչ էր։ «Հիմա 5 հոգի են ուզում թողնել, և դեռ ստուգումներ չեն եղել։ Երբ ստուգումներ էինք կատարում, անգամ 11 հոգով չէինք հասցնում։ Հիմա 5 հոգին ո՞նց է աշխատելու։ Համաճարակաբանությունը հետին պլան է մղվել», – նշեց լուծարված տեսչության մասնագետը։

Տեսչական բարեփոխումների խմբի ղեկավար Հայկ Այվազյանը չի ցանկանում խորանալ բարեփոխումների սոցիալական ասպեկտի մեջ։ Պատասխանելով Factor.am-ի հարցերին, նա ասաց, որ չի ուսումնասիրել, թե քանի մարդ է կրճատվել, քանիսին են աշխատանքային առաջարկներ արել և ինչ սոցիալական հետևանք է ունեցել գործընթացը. «Անկեղծ ասած, մեր առջև տենց խնդիր դրված չի։ Բնականաբար, սա օպտիմալացման ծրագիր էր և սոցիալական հարց չէր լուծում։ Որոշ տեսչություններ միավորվել են, որոշները լուծարվել են։ Մենք հաշվարկներ չենք արել։ Բայց հիմնականում որպես սկզբունք ընդունվել է այն, որ այդ մարդկանցից շատերը պետք է աշխատեն նոր մարմիններում։ Այդպես էլ եղել է»։

Մեր դիտարկմանը, թե համաճարակաբանները դժգոհում են, ասում են, որ Երևանում և մարզերում համաճարակաբանների պակաս է լինելու, քանի որ մայրաքաղաքին 60 մասնագետ է պետք՝ տեսչական բարեփոխումների խմբի ղեկավարը պատասխանեց. «Դե, եթե իրենք վերլուծություն բերեն, թե այդ 60 համաճարակաբաններից ով ինչ գործ էր անում, ինչքանով էին ծածկում, կարող է նստենք, քննարկենք ու գուցե և որոշենք, որ այսօրվա քանակը քիչ է։ Իսկ այդպես, օդում ասած գնահատականները չեմ ուզում մեկնաբանել»։

Factor.am-ի հետ զրույցում տեսչական բարեփոխումների խմբի ղեկավարը նաև նշեց, որ այս պահի դրությամբ բնապահպանական և ընդերքի, առողջապահական, կրթության, շուկայի վերահսկողության տեսչական մարմինները արդեն կազմավորվել են, երկուսը՝ տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության և սննդի անվտանգության տեսչական մարմինները դեռ կազմավորման փուլում են։ Հայկ Այվազյանը վստահեցրեց, որ գործընթացի վերջնաժամկետը՝ 2018 թ. 8 հունվարի, չի խախտվելու։

Սյուզան Սիմոնյան