ԴՕԿ-ը Դանիել Իոաննիսյանին վկայի կարգավիճակով ՍԴ հրավիրելու միջնորդություն ներկայացրեց

Եթե պաշտոնական տվյալները վկայում են ընտրողների նյութական շահագրգռման, հավաքագրման, ցուցակագրման, ֆինանսավորման միջնորդավորված և կազմակերպված մեխանիզմների մասին, առաջանում է ողջամիտ սահմանադրական կասկած, որ ընտրական միջավայրը ենթարկվել է համակարգային ազդեցության։ Այս մասին Սահմանադրական դատարանում ընտրությունների արդյունքների վիճարկման ժամանակ ասա «Հանուն Հանրապետության» կուսկացության ներկայացուցիչ Վահագն Մարտիրոսյանը։

«Այդ ազդեցությունն էլ վճռորոշ է հետևանքային կապի սահմանադրական գնահատման համար։

Բարձր դատարան, սույն գործով մեր դիրքորոշումը հիմնված է ոչ միայն ներպետական իրավունքի վրա. այն համահունչ է նաև միջազգային ընտրական չափանիշներին, որոնք Սահմանադրության 81-րդ հոդվածի տրամաբանությամբ կարևոր են հիմնական իրավունքների մեկնաբանության համար։ ԵԱՀԿ ԺՀՄԻԳ-ի ընտրական դիտարկման մեթոդաբանության հիմքում այն մոտեցումն է, որ ընտրությունը մեկօրյա իրադարձություն չէ, այլ ամբողջական գործընթաց՝ նախընտրական միջավայր, քարոզարշավ, ֆինանսավորում, վարչարարություն, քվեարկություն, հաշվարկ, բողոքարկում և արդյունքների ամփոփում։ Սա ուղղակիորեն հաստատում է, որ ընտրության սահմանադրական գնահատումը չի կարող սահմանափակվել քվեարկության օրվա տեխնիկական օրինականությամբ։

Վենետիկի հանձնաժողովի 2025 թվականի հրատապ զեկույցում ընտրությունների անվավեր ճանաչումը դիտարկվում է որպես բացառիկ միջոց, սակայն միաժամանակ շեշտվում է, որ այն պետք է լինի իրական և արդյունավետ գործիք այն իրավիճակներում, երբ խախտումները կարող են ազդել ընտրության արժանահավատության վրա։ Այս գործով անվավեր ճանաչումը սովորական միջոց չէ, բայց բացառիկ սահմանադրական խանգարման դեպքում այն կարող է լինել սահմանադրական անհրաժեշտություն։

ՄԻԵԴ-ը նախադեպերով հաստատում է, որ ազատ ընտրությունների իրավունքը պահանջում է լուրջ ընտրական բողոքների իրական, արդյունավետ և բովանդակային քննություն (օրինակ՝ Նամատ Ալիևն ընդդեմ Ադրբեջանի, Քերիմովան ընդդեմ Ադրբեջանի, Դավիթն ընդդեմ Բելգիայի, Բաբուրինն ընդդեմ Ռուսաստանի և այլն)։ Ընտրական խախտումների վերաբերյալ փաստերը չեն կարող քննվել ձևական կամ մակերեսային ձևով»,-ասաց Մարտիրոսյանը։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։